Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Kołobrzeg – zlikwidowany podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy morskiej.

Strażnica Straży Granicznej w Kołobrzegu – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 17 komendy odcinka Koszalin jako 81 strażnica WOP (Kołobrzeg) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego. Sformowane strażnice morskiego oddziału OP nie przystąpiły bezpośrednio do objęcia ochrony granicy morskiej. Odcinek dawnej granicy polsko-niemieckiej sprzed 1939 od Piaśnicy, aż do lewego styku z 4 Oddziałem OP ochraniany był przez radziecką straż graniczną wydzieloną ze składu wojsk marszałka Rokossowskiego. Pozostały odcinek granicy od rzeki Piaśnica, aż po granicę z ZSRR zabezpieczała Morska Milicja Obywatelska.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948, 81 strażnica OP została włączona w struktury 22 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 151 batalionu WOP w Trzebiatowie.

Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica I kategorii otrzymała numer 78 w skali kraju. W 1955 dowódca WOP rozkazał przejść 15 Brygadzie WOP na etat ćwiczebny. Rozwiązane zostały dowództwa i sztaby batalionów. Z dniem 15 listopada 1955, 151 batalion WOP został rozwiązany i kierowanie strażnicami w tym strażnicą w Kołobrzegu przejął sztab 15 Brygady WOP.

W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica WOP Kołobrzeg I kategorii była 5. w 15 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W sierpniu 1956 sformowano na nowo dowództwo i sztab 151 batalionu WOP w Trzebiatowie, strażnica w Kołobrzegu została włączona w struktury ww. batalionu WOP. 31 grudnia 1959, po kolejnej zmianie numeracji, strażnica posiadała numer 13 i zakwalifikowana była do kategorii II w 15 Bałtyckiej Brygadzie WOP. W 1960 rozformowano 151 batalion WOPRozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 0137/Org.-mob z 8.09.1960 ). i kierowanie strażnicami w tym strażnicą w Kołobrzegu przejął sztab 15. Bałtyckiej Brygady WOP. Wiosną 1968 zorganizowano strażnicę WOP nadmorską typu III w KołobrzeguZarządzenie Szefa WOP nr 05 z 8.02.1968 w sprawie zmian etatowych. w strukturach 151 batalionu WOP w Trzebiatowie. thumb|Żołnierze WOP na uroczystej zbiórce z okazji Święta Wojsk Ochrony Pogranicza (10 czerwca 1988) Strażnica WOP Kołobrzeg do marca 1990 była w strukturach Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza, a od kwietnia utworzono Bałtyckiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza, do 15 maja 1991.

Straż Graniczna: 16 maja 1991 po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica Kołobrzeg weszła w podporządkowanie Bałtyckiego Oddziału Straży Granicznej i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Kołobrzegu.

W wyniku zmian nadmorskich struktur Straży Granicznej, zgodnie z zarządzeniem Komendanta Głównego SG, od 2 czerwca 1992 Strażnica SG w Kołobrzegu przeszła w podporządkowanie Morskiego Oddziału Straży Granicznej (MOSG)Morski Oddział Straży Granicznej przeformowano na nowy etat. Zorganizowano go na bazie istniejącego już oddziału oraz sił i środków rozformowanych oddziałów SG: Kaszubskiego w Gdańsku i Bałtyckiego w Koszalinie oraz części Pomorskiego w Szczecinie..

W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 Strażnica SG w Kołobrzegu i GPK SG w Kołobrzegu w ramach Morskiego Oddziału Straży Granicznej zostały połączone w jeden organizm pod nazwą Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w KołobrzeguZarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 13.12.2002 zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.

Ochrona granicy Dopiero w kwietniu 1946 strażnica zaczęła przyjmować pod ochronę wybrzeże morskie. W czerwcu 1946 pełniła służbę na swoim odcinku z wyjątkiem portu w Kołobrzegu.

13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Wzmocniono kontrolę ruchu jednostek pływających. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza.

