Rajmund Teofil Hałas

Rajmund Teofil Hałas (ur. 31 maja 1925 w Krobi, zm. 4 listopada 2008 w Poznaniu – artysta plastyk, architekt wnętrz, projektant, pedagog.

Życiorys W połowie XIX wieku wlascicielem zakładu stolarskiego był Jakub Węcławski. Po nim przyjął go zięć Franciszek Hałas, a po nim syn Teofil. Zbudował on w 1922 roku w Krobi fabrykę zatrudniającą kilkudziesięciu pracowników. Jego spadkobiercami byli synowie Zygmunt i Rajmund Teofil. Zakład zaopatrywał mieszczan, okolicznych rolników oraz dwory m.in. w Pępowie, Goli, Pudliszkach, aż po pałac książąt Czartoryskich w Rokosowie. Eksportował meble do Wiednia i Berlina. W 1939 roku, po wybuchu II wojny światowej 14-letni Rajmund Teofil rozpoczął pracę w fabryce ojca, przejętej przez miejscowego Niemca Fritza Fogta. Od września 1945 r. kontynuował naukę w Gimnazjum Stolarsko-Rzeźbiarskim w Cieplicach Zdroju. W tym czasie zdał we Wrocławiu egzamin na mistrza stolarskiego. W 1951 r. rozpoczął studia w PWSSP w Poznaniu na Wydziale Architektury Wnętrz, a ukończył w 1957 przygotowując pracę dyplomową pod kierunkiem prof. Jerzego Staniszkisa.

Podjął pracę w Zjednoczeniu Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu, gdzie kierował w latach 1956–69 Pracownią Projektowania Mebli. W latach 1957–1967 pełnił funkcję kierownika artystycznego w Spółdzielni „Rzeźba i Stolarstwo Artystyczne” w Poznaniu. Razem z Czesławem Kowalskim, Leonardem Kuczmą i Januszem Różańskim założył w 1960 roku grupę „Koło”. Grupa ta rozpoczęła starania o zorganizowanie Biennale Mebla w Poznaniu uwieńczone powołaniem w 1978 r. Komitetu Organizacyjnego I Międzynarodowego Triennale Mebli w Poznaniu.

W latach 1964–1965 był asystentem w Państwowej Wyższej szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu (PWSSP), a od 1964 roku stypendystą ONZ w Instytucie Sztuk Przemysłowych w Helsinkach (Finlandia), a w 1965 w Wielkiej Brytanii. W 1971 roku z jego inicjatywy powołano w poznaniu Katedrę Wzornictwa Przemysłowego w PWSSP, w której pracował od 1965 roku, najpierw jako wykładowca, potem docent i profesor sztuk plastycznych - aż do przejścia na emeryturę (od 1996 roku uczelnia ta przemianowana została w Akademię Sztuk Pięknych, a od 2010 roku stała się Uniwersytetem Artystycznym w Poznaniu). Kształcił studentów w kierowanej przez siebie Pracowni Projektowania Produktu i Struktur Użytkowych, od 1990 r. przekształconą w Pracownię Designu Inspirującego w Katedrze Designu - na studiach jednolitych magisterskich, stacjonarnych. Wykładał także na I i II roku studiów wieczorowych na Wzornictwie historię architektury i designu. 1975–1978 – dziekan Wydziału Projektowania Plastycznego, PWSSP w Poznaniu. 1978–1981 – dziekan Wydziału Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego, PWSSP w Poznaniu. 1981–1984 – prorektor do spraw artystyczno-badawczych, PWSSP w Poznaniu.. 1984–1992 – kierownik Katedry Wzornictwa Przemysłowego i Pracowni Designu Inspirującego, PWSSP w Poznaniu. 1989 – uzyskuje tytuł profesora zwyczajnego. Został pochowany na cmentarzu przykościelnym parafii św. Jakuba w Żabnie koło Mosiny.

