Łopian gajowy (Arctium nemorosum Lej.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Występuje w Europie od Francji i Wysp Brytyjskich na zachodzie po Ural na wschodzie; od Włoch, Grecji i Kaukazu na południu, po Półwysep Skandynawski na północy. W Polsce rośnie w rozproszeniu na obszarze całego kraju z wyjątkiem części centralnej.

Morfologia mały|lewo|200px|Łukowato przewisające gałązki mały|lewo|200px|Przekrój poprzeczny przez ogonek liściowy Łodyga Mniej lub bardziej owłosiona, wzniesiona, rozgałęziona, o łukowato odstających, a później zwisających gałązkach, do 2,5 m wysokości. Liście Dolne do 50 cm długości, szeroko jajowate, z sercowato wyciętą nasadą, tępe lub zaostrzone, całobrzegie lub płytko i nieregularnie ząbkowane. Blaszka od góry jest zielona, od spodu kutnerowato, przylegająco owłosiona i w efekcie szarozielona. Ogonki liściowe są wewnątrz puste. Wyższe liście są coraz mniejsze i słabiej wycięte u nasady. Kwiaty Zebrane w koszyczki szerokości 2,5–4 cm, ustawione groniasto wzdłuż gałązek, dolne na długich szypułach, górne krótkoszypułkowe do siedzących i te bywają nieco skupione. Okrywa ma kształt mniej więcej kulisty, z szydlastymi i haczykowato zakończonymi listkami. Koszyczki są nagie lub co najwyżej słabo owłosione pajęczynowato. Na dnie koszyczka występują szczecinkowate plewinki o 1/3 krótsze od wewnętrznych listków okrywy. Kwiaty są podobnej długości jak wewnętrzne listki okrywy lub nieco krótsze. Korony są purpurowe, bez gruczołków. Owoce Niełupki długości 7–10 mm, odwrotnie jajowate, płytko żeberkowane, brunatne i plamiste. Puch kielichowy do 4 razy krótszy od owocków, żółtawy.

Biologia i ekologia Roślina dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września.

Rośnie w lasach i zaroślach, zwykle w miejscach wilgotnych i prześwietlonych – na wiatrołomach i zrębach. Gatunek charakterystyczny zespołu Arctietum nemorosi.

Mieszańce Tworzy mieszańce z łopianem mniejszym Arctium ×maassii, pajęczynowatym A. ×neumani i większym A. ×cimbricum.

Zagrożenia i ochrona Gatunek umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii DD (stopień zagrożenia nie może być określony).

Przypisy

Kategoria:Carduoideae