Strażnicy Galaktyki (oryg. ) – amerykański fantastycznonaukowy film akcji z 2014 roku na podstawie serii komiksów o grupie superbohaterów o tej samej nazwie wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadał James Gunn na podstawie scenariusza, który napisał wspólnie z . W głównych rolach wystąpili: Chris Pratt, Zoe Saldaña, Dave Bautista, Vin Diesel, Bradley Cooper, Lee Pace, Michael Rooker, Karen Gillan, Djimon Hounsou, John C. Reilly, Glenn Close i Benicio del Toro. Strażnicy Galaktyki są częścią Marvel Cinematic Universe.

Główny bohater, Peter Quill, w wyniku kradzieży artefaktu staje się celem Ronana. W sytuacji zagrożenia Quill sprzymierza się z czwórką outsiderów: zabójczynią Gamorą, drzewokształtnym Grootem, szopem Rocketem i żądnym zemsty Draxem. Od całej piątki zależą od tego momentu losy całej galaktyki.

Strażnicy Galaktyki wchodzą w skład II Fazy Filmowego Uniwersum Marvela. Jest to dziesiąty film należący do tej franczyzy i tworzy jej pierwszy rozdział, zatytułowany Saga Nieskończoności. Jego kontynuacja, Strażnicy Galaktyki vol. 2 miała premierę w 2017 roku. W 2022 roku zadebiutowały na Disney+ seria krótkometrażówek Ja jestem Groot i film krótkometrażowy Strażnicy Galaktyki: Coraz bliżej święta. Trzecia część, Strażnicy Galaktyki vol. 3, pojawiła się w 2023 roku.

Światowa premiera odbyła się 21 lipca 2014 roku w Los Angeles. W Polsce film zadebiutował 1 sierpnia tego samego roku. Przy budżecie ponad 230 milionów dolarów Strażnicy Galaktyki zarobili ponad 770 milionów dolarów i otrzymali pozytywne oceny od krytyków.

Streszczenie W 1988 roku, po śmierci matki, młody Peter Quill zostaje porwany przez Łowców, grupę kosmicznych piratów dowodzonych przez Yondu Udontę. Dwadzieścia sześć lat później Quill kradnie Glob na planecie Morag. Zostaje tam zaatakowany przez Koratha, podwładnego władcy Kree, Ronana. Peterowi udaje się uciec z Globem, jednak Yondu znając jego tożsamość ustanawia nagrodę za jego pojmanie, a Ronan wysyła zabójczynię Gamorę po Glob.

Kiedy Quill próbuje sprzedać Glob na Xandarze, Gamora kradnie mu go. Do bójki o Glob przyłączają się Rocket, genetycznie zmodyfikowany szop i jego towarzysz Groot, humanoidalne drzewo. Następnie na miejsce przybywa Nova Corp, aresztuje całą czwórkę i osadza w więzieniu na Kyln. Tam więzień Drax, który stracił swoją rodzinę z rąk Ronana, próbuje zabić Gamorę. Quill jednakże przekonuje Draxa, że może ona się przydać żywa i doprowadzić go do Ronana. Gamora ujawnia, że zdradziła Ronana, ponieważ chce on użyć Globu do podbicia i zniszczenia planet.

Ronan spotyka się z przybranym ojcem Gamory, Thanosem, i rozmawia z nim o jej zdradzie. Gamora, Quill, Rocket, Groot i Drax współpracując razem uciekają z więzienia przy pomocy statku Quilla do Knowhere. Drax upija się i wzywa Ronana, a reszta grupy w tym czasie udaje się na spotkanie z Kolekcjonerem, Taneleerem Tivanem. Tivan otwiera Glob i okazuje się, że zawiera on jeden z Kamieni Nieskończoności. Dręczona przez niego jego pomocniczka, Carina, zabiera Kamień, co wywołuje eksplozję, w której ginie.

Ronan przybywa i z łatwością pokonuje Draxa, a reszta ucieka statkiem ścigana przez poddanych Ronana i siostrę Gamory, Nebulę. Nebula niszczy statek, w którym znajduje się Gamora pozostawiając ją w przestrzeni kosmicznej, a Ronan zdobywa Glob. Quill ratuje Gamorę, a w tym czasie przybywa Yondu i zabiera parę na swój statek. Rocket, Drax i Groot chcą zaatakować statek Yondu, by uratować towarzyszy, ale Quill proponuje Yondu rozejm przekonując go, że mogą odzyskać Glob. Grupa Quilla jest zgodna, że stawienie czoła Ronanowi oznacza pewną śmierć, ale użycie przez niego Kamienia oznacza zagładę dla wielu planet. Ronan przybywa na swój statek i osadza Kamień w swoim młocie, zawłaszczając jego moc. Kontaktuje się z Thanosem i grozi mu, że go zabije jak tylko zniszczy Xandar. Sprzymierza się z nim Nebula, która nienawidzi swojego przybranego ojca.

