Służewo – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Służewo z siedzibą GRN w Służewie utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie aleksandrowskim w woj. bydgoskim, na mocy uchwały nr 24/1 WRN w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Broniszewo, Chrósty, Goszczewo, Podgaj, Przybranowo, Rudunki (bez półenklawy wciskającej się w granice miasta Aleksandrowa Kujawskiego), Rożen, Służewo i Wólka ze zniesionej gminy Służewo w tymże powiecieUchwała Nr 24/1 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu aleksandrowskiego; w ramach Zarządzenia Nr 9 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 18 listopada 1954 w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 5 października 1954 dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 12, Poz. 63). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejOgłoszenie uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Aleksandrowie Kujawskim z 2. X. 1954, ustalającej liczbę członków gromadzkich rad narodowych powiatu aleksandrowskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 października 1954 r., Nr. 10, Poz. 38).
1 stycznia 1969 z gromady Służewo wyłączono grunty o powierzchni ogólnej 30,73 ha, włączając je do miasta Aleksandrowa Kujawskiego w tymże powiecie; do gromady Służewo włączono natomiast sołectwa Poczałkowo i Przybranówek ze zniesionej gromady Straszewo w tymże powiecieUchwała Nr XVI/87/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 1968 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w wojew. bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 20 lipca 1968 r., Nr. 12, Poz. 95).
1 stycznia 1972 gromadę Służewo połączono z gromadami Opoki i Ośno, tworząc z ich obszarów gromadę Służewo z siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w Służewie w tymże powiecie (de facto gromady Opoki i Ośno zniesiono, włączając ich obszary do gromady Służewo)Uchwała Nr XII/61/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 29 września 1971 r. w sprawie łączenia, zniesienia oraz utworzenia niektórych nowych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 11 listopada 1971 r., Nr. 19, Poz. 188).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie aleksandrowskim reaktywowano gminę SłużewoUchwała Nr XVIII/88/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 1972 r., Nr. 17, Poz. 200).
Przypisy
Slxużewo