Projekty thumb|Rajmund Teofil HałasREGAŁ O ZMIENNYCH WYSOKOŚCIACH, 1959 r lata 50 i 60 XX w. 1956–1968 – meble szkieletowe z drewna litego, meble szkieletowe z drewna warstwowego, giętego, zestawy meblowe, meble dziecięce, meble skrzyniowe i archi-meble, producent: Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu, m.in. krzesła bukowe model 190-200. 1966–1969 – opracowanie kompleksowe linii automatycznej do produkcji żarówek głównego szeregu „LEGS IV”, współprojektanci: Zydroń Antoni, producent: Pilska Fabryka Żarówek „Lumen” 1967–1968 – opracowanie i realizacja programu mebli z powtarzalnych elementów – w tym : fotel H-1330 „Biało czarny”, fotel HL-EL 1969–1984 – projekt wnętrza katedry koszalińskiej (regotyzacja i nowy projekt wyposażenia kompleksowego) – z tego okresu nastawa ołtarzowa

lata 70 XX w. 1973 – opracowanie wyposażenia meblowego auli tzw. „Szkoły Jutra” w zespole Pomnika Tysiąclecia Państwa Polskiego w Gnieźnie 1973–2002 – projekty witraży w kościołach – witraże w kościele pw. św. Mikołaja w Mosinie pod Poznaniem, m.in. witraże: „Święty Mikołaj patron żeglarzy”, "Monte Cassino", witraż „Bierzmo Narodu Polskiego” 1974–1975 – projekty urządzeń elektronicznych, producent: Zakłady P.E. „Tonsil”, Września 1975-1980 – projekt wnętrza kościoła św. Krzyża o.o. Franciszkanów w Koszalinie 1976 – projekt trzech lokomotyw spalinowych HCP 303D, producent: Zakłady Przemysłu Metalowego H. Cegielski, Poznań

lata 80 XX w. 1980 – projekt wnętrza kościoła NMP Matki Kościoła, Poznań 1988 – projekty dwóch tronów dla Jana Pawła II – Katedra we Włocławku oraz Ośrodek Rekolekcyjny o.o. Dominikanów na Jamnej – Beskid Zachodni XXI w. 2001 – projekt monumentu Matki Boskiej Zwycięskiej, Krajkowo

Nagrody i odznaczenia 1960 – I nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki w Ogólnopolskim Konkursie na Meble Przemysłowe 1960 – I nagroda w konkursie MKiS na meble powtarzalne (seryjne) 1961 – III nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego (CPLiA) w ogólnopolskim konkursie na meble dziecięce 1961 – III nagroda Ministra Kultury i Sztuki w konkursie na meble dziecięce org. przez Spółdzielnię „Ład” 1961 – wyróżnienie w konkursie „W nowej produkcji – dobre wzornictwo” na I Targach Wzornictwa w Warszawie 1962 – wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie meblarskim na M-4 1962 – I i II nagroda w konkursie na plakat Międzynarodowych Konkursów im. H. Wieniawskiego w Poznaniu 1963 – III nagroda w konkursie na plakat „Dni Oświaty Książki i Prasy”, Poznań 1966 – III nagroda w ogólnopolskim konkursie CPLiA w dziale kutego żelaza 1966 – II nagroda w ogólnopolskim konkursie CPLiA w dziale galanterii drzewnej 1967 – wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie na kompleksowe założenie pomnika Mieszka I i Bolesława Chrobrego w Gnieźnie 1967 – Nagroda III stopnia w I etapie konkursu na pomnik Mieszka I i Bolesława Chrobrego w Gnieźnie 1967 – wyróżnienie w konkursie na plakat z okazji 50. Rocznicy Rewolucji Październikowej 1973 – I nagroda w konkursie meblarskim na meble do jednego pokoju w małym budownictwie 2005 – odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Upamiętnienie W 2009 roku powstała Fundacja Ziemi Krobskiej im. prof. Rajmunda Teofila Hałasa, która w tym samym roku powołała Muzeum Stolarstwa i Biskupizny. Muzeum zostało zorganizowane w budynku dawnej fabryki mebli w którym zachowały się pochodzące jeszcze z 1922 roku maszyny. W 2013 roku Fundacja nowymodel.org zajmująca się produkcją i dystrybucją limitowanych serii projektów polskich designerów, odkryła w zbiorach rodziny Hałasów prototypy nigdy nie produkowanych wzorów: regał o zmiennych wysokościach oraz grupy krzeseł: czerwone-białe-czarne i wdrożyła je do produkcji. Po raz pierwszy egzemplarze tych mebli zostały zaprezentowane na wystawie Wielkopolska tradycja wzornictwa meblowego podczas WAWA Design Festiwal we wrześniu 2013 roku.

Przypisy

Linki zewnętrzne Muzeum Stolarstwa i Biskupizny nowymodel.org

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Krobi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy architekci wnętrz Kategoria:Polscy designerzy Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy plastycy Kategoria:Polscy projektanci i twórcy mebli Kategoria:Prorektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2008