Zniewolony, również Zniewolony. 12 Years a Slave (ang. 12 Years a Slave) – amerykańsko-brytyjski dramat historyczny z 2013 roku w reżyserii Steve’a McQueena. Adaptacja autobiograficznej książki pod tym samym tytułem autorstwa Solomona Northupa. Zdjęcia kręcono w stanie Luizjana (m.in. w Nowym Orleanie).

Światowa premiera filmu miała miejsce 30 sierpnia 2013 roku podczas Telluride Film Festival. Następnie film pokazywany był na festiwalach m.in. w Toronto, Nowym Jorku i Londynie. Polska premiera filmu odbyła się 20 listopada 2013 w ramach 21. Festiwalu Camerimage.

Muzykę skomponował Hans Zimmer, ścieżka dźwiękowa filmu zawiera także piosenki Johna Legenda, , Alici Keys, Chrisa Cornella, czy zespołu Alabama Shakes.

Film spotkał się z szerokim uznaniem krytyków, znalazł się części zestawień jako najlepszy film roku i otrzymał m.in. dziewięć nominacji do Oscarów, zdobywając trzy statuetki. Utrzymuje bardzo wysokie oceny w serwisach Rotten Tomatoes oraz Metacritic (luty 2021).

W 2023 roku Zniewolony został dodany do Narodowego Rejestru Filmowego Stanów Zjednoczonych jako film „znaczący kulturowo, historycznie bądź estetycznie”.

Fabuła Solomon Northup urodził się jako wolny czarnoskóry człowiek w Nowym Jorku. W 1841 roku zostaje porwany w Waszyngtonie i sprzedany jako niewolnik. Od tej pory pracuje na farmie Edwina Eppsa w Luizjanie.

Obsada Chiwetel Ejiofor jako Solomon Northup Michael Fassbender jako Edwin Epps Lupita Nyong’o jako Patsey Sarah Paulson jako Mary Epps Benedict Cumberbatch jako William Ford Brad Pitt jako Samuel Bass Paul Dano jako John Tibeats Adepero Oduye jako Eliza Paul Giamatti jako Theophilus Freeman Garret Dillahunt jako Armsby Scoot McNairy jako Brown Taran Killam jako Hamilton Chris Chalk jako Clemens Ray Michael K. Williams jako Robert Kelsey Scott jako Anne Northup Alfre Woodard jako panna Harriet Shaw Quvenzhané Wallis jako Margaret Northup Devyn A. Tyler jako starsza Margaret Northup Cameron Zeigler jako Alonzo Northup Rob Steinberg jako Parker Jay Huguley jako szeryf Villiere Christopher Berry jako James Burch Bryan Batt jako sędzia Turner Bill Camp jako Radburn Dwight Henry jako Wuj Abram Ruth Negga jako Celeste

Nagrody i nominacjeZestawiono alfabetycznie (ang.) wybrane uznania zgodnie z bazą IMDb (z wyjątkiem ostatniej pozycji). 86. ceremonia wręczenia Oscarów nagroda: najlepszy film – Brad Pitt, Dede Gardner, Jeremy Kleiner, Steve McQueen i Anthony Katagas nagroda: najlepszy scenariusz adaptowany – John Ridley nagroda: najlepsza aktorka drugoplanowa – Lupita Nyong’o nominacja: najlepsza reżyseria – Steve McQueen nominacja: najlepszy aktor pierwszoplanowy – Chiwetel Ejiofor nominacja: najlepszy aktor drugoplanowy – Michael Fassbender nominacja: najlepsza scenografia i dekoracja wnętrz – Adam Stockhausen (scenografia) i Alice Baker (dekoracja wnętrz) nominacja: najlepsze kostiumy – Patricia Norris nominacja: najlepszy montaż – Joe Walker 71. ceremonia wręczenia Złotych Globów nagroda: najlepszy film dramatyczny nominacja: najlepszy aktor w filmie dramatycznym – Chiwetel Ejiofor nominacja: najlepsza aktorka w roli drugoplanowej – Lupita Nyong’o nominacja: najlepszy aktor w roli drugoplanowej – Michael Fassbender nominacja: najlepsza reżyseria – Steve McQueen nominacja: najlepszy scenariusz – John Ridley nominacja: najlepsza muzyka – Hans Zimmer 67. ceremonia wręczenia nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej

