Kangur (Macropus) – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).
Rozmieszczenie geograficzne Gatunki należące do rodzaju Macropus są endemitami australijskiej krainy zoogeograficznej.
Morfologia Długość ciała samic 67,1–185,7 cm, długość ogona samic 44,3–84,2 cm, długość ciała samców 94,6–230,2 cm, długość ogona samców 42,5–109 cm; masa ciała samic 17–42 kg, samców 18–90 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1790 roku brytyjski zoolog i botanik George Shaw w publikacji własnego autorstwa poświęconej różnorodności przyrodniczej wraz z ilustracjami. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) kangur olbrzymi (M. giganteus).
Etymologia Jerboa (Zebua): jarbūʿ lub يَرْبُوع yarbūʿ ‘mięso z lędźwi’. Gatunek typowy: Zimmermann wymienił kilka gatunków – Mus Jaculus (= Dipus sibiricus major , Cuniculus pumilio saliens (= Yerbua sibirica , Mus longipes (nomen dubium), Yerboa Tarsier i Yerboa gigantea (Mus canguru (nomen dubium) – nie wskazując gatunku typowego. Macropus (Macpropus): makropous, μακροποδος makropodos ‘długo-stopy’, od μακρος makros ‘długi, wielki’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’. Gigantomys: gr. γιγας gigas, γιγαντος gigantos ‘gigant, olbrzym’; μυς mus, μυός muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Macropus giganteus Shaw, 1790. Kangurus: zlatynizowana forma . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Macropus giganteus Shaw, 1790 Kanguroo: etymologicznie słowo „kanguroo” („pl. kangur”) pochodzi od „gaNurru” – słowa w języku guugu yimithirr, które było w przeszłości używane przez Aborygenów w znaczeniu large black kangaroo (duży czarny kangur). Z czasem zaczęło jednak być używane dla określenia wielu gatunków zwierząt z rodziny kangurowatych. Pierwsze użycie nazwy odnotowane 4 sierpnia 1770 jest przypisywane angielskiemu żeglarzowi i odkrywcy Jamesowi Cookowi i botanikowi Josephowi Banksowi. Nazwa ta nie jest jednak używana przez lokalne plemiona Australii. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Kanguroo gigas Lacépède, 1799 (= Macropus giganteus Shaw, 1790). Halmaturus (Kalmaturus, Halmatopus): gr. ἁλμα halma, ἁλματος halmatos ‘skok, sus’, od ἁλλομαι hallomai ‘skaka’”; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy: Macropus giganteus Shaw, 1790. Leptosiagon: gr. λεπτος leptos ‘delikatny, drobny’; σιαγων siagōn, σιαγονος siagonos ‘szczęki’. Gatunek typowy: †Leptosiagon gracilis R. Owen, 1874 (= †Macropus ferragus R. Owen, 1874). Pachysiagon: gr. παχυς pakhus ‘wielki, gruby’; σιαγων siagōn, σιαγονος siagonos ‘szczęki’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Macropus ferragus R. Owen, 1874. Fissuridon: łac. fissura ‘szczelina, pęknięcie’; gr. οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Fissuridon pearsoni .
Nazwa zwyczajowa We wcześniejszej polskiej literaturze zoologicznej dla określenia części gatunków rodzaju Macropus używane były nazwy zwyczajowe kangur, a także suwacz, kanguro. Ostatecznie w wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji Polskie nazewnictwo ssaków świata rodzajowi nadano oznaczenie kangur.
Podział systematyczny W tradycyjnym ujęciu do rodzaju Macropus należały taksony zgrupowane w podrodzajach Notamacropus i Osphranter, jednak badania genetyczne przeprowadzone w 2019 roku potwierdzają odrębność Notamacropus oraz Osphranter i podnoszą je do rangi rodzajów. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxMacropus giganteusG.K. Shaw, 1790kangur olbrzymigatunek monotypowypółnocno-wschodni Queensland (od półwyspu Jork) do południowo-wschodniej Australii Południowej, północno-wschodnia Tasmania; kilka wysp u wybrzeżu Queenslandu i WiktoriiDC: 96–230 cmDO: 43–109 cmMC: 17–90 kgcentruj|150pxMacropus fuliginosus(Desmarest, 1817)kangur szarygatunek monotypowyAustralia Zachodnia (od Zatoki Rekina) do południowo-zachodniego Queenslandu, północnej Nowej Południowej Walii i zachodniej Wiktorii; również Wyspa Kangura u wybrzeży Australii PołudniowejDC: 67–222 cmDO: 42–100 cmMC: 17–72 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunki wymarłe: Macropus ferragus (Australia; plejstocen). Macropus mundjabus (Australia; czas występowania niepewny). Macropus pearsoni (Australia; plejstocen). Macropus rama (Australia; plejstocen).
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Kangurowate Kategoria:Taksony opisane przez George′a Shawa