Dąbrowa Chełmińska – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Dąbrowa Chełmińska z siedzibą GRN w Dąbrowie Chełmińskiej utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie chełmińskim w woj. bydgoskim, na mocy uchwały nr 24/4 WRN w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Dąbrowa Chełmińska, Czemlewo, Bolumin, Janowo, Wałdowo Królewskie i Gzin (z osiedlem Łoktowo, bez kolonii Dolny Gzin) ze zniesionej gminy Dąbrowa Chełmińska w powiecie chełmińskim oraz wieś Otowice z dotychczasowej gromady Otowice ze zniesionej gminy Rzęczkowo w powiecie toruńskim w tymże województwieUchwała Nr 24/4 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu chełmińskiego; w ramach Zarządzenia Nr 9 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 18 listopada 1954 w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z 5 października 1954 dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 12, Poz. 63). Dla gromady ustalono 25 członków gromadzkiej rady narodowejOgłoszenie uchwały Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Chełmnie z 30. IX. 1954, ustalającej liczbę członków gromadzkich rad narodowych powiatu chełmińskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 października 1954 r., Nr. 10, Poz. 41).
31 grudnia 1959 do gromady Dąbrowa Chełmińska włączono obszar zniesionej gromady Ostromecko w tymże powiecieUchwała Nr 24/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 2 września 1959 r. w sprawie utworzenia i zniesienia niektórych gromad w województwie bydgoskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 1959 r., Nr. 8, Poz. 93).
31 grudnia 1961: (a) do wsi Rafa w gromadzie Dąbrowa Chełmińska włączono część obszaru wsi Łoskoń (enklawa o powierzchni 32,5050 ha stanowiąca parcele nr nr kat. 179 i 180 karty mapy i obrębu Pałcz) z gromady Fordon w powiecie bydgoskim w tymże województwie; (b) do wsi Mała Kępa w gromadzie Dąbrowa Chełmińska włączono enklawę o powierzchni 5,4890 ha (stanowiącą parcelę oznaczoną nr kat. 513 karty mapy i obrębu Fordon) z miasta Fordon w powiecie bydgoskim w tymże województwie; (c) z gromady Dąbrowa Chełmińska wyłączono natomiast parcele oznaczone nr nr kat. 1–10 z karty mapy 1 obrębu 21 Bydlęca Kępa, włączając je do gromady Fordon w powiecie bydgoskim w tymże województwie.
Według stanu na rok 1966 gromada obejmowała powierzchnię 99 km² i zamieszkana była przez 4778 mieszkańców. W jej skład wchodziły następujące sołectwa: Bolumin (wraz z wsiami Boluminek oraz Nowy Bolumin), Czemlewo, Dąbrowa Chełmińska (wraz z wsiami Wybudowanie oraz Linia), Gzin (wraz z wsią Łoktowo), Janowo, Mozgowina (wcześniej Mózgowina; wraz z wsią Wielka Kępa), Nowy Dwór (wraz ze wsią Reptowo), Ostromecko, Otowice, Rafa (wraz ze wsią Pień), Strzyżawa (wraz ze wsią Mała Kępa), Wałdowo KrólewskieK. Faber, Podział administracyjny powiatu chełmińskiego (według stanu z 31 XII 1966 r.) [w:] ,,Dzieje Chełmna i jego regionu. Zarys monograficzny", red. M. Biskup, Toruń 1968, ss. 537 - 538..
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie chełmińskim reaktywowano gminę Dąbrowa ChełmińskaUchwała Nr XVIII/88/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie bydgoskim (od 1999 gmina Dąbrowa Chełmińska należy do powiatu bydgoskiego).
Przypisy
Dazzxbrowa Chelxminxska