Henryk Zachmost pseud.: Zorza, Pedał (ur. 26 listopada 1924 w Pabianicach, zm. 7 lutego 1989 w Piotrkowie Trybunalskim) – żołnierz Armii Andersa i Polskich Sił Zbrojnych, oficer Armii Krajowej, kapitan łączności czasu wojny, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Przed wybuchem wojny był gimnazjalistą. We wrześniu 1939 roku miał 15 lat, nie został zmobilizowany. W 1940 roku został wywieziony z rodziną w głąb ZSRR do łagru. Po podpisaniu układu Sikorski-Majski 27 lutego 1942 roku wstąpił do 20 pułku piechoty. Uczył się w szkole podchorążych. Po przejściu pod dowództwo brytyjskie w Iranie został we wrześniu 1942 roku przerzucony do Wielkiej Brytanii.
Zgłosił się do służby w kraju. Po przeszkoleniu w radiotelegrafii został zaprzysiężony 10 lipca 1943 roku i przetransportowany do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 8 na 9 kwietnia 1944 roku w ramach operacji „Weller 6” dowodzonej przez kpt. naw. Antoniego Freyera (zrzut na placówkę odbiorczą „Nil 1” 4 km na wschód od stacji kolejowej Rozprza). Po aklimatyzacji w Warszawie początkowo pozostawał w dyzpozycji szefa łączności Komendy Głównej AK jako oficer radiooperator, w lipcu dostał przydział na stanowisko dowódcy plutonu radiołączności Oddziału V Łączności Sztabu Okręgu Białystok AK. Pełnił również funkcję zastępcy szefa Oddziału. W czasie akcji „Burza” utrzymywał łączność Sztabu Okręgu z Komendą Główną AK. Brał również udział w akcjach bojowych: m.in. w ataku na posterunek żandarmerii we wsi Kulesze, starcie z oddziałem SS w lipcu i sierpniu 1944 roku.
Po wkroczeniu oddziałów radzieckich na teren okręgu został 20 sierpnia 1944 roku aresztowany przez NKWD i wywieziony do łagru w głębi ZSRR. Wrócił do Polski we wrześniu 1948 roku.
Od lutego 1949 roku pracował w: Ochronie Skarbowej w Kutnie (1949–1951, jako kontroler), a później przez kilka dekad w PZU, początkowo jako kierownik referatu ubezpieczeń w Kutnie, od 1955 roku w Piotrkowie Trybunalskim, kolejno na stanowiskach: kierownika referatu Ubezpieczeń Majątkowych, zastępcy kierownika inspektoratu, p.o. kierownika inspektoratu, dyrektora oddziału i od lipca 1975 roku – naczelnika Wydziału Nadzoru Ubezpieczeń Majątkowych Oddziału Wojewódzkiego PZU.
W 1957 roku zdał maturę w Państwowym Liceum Ogólnokształcącym dla Pracujących w Piotrkowie Trybunalskim, a w 1962 roku ukończył Roczne Studium Zaoczne Ekonomiki Przemysłu, zorganizowane przy Dyrekcji Szkolenia Ekonomicznego w Katowicach.
Od 1949 roku należał do Związku Zawodowego Pracowników Państwowych i Społecznych. W 1959 roku wstąpił do Związku Ochotniczych Straży Pożarnych. Od 1968 roku był członkiem ZBoWiD, od 1966 roku PZPR i od 1969 roku – Frontu Jedności Narodu.
Awanse starszy strzelec – 21 lutego 1943 roku podporucznik – ze starszeństwem z dniem 9 kwietnia 1944 roku porucznik – kapitan –
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 13575 Krzyż Walecznych – 1 sierpnia 1944 roku Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami – listopad 1944 roku
Życie rodzinne Był synem Michała, policjanta, i Marty z domu Gogolewskiej. W 1949 roku ożenił się ze Stefanią Posielską (ur. w 1923 roku). Mieli troje dzieci: Henrykę (ur. w 1950 roku), Elżbietę (ur. w 1952 roku) i Stanisława (ur. w 1958 roku).
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Biogram na stronie elitadywersji.org
Kategoria:Cichociemni Kategoria:Członkowie Komend Okręgów AK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Podporucznicy łączności Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy i obywatele polscy – więźniowie radzieckich łagrów 1945–1989 Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Uczestnicy akcji „Burza” Kategoria:Ludzie urodzeni w Pabianicach Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 1989 Kategoria:Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 1941–1942