Wierzchowiska – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Piaski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa lubelskiego.

Części wsi +Integralne części wsi Wierzchowiska SIMC Nazwa Rodzaj 0389430 Wierzchowiska Drugie część wsi 0389446 Wierzchowiska Pierwsze część wsi

Części miejscowości Wierzchowiska Pierwsze i Wierzchowiska Drugie, tworzą oddzielne sołectwa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1040 mieszkańców.

Historia Wierzchowiska nazywane także lokalnie (1383 Wirzchowiska, 1409 Virzchowisko, 1413 Wyrzchowiska, 1416 Virzchowisco), wieś położona 14 km południowy wschód od Lublina.

Podległość administracyjna świecka i kościelna Wiek XV – Powiat lubelski, parafia Mełgiew (Długosz L.B. II 551).

Własność Wieś była własnością szlachecką począwszy od XIV wieku.

Kalendarium Wiek XIV i XV 1383 – pleban z Mełgwi udowadnia swe prawa do dziesięciny z Wierzchowisk przeciw biskupowi(Zbiór dokumentów katedry i diecezji krakowskiej, wyd. S. Kuraś, t. I- II, Lublin 1965-1973, t. III w przygotowaniu III).. 1409-14 – znany jest Stanisław Gotardowic z Wierzchowisk(Teki Archiwalne VII, Warszawa 1961, Najstarsze zapiski ziemskie lubelskie z r. 1409, wyd. L. Białkowski. VII 291-333, Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp.).. 1409 -20 – znana jest Hanka-Hanna z Wierzchowisk(Teki Archiwalne VII, Warszawa 1961, Najstarsze zapiski ziemskie lubelskie z r. 1409, wyd. L. Białkowski. VII 334, Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp., X 293-383).. 1409 -30 – Paweł-Paszko Wierzchowski z Wierzchowisk (Teki Archiwalne VII, Warszawa 1961, Najstarsze zapiski ziemskie lubelskie z r. 1409, wyd. L. Białkowski. VII 69-333, Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp., II 97-286, V 97, X 114-354).. 1413 – tenże i matka jego Hanna zastawiają swą część w Wierzchowisk, tj. 2 1/2 łana w stronę Lublina, Piotrowi z Wierzchowisk za 10 grzywien(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp.).. 1428 – znana jest Dorota żona Paszka z Wierzchowisk(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 136).. 1429 – znana jest Anna żona Pawła z Wierzchowisk(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 261).. 1413 – dziedzicem jest Jaśko ustala granice z Bystrzejowicami. 1414-20 – znany jest Dziersław z Wierzchowisk(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. V 97, X 196-377).; 1416 – tenże Dziersław przeciw dziedzicowi z Kosarzowa(Lubelska księga podkomorska piętnastego wieku, wyd. L. Białkowski, Lublin 1934. s.141).. 1416-8 – Andrzej z Wierzchowisk ustala granice z Mienkowicami(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 103-255).. 1416 – znani Jasiek, Michał, Paszek, Piotr, Marcin, Jakusz z Wierzchowisk – procesują się z Mienkowicami(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 128).. 1417 – Jan z Wilczopola sprzedaje część w Wierzchowisk za 40 grzywien Przedwojowi z Wilczopola(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 176).. Przedwój sprzedaje część w Wierzchowisk za 80 grzywien Stanisławowi z Kozic(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 184).. 1417-8 – znany Przedwój z Wierzchowisk(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 103-206).. 1417-8 – Piotr z Wierzchowisk uzyskuje część w Wierzchowisk prawem bliższości od Wojciecha Stanisławica z Kozic. 1419 – Marcin z Wierzchowisk ustala granice z Mienkowicami(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 317).. 1428 – dziedzic Maciej i Paweł ustalają granice z Bystrzejowicami(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 165).. 1430 – Piotr z Bystrzejowic sprzedaje swą część w Wierzchowisk pod Lublinem za 40 grzywien Witowi z Wierzchowisk (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 266).. 1441 – dziedzic Maciej ustala granice z Pogorzałymstawem: od narożnicy bystrzejowskiej do narożnicy mienkowskiej. 1443 – Maciej z Wierzchowisk przyznaje wolny wrąb oraz używanie pastwisk w Wierzchowisk pod Starościcami i Pogorzałymstawem Janowi i Krystynowi z Wierzchowisk oraz ich kmieciom(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. VIII 181).. 1443 – znany jest Przedwój z Wierzchowisk(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I 60).. 1444 – Jan dziedzic z Wierzchowisk i jego synowiec Stanisław podzielili między siebie na 8 część 1/2 swej posiadłości przy granicach Wilczopola, Raciborowic, Krepca i Giszowic(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I 95).. 1451 – Stanisław z Wierzchowisk otrzymał za żona Anną, c. Jana Mętowskiego, 80 grzywien posagu zapisując jej tyleż wiana(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 43).. 1455 – Wojciech Szaniek z Mienkowic zastawia Bartoszowi zięciowi Przedwoja 1/2 ł. w Wierzchowisk pod Starościcami k. kołowrotu [„circa valvam alias polyakolovrotha”](Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 171.). 1456 – Katarzyna żona Mikołaja z Wierzchowisk, wd. po Stanisławie z Mienkowic, siostra Jana (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 211). 1457 – dziedzicami są bracia Stanisław i Wojciech; granice z Mienkowicami(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 241).. 1461 – dziedzicem jest Jakub, znany jest kmieć Ryn Rusin(Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. V 321).. 1468 – Stanisław z Wierzchowisk [z Mienkowicami](Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. VIII 35).. Wiek XVI 1529 – dziesięcinę z całej wsi 10 grzywien zawożono plebanowi z Mełgwi. 1533 – pobór z 4 1/2 łana i młyna o 1 kole.

Wiek XIX Powstanie zespołu pałacowo parkowego w 1879 roku, którego właścicielem był ród Koźmianów.

Wiek XX 1944 wywłaszczenie i rozparcelowanie majątku. Do 1992 budynek wykorzystywany był przez państwowych urzędników. Gruntowny remont pałacu i wprowadzenie usług restauracyjno-hotelowych od 1995 roku.

Zabytki Zespół dworski z połowy XIX w. dwór w Wierzchowiskach kordegarda budynki gospodarcze park.

Atrakcje Pole Golfowe Wierzchowiska usytuowane w centrum Wyżyny Lubelskiej 16 km od centrum Lublina w kierunku na Zamość. Pole otoczone wzgórzami lessowymi oraz wiekowymi drzewami, podzielone wąskimi strumieniami i rozlewiskami wodnymi..

Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Strona gminy, sołectwa Wierzchowiska w Słowniku historyczno-geograficznym ziem polskich w średniowieczu.

Kategoria:Wierzchowiska (powiat świdnicki)