Lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego wymagającego pilnej ochrony ( – USL) – lista zjawisk z zakresu dziedzictwa niematerialnego i związanych z nim przestrzeni kulturowych wymagających pilnych działań na rzecz ich ochrony. Lista, stworzona na mocy Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego (ang. Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage), prowadzona jest przez UNESCO.
Konwencja w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego odnosi się do współcześnie praktykowanych zjawisk kulturowych przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Zaliczają się do nich: tradycje i przekazy ustne, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa kulturowego sztuki widowiskowe i tradycje muzyczne zwyczaje, obyczaje i obchody świąteczne wiedza o przyrodzie i wszechświecie oraz związane z nią praktyki umiejętności związane z tradycyjnym rzemiosłem
Tryb wpisywania zjawisk (tzw. „elementów”) na Listę jest zbliżony do procedury przyjętej dla Listy Światowego Dziedzictwa prowadzonej na mocy Konwencji UNESCO z 1972 r. O wpisie na listę decyduje Międzyrządowy Komitet ds. ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego wybierany przez przedstawicieli rządów krajów, które podpisały Konwencję. Wnioski o wpis mogą być kierowane do Komitetu przez rządy krajów – Państw-Stron Konwencji. Większość rządów krajów działających w ramach konwencji scedowała to uprawnienie na odpowiednie instytucje krajowe.
Lista Stan na rok 2020:
Albania (1) 100pxDżubleta, tradycyjny strój kobiecy: umiejętności, rękodzieło i wykorzystanie2022
Algieria (1) 100pxWiedza i umiejętności mierzących poziom wody w foggarach – komornicy wodni Touat i Tidikelt2018
Azerbejdżan (2) Tradycyjna gra na koniach z Karabachu2013Yalli (kochari, tenzere) – tradycyjne tańce grupowe Nachiczewanu2018
Białoruś (2) Rytuał Kaljady (Каляда) – Bożonarodzeniowych Carów2009100pxWiosenny obrzęd Jurajski Karahod (Вяснавы абрад „Юраўскі карагод”)2019
Botswana (3) 100pxGarncarstwo w regionie Kgatleng2012Dikopelo – muzyka ludowa Bakgatla ba Kgafela w regionie Kgatleng2017Taniec ludowy seperu i związane z nim praktyki2019
Brazylia (1) Yaokwa – obrzęd służący zachowaniu porządku społecznego i kosmologicznego2011
Chile (1) 100pxCeramika z Quinchamalí i Santa Cruz de Cuca2022
Chiny (7) Festiwal Noworoczny Qiang2009Projektowanie i budowa chińskich mostów łukowych2009Tradycyjne techniki włókiennicze grupy etnicznej Li2009Meszrep2010100pxTechnologia budowania wodoszczelnych przedziałów w chińskich dżonkach2010100pxChińska technika druku z zastosowaniem drewnianych ruchomych czcionek2010Opowieści Yimakan ludu Nanajów2011
Chorwacja (1) 100pxŚpiew ojkanje2010
Egipt (2) Tradycyjne pacynki2018Ręczne tkactwo w Górnym Egipcie (Sa'eed)2020
Filipiny (1) Buklog, system rytuałów dziękczynienia ludu Subanon2019
Francja (1) 100pxPaghjella – świecka i liturgiczna tradycja śpiewu wielogłosowego na Korsyce2009
Gwatemala (1) Ceremonia Paach2013
Indonezja (2) 100pxTaniec Saman2011100pxNoken – wyrób wielofunkcyjnych toreb, rękodzielnictwo ludności Papui2012
Iran (2) Naqqāli – irańska opowieść dramatyczna2011Lenj – tradycyjne irańskie statki z Zatoki Perskiej2011
Kambodża (2) 100pxChapei Dang Veng2016Lkhon Khol Wat Svay Andet2018
Kenia (4) Tradycje i praktyki ludu Mijikenda związane z Kayas2009Taniec Isukuti wykonywany przez społeczności Isukha i Idakho w zachodniej Kenii2014Enkipaata, Eunoto i Olng'eszerr – trzy rytuały wejścia w dorosłość społeczności Masajów2018100pxObrzędy i praktyki związane z sanktuarium Kit Mikayi2019
Kirgistan (1) Sztuka akynów, kirgiskich opowiadaczy eposów2012
Kolumbia (3) 100pxTradycyjna muzyka vallenato z regionu Magdaleny2015Kolombijsko-wenezuelskie pieśni przy pracy z Llanos – wpis wraz z Wenezuelą2017Tradycyjna wiedza i techniki związane z Barniz de Pasto z Putumayo i Nariño2020
Łotwa (1) Przestrzeń kulturowa Suiti2009
Macedonia Północna (1) Głasoeczko - męski śpiew dwugłosowy2015
Mali (2) Sanké mon – rytuał wspólnego połowu ryb2009Obrzęd mądrości tajnego stowarzyszenia Kôrêdugaw2011
Maroko (1) Taskiwin – taniec wojenny z Atlasu Wysokiego2017
Mauretania (1) Epos mauretański2011
Mauritius (1) Sega tambour Chagos2019
Mikronezja (1) 100pxTradycyjna nawigacja i budowanie piróg na Wyspach Karolińskich2021
Mongolia (7) Taniec ludowy Biyelgee2009Tradycja epicka Tuuli2009Tradycja muzyczna Tsuur2009Technika gry na limbie towarzyszącej ludowym „długim pieśniom” – oddech cyrkulacyjny2011100pxKaligrafia mongolska2013Rytuał przekonywania wielbłądów2015Tradycyjne praktyki mogolskie oddawania czci świętym miejscom2017
Namibia (1) Aixan/Gana/Ob#ANS TSI/Khasigu, znajomość i umiejętności muzyczne przodków2020
Pakistan (1) Suri Jagek (obserwacja słońca), tradycyjne praktyki meteorologiczne i astronomiczne bazujące na obserwacji słońca, księżyca i gwiazd w odniesieniu do lokalnej topografii2018
Peru (1) Eshuva – śpiewane modlitwy plemienia Huachipair w języku harákmbut2011
Portugalia (2) 100pxWyrób dzwonków pasterskich2015100pxWyrób czarnej ceramiki z Bisalhães2016
Syria (1) Teatr cieni2018
Turcja (1) Język gwizdów2017
Uganda (5) Bigwala – muzyka i taniec Królestwa Busoga2005/2008Empaako – tradycje ludów Batooro, Banyoro, Batuku, Batagwenda i Banjabindi w zachodniej Ugandzie2013Rytualne oczyszczenie chłopców z plemienia Lango w środkowo-północnej Ugandzie2014Koogere – tradycja ustna ludów Basongora, Banjabindi i Batooro2015Lira Madi – muzyka i taniec2016
Ukraina (1) 100pxPieśni kozackie z regionu dniepropetrowskiego2016
Wenezuela (2) Tradycje ustne ludu Mapoyo2014Kolombijsko-wenezuelskie pieśni przy pracy z Llanos – wpis wraz z Kolumbią2017
Wietnam (2) 100pxTradycja śpiewu Ca trù2009Pieśni Xoan z Phú Thọ2011
Zjednoczone Emiraty Arabskie (2) Al Sadu – tradycyjna sztuka tkacka – wpis wraz z Omanem2012Al Azi – sztuka poezji pochwalnej, dumy i hartu2017
Zobacz też Lista reprezentatywna niematerialnego dziedzictwa kulturowego Pamięć Świata Rejestr najlepszych praktyk w celu ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego
Przypisy
Kategoria:UNESCO Kategoria:Listy związane z dziedzictwem kulturowym