Wydarzenia 1965 – 5–9 września pPo wprowadzeniu systemu r./lok. do ochrony granicy morskiej komisja z Szefostwa WOP pod przewodnictwem płk. Stanisława Łuczyńskiego przeprowadziła na odcinku strażnicy WOP w Kołobrzegu badania mające na celu ustalenie możliwości wykrywania przez system r./lok. płetwonurków oraz nisko przelatujących samolotów i śmigłowców. Do prób w tym zakresie wykorzystano stację r./lok. t. TRN–524. Podczas ćwiczeń stwierdzono możliwość wykrycia płetwonurka przez stację t. TRN–524 i RN–231 tylko w sytuacjach, gdy płetwonurek płynął na powierzchni wody oraz wtedy, gdy nad powierzchnię wody wystawała jakakolwiek część jego ciała lub wyposażenia (butle powietrzne, tlenowe, płetwy itp.). W przypadku całkowitego zanurzenia płynącego stacje r./lok. nie były w stanie stwierdzić jego obecności. Ujawnienie płetwonurka na powierzchni morza było możliwe tylko na zakresie pracy stacji r./lok. do 1,5 Mm przy stanie morza do 1° B. Natomiast samolot t. An-2 był wykrywany przez stację r./lok. na wysokości do 500 m przeciętnie z odległości 10 Mm (18. 520 m) a śmigłowiec t. SM–1 z odległości 7 Mm (12.900 m). Czas przebywania tych środków w zasięgu obserwacji uznano jako wystarczający do dokładnego ich rozpoznania, określenia elementów ruchu (z wyjątkiem wysokości) oraz złożenia odpowiednich meldunków służbom dyżurnym – operacyjnym. We wnioskach komisja stwierdziła, iż istniejący system r./lok. w WOP nie pozwalał na skuteczne zabezpieczenie granicy morskiej przed przenikaniem płetwonurków. W związku z powyższym proponowano zaniechać prowadzenia dalszych badań w zakresie wykrywania płetwonurków przy pomocy systemu r./lok. Jednocześnie sugerowano rozpoczęcie poszukiwań innych, skuteczniejszych urządzeń technicznych służących do ujawniania tego rodzaju celów (np. echosondy, zagrody laserowe itp.)Archiwum Marynarki Wojennej (AMW) w Gdyni, Akta MBOP, sygn. nr 3541/75, t. 120, Sprawozda nie z przebiegu badań operacyjnych mających na celu ustalenie możliwości wykrywania płetwonurków oraz nisko lecących samolotów i śmigłowców przez system radiolokacyjny WOP z 9.09.1969., s. 1–3.().. 1970–1971 – w celu natychmiastowego rozpoznania celów wykrytych przez stacje radiolokacyjne na wodach terytorialnych dla wybranych strażnic nadmorskich WOP przydzielono rzeczne kutry rozpoznawcze typu KR-70 po przystosowaniu ich do eksploatacji w warunkach morskich (Dopuszczenie kutrów rzecznych do służby na morzu było rozwiązaniem doraźnym). 1973–1975 – wybrane strażnice nadmorskie WOP otrzymały ze stoczni w Ustce kutry przystosowane do służby morskiej przede wszystkim umożliwiające szybkie i bezpieczne potrafiące dobicie do plaż morskich (Prototyp takiego kutra opracowała, a następnie wykonała stocznia w Ustce w 1972. Podstawowym materiałem jaki użyto do jego budowy był laminat poliestrowo-szklany). 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej.

Strażnice sąsiednie thumb 80 strażnica WOP Grzybów ⇔ 82 strażnica WOP Gąski – 1946 80 strażnica OP Rogowo ⇔ 82 strażnica OP Ustronie Morskie – 1949 77 strażnica WOP Dźwirzyno II kat. ⇔ 79 strażnica WOP Ustronie Morskie II kat. – 15.03.1954 4 strażnica WOP Dźwirzyno II kat. ⇔ 6 strażnica WOP Ustronie Morskie II kat. – 1956 14 strażnica WOP Dźwirzyno IV kat. ⇔ 12 strażnica WOP Ustronie Morskie III kat. – 31.12.1959 Strażnica WOP Dźwirzyno ⇔ Strażnica WOP Ustronie – wiosna 1968Zarządzenie Szefa WOP nr 05 z 8.02.1968 w sprawie zmian etatowych.

Straż Graniczna: Strażnica SG w Dźwirzynie ⇔ Strażnica SG w Ustroniu Morskim – 16.05.1991.

Komendanci/dowódcy strażnicy ppor. Mikuszewski ppor. Franciszek Bielec (był 10.1946)Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 061 z 20.10.1946 ().. Komendanci strażnicy SG: por. SG/mjr SG Mirosław Milczarek (od 1991).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kołobrzeg Kategoria:Strażnice Bałtyckiej Brygady WOP Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie w Kołobrzegu Kołobrzeg Kategoria:Strażnice WOP rozmieszczone na granicy morskiej Kategoria:Formacje graniczne w Kołobrzegu Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 2003