W pobliżu Xandaru Ravengers, Nova Corps i grupa Quilla próbują powstrzymać statek Ronana. Ronan używa młota do zniszczenia floty Nova Corps. Na jego statku Gamora pokonuje Nebulę, która ucieka. Bohaterowie dostają się do komnaty Ronana, ale zostają obezwładnieni jego mocą do momentu, gdy Rocket rozbija statek. Uszkodzony statek Ronana rozbija się na Xandarze. Groot poświęca się, by uratować drużynę. Ronan uwalnia się z wraku i przymierza się do zniszczenia Xandaru, ale Quill rozprasza go swoim tańcem, dzięki czemu Drax i Rocket są w stanie zniszczyć młot Ronana. Quill łapie Kamień i razem z Gamorą, Draxem i Rocketem używają go do zniszczenia Ronana.

Quill oddaje Yondu Glob, który powinien zawierać Kamień, ale oszukuje go dając mu go bez zawartości, a sam Kamień przekazuje Nova Corps. Ravengers opuszczają Xandar. Yondu stwierdza, że dobrze, iż nie dotrzymał umowy i nie przekazał Petera jego ojcu. Quill i jego grupa zostają nazwani Strażnikami Galaktyki, a ich kartoteki karalności zostają skasowane. Quill dowiaduje się również, że jest półczłowiekiem, a jego ojciec należy do starożytnego, nieznanego gatunku. Strażnicy otrzymują naprawiony statek, a w nim sadzonkę w doniczce z małym Grootem.

W scenie po napisach Tivan siedzi w swoim zniszczonym archiwum z dwoma eksponatami: psem Cosmo i antropomorficzną kaczką, Kaczorem Howardem.

Obsada

Polski dubbing• Paweł Małaszyński jako Peter Quill / Star-Lord• Paulina Holtz jako Gamora• Artur Dziurman jako Drax• Robert Jarociński jako Groot• Jacek Braciak jako Rocket• Ireneusz Czop jako Ronan• Paweł Wawrzecki jako Yondu Udonta• Julia Kijowska jako Nebula• Mirosław Zbrojewicz jako Korath• Olaf Lubaszenko jako Rhomann Dey• Maria Pakulnis jako Irani Rael / Nova Prime• Szymon Kuśmider jako Taneleer Tivan / Kolekcjoner Chris Pratt jako Peter Quill / Star-Lord, pół człowiek, który jako dziecko został zabrany z Ziemi i wychowany przez grupę kosmicznych złodziei i przemytników o nazwie Łowcy, dowodzonych przez Yondu Udontę. Zostaje liderem Strażników Galaktyki. Quilla jako dziecko zagrał . Zoe Saldaña jako Gamora, sierota wychowana przez Thanosa i wyszkolona przez niego na zabójcę, lecz szukająca odkupienia za swoje czyny. Dave Bautista jako Drax, wojownik, który pragnie zemsty na Ronanie, który zamordował jego rodzinę. Vin Diesel jako Groot, humanoidalne drzewo będące towarzyszem Rocketa. Krystian Godlewski odgrywał postać na planie, jednak jego gra nie została wykorzystana do obróbki CGI postaci. Bradley Cooper jako Rocket, genetycznie zmodyfikowany szop, który biegle posługuje się bronią palną. Sean Gunn zagrał postać na planie za pomocą techniki motion-capture. Lee Pace jako Ronan, radykał Kree, który zgadza się odnaleźć artefakt dla Thanosa w zamian za likwidację jego wrogów, Xandarianów. Michael Rooker jako Yondu Udonta, przywódca Łowców, który porwał z Ziemi Quilla i go wychowywał. Karen Gillan jako Nebula, adoptowana córka Thanosa, wychowywana na zabójcę wspólnie z Gamorą. Djimon Hounsou jako Korath, najemnik Kree pracujący dla Ronana. John C. Reilly jako Rhomann Dey, członek Nova Corps. Glenn Close jako Irani Rael / Nova Prime, przywódczyni Nova Corps. Benicio del Toro jako Taneleer Tivan / Kolekcjoner, posiadacz największej kolekcji międzygwiezdnej fauny, zabytków i gatunków w galaktyce.

W filmie ponadto wystąpili: Laura Haddock jako Meredith Quill, matka Petera Quilla; Gregg Henry jako jego dziadek; Peter Serafinowicz jako Garthan Saal, pilot Nova Corps; jako żona Deya; Christopher Fairbank jako Broker; Melia Kreiling jako Bereet, krylorianka, która umawiała się z Quillem; Ophelia Lovibond jako Carina, pomocniczka Kolekcjonera; Alexis Denisof jako Inny, sługa Thanosa; jako Kraglin i jako Horuz, członkowie Łowców; jako Moloka Dar, więzień w Kyln, oraz jako strażnik w Kyln, który zarekwirował walkmana Quilla.

