thumb|Zygmunt Bauman Synopticon – odwrócenie panopticonu, wielu obserwuje niewielu. To mechanizm władzy, gdzie przeciętni ludzie oglądają poprzez środki masowego komunikowania tych, których życie ma wymiar globalny, a władza jest doskonale ukryta.
Funkcjonowanie Synopticon ma naturę globalną, ponieważ czynność oglądania odrywa patrzących od lokalnej rzeczywistości, przenosząc duchowo, w cyberprzestrzeń, gdzie odległość przestaje mieć znaczenie, nawet jeżeli ciało pozostaje nadal w tym samym miejscu. Nie jest ważne, czy ci, którymi Synopticon rządzi, przekształceni jego mocą z obserwowanych w obserwatorów, zmieniają miejsce pobytu czy nie. Mogą podłączyć się do pozaterytorialnej sieci, dzięki której wielu ogląda nielicznych i oczywiście tak robią.
Synopticon w literaturze W artykule The Viewer Society: Michel Foucault's 'Panopticon' revisited (1997) Thomas Mathiesen przedstawił koncepcję Synoptikonu lub „nadzoru nad nielicznymi przez wielu” jako socjologiczną odwrotność panoptykonu, który Foucault opisał w Discipline and Punish (1975)Mathiesen, T. (1997) The Viewer Society, Theoretical Criminology, Vol 1(2), Sage Publications, London. W szczególności, dzięki swojej koncepcji synoptikonu, Mathiesen podkreślił wpływ telewizji i Internetu na współczesne społeczeństwo. Wczesne obawy Mathiesena w latach 90. dotyczące wzrostu rejestracji danych i tego, jak może to potencjalnie naruszać prywatność osobistą w społeczeństwie, zostały uznane za nowatorskie poglądy w tamtym czasie.
Pojęcia synopticon użył również Zygmunt Bauman w książce pt. GlobalizacjaZygmunt Bauman, Globalizacja. I co z tego dla ludzi wynika, przełożyła Ewa Klekot, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000., zwracająć uwagę, że synopticon nie wymaga stosowania przymusu – on kusi ludzi, by oglądali. Natomiast nieliczni, których się ogląda, podlegają starannej selekcji. Ludzie globalni są w zasięgu wzroku, a jednocześnie niedostępni, wzniośli, lecz należący do tego świata. Stojąc nieskończenie wysoko, stanowią świetlany przykład, za którym ci gorsi mogą podążać lub przynajmniej marzyć, że go naśladują. Przypisy
Kategoria:Globalizacja Kategoria:Filozofia społeczna i polityczna