nagroda: najlepszy film – Anthony Katagas, Brad Pitt, Dede Gardner, Jeremy Kleiner i Steve McQueen nagroda: najlepszy aktor pierwszoplanowy – Chiwetel Ejiofor nominacja: najlepszy reżyser – Steve McQueen nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany – John Ridley nominacja: najlepsza aktorka drugoplanowa – Lupita Nyong’o nominacja: najlepszy aktor drugoplanowy – Michael Fassbender nominacja: najlepsza muzyka – Hans Zimmer nominacja: najlepsze zdjęcia – Sean Bobbitt nominacja: najlepsza scenografia – Adam Stockhausen i Alice Baker nominacja: najlepszy montaż – Joe Walker

20. ceremonia wręczenia nagród Gildii Aktorów Ekranowych

nagroda: wybitny występ aktorki w roli drugoplanowej – Lupita Nyong’o nominacja: wybitny występ aktora w roli pierwszoplanowej – Chiwetel Ejiofor nominacja: wybitny występ aktora w roli drugoplanowej – Michael Fassbender nominacja: wybitny występ zespołu aktorskiego w filmie kinowym

40. ceremonia wręczenia Cezarów

nominacja: najlepszy film zagraniczny (Stany Zjednoczone)

28. ceremonia wręczenia Independent Spirit Awards nagroda: najlepszy film niezależny – Dede Gardner, Anthony Katagas, Jeremy Kleiner, Steve McQueen, Arnon Milchan, Brad Pitt i Bill Pohlad nagroda: najlepszy reżyser – Steve McQueen nagroda: najlepszy scenariusz – John Ridley nagroda: najlepsze zdjęcia – Sean Bobbitt nagroda: najlepsza drugoplanowa rola żeńska – Lupita Nyong’o nominacja: najlepsza główna rola męska – Chiwetel Ejiofor nominacja: najlepsza drugoplanowa rola męska – Michael Fassbender 18. ceremonia wręczenia Satelitów nagroda: najlepszy film nagroda: najlepsza reżyseria – Steve McQueen nominacja: najlepszy aktor w filmie fabularnym – Chiwetel Ejiofor nominacja: najlepsza aktorka w roli drugoplanowej – Lupita Nyong’o nominacja: najlepszy aktor w roli drugoplanowej – Michael Fassbender nominacja: najlepszy scenariusz adaptowany – John Ridley nominacja: najlepsza muzyka – Hans Zimmer nominacja: najlepsze zdjęcia – Sean Bobbitt nominacja: najlepszy montaż – Joe Walker nominacja: najlepsze kostiumy – Patricia Norris 21. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Plus Camerimage nominacja: najlepsze zdjęcia – Sean Bobbitt

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona filmu

Kategoria:Adaptacje filmowe powstałe w koprodukcji Kategoria:Amerykańskie dramaty filmowe Kategoria:Amerykańskie filmy biograficzne Kategoria:Amerykańskie filmy historyczne Kategoria:Amerykańskie filmy z 2013 roku Kategoria:Brytyjskie dramaty filmowe Kategoria:Brytyjskie filmy biograficzne Kategoria:Brytyjskie filmy historyczne Kategoria:Brytyjskie filmy z 2013 roku Kategoria:Filmy kręcone w Nowym Orleanie Kategoria:Filmy o niewolnictwie Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszego filmu Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu dramatycznego Kategoria:Filmy wyróżnione nagrodą BAFTA dla najlepszego filmu Kategoria:Filmy w reżyserii Steve’a McQueena Kategoria:Filmy w National Film Registry Kategoria:Filmy wytwórni Regency Enterprises Kategoria:Filmy wytwórni Summit Entertainment Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy scenariusz adaptowany