Victor W. Marek, dawniej Wiktor Marek (ur. 22 marca 1943) – polski matematyk i informatyk zajmujący się głównie teoretyczną informatyką i logiką. Od 1983 roku pracuje w USA jako profesor zwyczajny.
Życiorys W roku 1960 ukończył Liceum im. Gen. K. Świerczewskiego w Warszawie. W latach 1960–1964 studiował na Wydziale Matematyki i Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego uzyskując tytuł magistra matematyki. Doktoryzował się w 1968 na podstawie rozprawy O modelach permutacyjnych teorii mnogości bez indywiduów napisanej pod kierunkiem Andrzeja Stanisława Mostowskiego. Habilitował się w roku 1972 w Uniwersytecie Warszawskim na podstawie rozprawy On the metamathematics of impredicative set theory. W roku akademickim 1970/1971 przebywał w Uniwersytecie Utrechtskim, Utrecht, NL, jako post-doctoral researcher w zespole profesora D. van Dalena. W latach akademickich 1967/1968 i 1972/1973 do 1975/1976 pracował w Instytucie Matematycznym Polskiej Akademii Nauk. W latach akademickich 1979/1980 i 1982/1983 pracował w Instytucie Wenezuelskim Badań Naukowych. W roku 1976 został docentem w Instytucie Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego. W roku 1983 został mianowany profesorem zw. Informatyki w Uniwersytecie Stanu Kentucky, Lexington, USA. W roku akademickim 1989/1990 pracował w Uniwersytecie Cornell, Ithaca, NY jako profesor wizytujący. W roku 2001/2002 wizytował Uniwersytet Kalifornijski w San Diego, CA.
Uczniowie V. Wiktor Marek był promotorem wielu prac magisterskich oraz 16 rozpraw doktorskich. Doktoryzowali się pod jego kierunkiem:
Wszyscy ci badacze pracowali w uniwersytetach polskich, amerykańskich, francuskich bądź kanadyjskich.
Dorobek naukowy Otrzymał nagrodę im. W. Sierpińskiego przyznana przez Polskie Towarzystwo Matematyczne oraz nagrodę III Wydziału Polskiej Akademii Nauk.
Matematyka Profesor Marek zajmował się szeregiem dziedzin podstaw matematyki a w szczególności kombinatoryką nieskończoną, metamatematyką teorii mnogości, hierarchią konstruowalnąW. Marek i M. Srebrny, Gaps in constructible universe, Annals of Mathematical Logic, 6:359--394, 1974., arytmetyką II rzęduK.R. Apt i W. Marek, Second order arithmetic and related topics, Annals of Mathematical Logic, 6:177--229, 1974, teorią klas Kelley-MorseW. Marek, On the metamathematics of impredicative set theory. Dissertationes Mathematicae 98, 45 pages, 1973 oraz uogólnioną teorią rekursji. W szczególności wykazał niesprzeczność tzw. Hipotezy Fraisse'go o teoriach drugiego rzędu liczb porządkowych przeliczalnych pokazując, że jest to konsekwencja aksjomatu konstruowalności Gödla. Wraz z Marianem Srebrnym studiował własności tzw. luk (ang. gaps) w hierarchii konstruowalnej.
Informatyka Profesor Marek zajmował się logicznymi podstawami informatyki. We wczesnych latach 1970. nawiązał współpracę z prof. Zdzisławem I. Pawlakiem (1926-2006), z którym następnie badał wprowadzone przez PawlakaZ. Pawlak, Mathematical foundations of information retrieval. Institute of Computer Sciences, Polish Academy of Sciences, Technical Report 101, 8 pages, 1973 pojęcie systemu informacyjnegoW. Marek and Z. Pawlak On the foundations of information retrieval. Bull. Acad. Pol. Sci. 22:447--452, 1974. W konsekwencji tych badań nad systemami informacyjnymi oraz zainteresowań Pawlaka klasyfikacją obiektów, zostało wprowadzone przez Pawlaka pojęcie zbiorów przybliżonych (ang. rough sets)Z. Pawlak, Rough sets. Institute of Computer Science, Polish Academy of Sciences, Technical Report 431, 12 pages, 1981. Pojęcie to studiowane było wspólnie przez Marka wraz z PawlakiemW. Marek and Z. Pawlak. Rough sets and information systems, Institute of Computer Science, Polish Academy of Sciences, Technical Report 441, 15 pages, 1981 oraz przez liczne grono badaczy w wielu państwach świata. Pojęcie to okazało się być istotne w związkach informatyki ze statystyką, algebrą uniwersalną i kombinatoryką. W dziedzinie logik niemonotonicznych (grupie logik związanych ze sztuczną inteligencją) Marek badał szczególnie tzw. logikę domniemań (ang. default logic) wprowadzoną przez R. Reiter'aM.Denecker, V.W. Marek i M. Truszczynski, Uniform semantic treatment of default and autoepistemic logics. Artificial Intelligence Journal. 143:79--122, 2003 oraz logikę autoepistemiczną (ang. autoepistemic logic) R. Moore’aM.Denecker, V.W. Marek i M. Truszczynski, Fixpoint 3-valued semantics for autoepistemic logic. Festschrift in honor of R. Reiter. Springer-Verlag. H.J. Levesque and F. Pirri (eds.), pages 113--136, 1999. Badania te doprowadziły do wprowadzenia formy programowania logicznego nazywanej Answer Set ProgrammingV.W. Marek i M. Truszczynski, Stable logic programming - an alternative logic programming paradigm. In: 25 years of Logic Programming Paradigm, pages 375-398, Springer-Verlag, 1999, intensywnie badanej w Europie i Stanach Zjednoczonych. W szczególności Marek wraz z M. Truszczyńskim wykazał, że problem istnienia modeli stabilnych dla programów logicznych zdaniowych jest NP-zupełny. Dla programów dopuszczających dowolne symbole funkcyjne Marek (wraz z A. Nerode i J. Remmelem) wykazał, że analogiczny problem jest Sigma-1-1 zupełny.
Publikacje Marek jest autorem ponad 180 prac naukowych w dziedzinie podstaw matematyki i podstaw informatyki. Jest też edytorem licznych tomów prac konferencyjnych oraz autorem czterech książek: Logika i Podstawy Matematyki w Zadaniach (wspólnie z Januszem Onyszkiewiczem) Analiza Kombinatoryczna (wspólnie z W. Lipskim) Nonmonotonic Logic - Context-dependent Reasoning (wspólnie z M. Truszczyńskim) Introduction to Mathematics of Satisfiability
Funkcje edytorskie Fundamenta Informaticae Central European Journal of Mathematics (Open Mathematics) Journal of Applied Logic Transactions on Rough Sets
Przypisy
Linki zewnętrzne strona personalna Prof. V.W. Marka w USA Teksty dostępne online Linki do prezentacji i innych materiałów Biblioteka Wirtualna Nauki
Kategoria:Polscy informatycy Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Polscy matematycy XXI wieku Kategoria:Polscy twórcy podręczników matematyki Kategoria:Polscy logicy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1943