W rolach cameo pojawili się: Josh Brolin jako Thanos; twórca komiksów Marvela, Stan Lee, jako xandariański kobieciarz; reżyser filmu, James Gunn, jako Sakaaran; Lloyd Kaufman i Nathan Fillion jako więźniowie w Kyln; Rob Zombie i kompozytor jako członkowie Ravengers oraz w scenie po napisach Seth Green jako głos Kaczora Howarda. W filmie pojawił się pies Fred jako Cosmo.

Produkcja Rozwój projektu mały|upright=1|James Gunn, reżyser i współscenarzysta filmu W 2009 roku Marvel Studios zaangażowało grupę scenarzystów do stworzenia scenariuszy do filmów na podstawie mniej znanych postaci z komiksów Marvel Comics. Wśród nich znalazła się , która wybrała napisanie scenariusza do Strażników Galaktyki. W 2010 roku Kevin Feige wymienił film wśród potencjalnych projektów studia. Produkcja została oficjalnie zapowiedziana podczas San Diego Comic-Conu, a jego amerykańska data premiery została wyznaczona na 1 sierpnia 2014 roku. Feige poinformował wtedy, że w film jest na podstawie komiksowej wersji grupy z 2008 roku, w składzie: Star-Lord, Gamora, Drax, Groot i Rocket.

Na początku sierpnia poinformowano, że został zatrudniony do prac nad scenariuszem. W tym samym miesiącu ujawniono, że James Gunn rozpoczął negocjacje ze studiem na stanowisko reżysera. Studio brało pod uwagę również: oraz duet . Joss Whedon podpisał kontrakt ze studiem jako konsultant kreatywny. We wrześniu studio zatrudniło Gunna na stanowisku reżysera oraz do prac nad scenariuszem.

Casting W listopadzie 2012 roku ujawniono, że Joel Edgerton, Jack Huston, Jim Sturgess, Eddie Redmayne i Lee Pace są brani pod uwagę do roli Petera Quilla. Wśród kandydatów znaleźli się również: Zachary Levi, Joseph Gordon-Levitt i Michael Rosenbaum. W lutym 2013 roku poinformowano, że Chris Pratt otrzymał tę rolę. W marcu ujawniono, że Dave Bautista zagra Draxa. Rozważano do tej roli również , i Jasona Momoę. W kwietniu rozmowy w sprawie roli w filmie rozpoczęli Zoe Saldaña i Pace. Jeszcze w tym samym miesiącu potwierdzono angaż Saldany w roli Gamory, a do obsady dołączyli Michael Rooker jako Yondu oraz Ophelia Lovibond. Rolę Gamory początkowo zaproponowano Amandzie Seyfried, jednak aktorka odmówiła ze względu na uciążliwą charakteryzację i nie wierzyła w sukces komercyjny filmu.

W maju do obsady dołączyły Glenn Close jako Nova Prime i Karen Gillan. W tym samym miesiącu negocjacje ze studiem rozpoczął John C. Reilly. Studio również rozważało angaż Hugh Lauriego, Alana Rickmana i Kena Watanabe. W następnym miesiącu poinformowano, że w filmie wystąpią Reilly jako Rhomann Dey i Benicio del Toro. W lipcu ujawniono, że Pace zagra Ronana, del Toro wystąpi jako Kolekcjoner, a Gillan wcieli się w Nebulę. Do obsady dołączył również Djimon Hounsou jako Korath. W sierpniu poinformowano, że Vin Diesel i Bradley Cooper użyczą głosów Grootowi i Rocketowi. Diesel podłożył głos postaci w 6 językach.

Zdjęcia i postprodukcja Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 6 lipca 2013 roku w Shepperton Studios w pobliżu Londynu pod roboczym tytułem Full Tilt. W sierpniu zrealizowano sceny na Millennium Bridge w Londynie, który posłużył do części scen na Xandarze. Produkcja pracowała również w w hrabstwie Surrey. Prace na planie zakończyły się 12 października. Za zdjęcia odpowiadał Ben Davis. Scenografią zajął się , a kostiumy zaprojektowała Alexandra Byrne.

Montażem zajęli się , i . Efekty specjalne przygotowały studia: , , , , , Cantina Creative, , CoSA VFX, Secret Lab, , Technicolor VFX, Proof i , a odpowiadali za nie i Paul Corbould.

Moving Picture Company pracowało nad Grootem, scenami na planecie Morag i Xandar (w tym nad finałową sceną walki na Xandarze), oraz nad statkiem Ronana, Dark Aster. Framestore stworzyło postać Rocketa, sceny w więzieniu Kyln i na Knowhere. Luma Pictures pracowało nad postacią Thanosa. Mathod Studios przygotowało sceny z wykorzystaniem hologramów w centrum dowodzenia Nova Corps oraz sceną z Globem u Kolekcjonera. Sony Pictures Imageworks stworzyło Kaczora Howarda i współpracowało z MPC nad scenami na statku Dark Aster. Ujęcia z efektami specjalnymi stanowiły prawie 90% filmu. Na początku lipca 2014 roku James Gunn poinformował, że prace nad filmem zostały zakończone.

Muzyka