Gnidosz stepowy (Pedicularis kaufmannii Pinzger) – gatunek rośliny zielnej z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae).
Rozmieszczenie geograficzne Występuje w Europie północno-wschodniej i wschodniej od Polski na zachodzie po Syberię na wschodzie. W Polsce znaleziono go dopiero niedawno (w 2000 r.) i jest prawdopodobnie gatunkiem rodzimym. Znany jest tylko z jednego stanowiska położonego w Kulasznem w Bieszczadach Niskich. Najbliższe stanowiska znajdują się na UkrainieNowak K. A., Borkowski W., Moraczewski I. R. Gnidosz stepowy. s. 302-303. W: Czerwona Księga Karpat Polskich, Kraków 2008. .
Morfologia thumb|left|180px|Kwiatostan Łodyga Wzniesiona, nierozgałęziona, o wysokości 20–70 cm. Jest owłosiona rzadkimi, długimi włoskami. Liście Liście odziomkowe ogonkowe, lancetowate, pierzastosieczne. Liście łodygowe zmniejszają się ku górze łodygi i mają coraz krótsze ogonki. Pokryte są gęstymi, kędzierzawymi włoskami. Dolne przysadki krótkoogonkowe, podobne do liści i dłuższe od kwiatów. Kwiaty Grzbieciste, żółte, zebrane w kłos. Kielich rurkowato-beczułkowaty o długości 12–15 mm. Jego 5-ząbkowa rurka ma wystające nerwy. Korona kwiatu dwuwargowa, o długości 26–32 mm. Wewnątrz korony 4 dwusilne pręciki i słupek o silnie wydłużonej szyjce i główkowatym znamieniu. Owoce Torebka o długości 15–19 mm. Zakończona jest dzióbkiem.
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit, półpasożyt. Rośnie w murawach. Kwitnie od maja do lipca, kwiaty zapylane są przez owady. Rozmnaża się także wegetatywnie. Drobne nasiona rozsiewane są przez wiatr (anemochoria).
Zagrożenia i ochrona Roślina była objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową w latach 2012–2014. Umieszczona w Polskiej czerwonej księdze roślin w kategorii CR (krytycznie zagrożony). Tę samą kategorię posiada na polskiej czerwonej liście. W 1999 r. jedyna znana w Polsce populacja tego gatunku liczyła około 20 osobników i zajmowała powierzchnię około 10 m². Stanowisko to jest ciągle zagrożone robotami drogowymi, koszeniem i zadeptywaniem, znajduje się bowiem w murawie przydrożnej w pobliżu cmentarza.
Przypisy
Kategoria:Zarazowate Kategoria:Rośliny pasożytnicze