Leukotea ( „Biała bogini”, łac. Leucothea) – bogini morska w mitologii greckiej, czczona później także przez Rzymian.
Utożsamiano ją z Ino, która po samobójczym skoku do morza miała zostać przemieniona w nereidę. Na Rodos identyfikowano ją natomiast z HaliąWedług przekazu Diodora Sycylijskiego (Bibliotheca historica V 55,7). Poświęcono jej jeden z hymnów orfickich (LXXIV).
Była czczona jako opiekunka żeglarzy i bogini morskiej piany, do której podczas sztormów żeglarze zanosili modły z prośbą o ocalenie i bezpieczne dotarcie do portu. Wraz z synem Palajmonem oboje odbierali też cześć jako opiekunowie rozbitkówLucyna Stankiewicz: Ilustrowany słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Ossolineum, 2008, s. 185. . Jako taka, w eposie Homera ratuje przed utonięciem Odyseusza, rzucając mu cudowną przepaskęTak na ogół wyobrażaną w artystycznych przedstawieniach; w istocie był to rodzaj zasłony (chusty) lub welonu (gr. kredémnon) zarzucanego na głowę (u Parandowskiego „namiotka”). i umożliwiając dotarcie wpław do lądu (Od. V, 333–353)Por. Odyseja (przekł. J. Parandowskiego). Warszawa: Czytelnik, 1964, s. 101–104..
Przez Rzymian została utożsamiona z Mater Matutą, a Palajmon – z Portunusem.
Nierzadko mylona z nimfą Leukotoe, kochanką Heliosa (lub Apollina), opisaną w Przemianach Owidiusza.
Postać jej inspirowała twórców w późniejszych epokach. Utwór poetycki poświęcił jej angielski poeta Keith Douglas. W Polsce temat bogini został literacko przetworzony w Leukotea: powieść z dziejów starożytnego Rzymu i wydany anonimowo w 1915 przez poznańską Księgarnię Św. WojciechaPor. katalog Biblioteki Narodowej..
Jej imieniem nazwano odkrytą w 1855 asteroidę z głównego pasa słonecznego, skatalogowaną pod numerem 35.
Uwagi
thumb|240px|Leukotea ratująca Odyseusza – fresk Alessandro Alloriego (1580) Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bóstwa wodne w mitologii greckiej Kategoria:Greckie boginie