Karol Fryderyk (ur. 29 kwietnia 1700 w Sztokholmie; zm. 18 czerwca 1739 w Rolfshagen) – książę Holsztynu od 1702 r., mąż Anny Romanowej od 1725 r., od ich syna Piotra III władcy Rosji pochodzili z dynastii Romanow-Holstein-Gottorp.

Życiorys Karol Fryderyk urodził się w 1700 r. jako jedyny syn Fryderyka IV, księcia Holsztynu i Jadwigi Zofii Wittelsbach, królewny szwedzkiej. Wcześnie stracił rodziców - w 1702 r. zmarł jego ojciec, a 6 lat później Jadwiga Zofia, która sprawowała w jego imieniu regencję. Książę wychowywał się w Szwecji, tam zdobył wykształcenie; był ambitny, jednak mało zdolny.

W 1718 roku jako syn Fryderyka IV Holsztyńskiego był, obok księcia Fryderyka Heskiego, obdarzonego nominalnym tytułem generalissimusa, najpoważniejszym kandydatem do objęcia tronu Szwecji po bezdzietnym Karolu XIIZbigniew Anusik, Karol XII, Wrocław 2006, s. 356. Ostatecznie, Rada Królewska 6 grudnia 1718 r. oddaliła pretensje Karola Fryderyka do tronu. Prawo następstwa tronu przyznano siostrze Karola XII Ulryce EleonorzeZbigniew Anusik, op. cit., s. 365.

Na początku lat 20. zamieszkał w Rosji, gdzie szukał poparcia cara Piotra Wielkiego dla swoich roszczeń do tronu Szwecji. Karol Fryderyk zabiegał o rękę którejś z carówien, jednak Piotr Wielki nie aprobował tych planów. Car zmarł w styczniu 1725 r. Na tron wstąpiła wdowa po nim, Katarzyna I, która, darząc sympatią księcia, przekonała starszą córkę do małżeństwa.

1 czerwca 1725 r. w Petersburgu odbył się ślub 25-letniego Karola Fryderyka i 17-letniej Anny Piotrowny z dynastii Romanowów. Od czasu zawarcia małżeństwa książę przebywał na dworze petersburskim. Ten ślub stał się początkiem ścisłych kontaktów Rosji z księstwami w północnych Niemczech. Sam związek był nieudany - Anna i Karol miewali pozamałżeńskie relacje z innymi.

Karol Fryderyk jako zięć panującej cesarzowej był ważną postacią na dworze. Został członkiem specjalnie utworzonej 6-osobowej Najwyższej Tajnej Rady, będącej organem doradczym cesarzowej Katarzyny I. Przywódcą Tajnej Rady i faktycznym konstruktorem polityki rosyjskiej był faworyt cesarzowej książę Aleksander Mienszykow, ale Karol Fryderyk uchodził za ważnego członka tej grupy. Stał na czele partii holsztyńskiej, powiązanej z niemieckimi interesami. Inspirował antyduńskie i antyangielskie działania polityki rosyjskiejAndrzej Andrusiewicz, Carowie i Cesarze Rosji. Szkice biograficzne., Warszawa 2001, s. 197.

W 1727 r. zmarła Katarzyna I, która na swojego dziedzica wyznaczyła Piotra Aleksiejewicza, z pominięciem żony Karola Anny i jej siostry Elżbiety. Żona księcia wyrażała niezadowolenie z decyzji matki, jednakże wraz z mężem weszła w skład dziewięciu regentów rządzących Rosją w imieniu małoletniego Piotra II. W rzeczywistości, realną władzę sprawował książę Mienszykow, który zaręczył cesarza ze swoją córką Marią. Anna wraz z mężem manifestowali swoje niezadowolenie. Mienszykow, aby nie tracić wpływów na dworze, wypłacił Karolowi i Annie ponad milion florenów, aby opuścili Rosję i udali się z misją dyplomatyczną do Szlezwiku.

Ze związku z Anną miał urodzonego w 1728 r. jedynego syna księcia Karola Piotra Ulryka, późniejszego cesarza Rosji Piotra III. W maju 1728 r. został wdowcem. Wraz ze śmiercią żony, książę stracił finansowanie z Rosji.

Karol Fryderyk nie był dobrym ojcem. Trzymał syna żelazną ręką. Mały Karol Piotr Ulryk spędzał całe dnie w koszarach zamkowych w towarzystwie oficerów i ordynansówGudrun Zieger, Tajemnice rodu Romanowów, Warszawa 2000, s. 150.

W 1735 r. ufundował Order św. Anny, którego dewizą były słowa Amantibus Justitiam Pietatem Fidem (kochającym sprawiedliwość, uczciwość, wiarę)Jakob Johann Sievers: Jak doprowadziłem do drugiego rozbioru Polski. Poznań, Interim, 1992, s. 227.

Przypisy

Bibliografia Zbigniew Anusik, Karol XII, Wrocław 2006, . Władysław A. Serczyk, Piotr Wielki, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław 2003. Andrzej Andrusiewicz, Carowie i Cesarze Rosji. Szkice biograficzne., Warszawa 2001. Gudrun Zieger, Tajemnice rodu Romanowów, Warszawa 2000, .

Kategoria:Władcy Szlezwika-Holsztynu Kategoria:Urodzeni w 1700 Kategoria:Zmarli w 1739 Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Sztokholmie