Obwód zabajkalski (ros. Забайкальская область) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR w Syberii wschodniej, utworzona ukazem Mikołaja I przez wyłączenie okręgów wierchnieudińskiego i nerczyńskiego z guberni irkuckiej i połączenie ich w samodzielny obwód. Stolicą obwodu była Czyta. Zlikwidowany w 1922.
Obwód był położony pomiędzy 49°54′ a 67° szerokości geograficznej północnej i 102°37′ a 121°26′ długości geograficznej wschodniej. Graniczył od zachodu, północnego zachodu i północy z gubernią irkucką (od której oddzielał go Bajkał), od północy z obwodem jakuckim. Na wschodzie graniczył z obwodem amurskim, część wschodniej i południowa granica obwodu była jednocześnie granicą państwową Imperium z Cesarstwem Chińskim (Mandżurią i Mongolią Zewnętrzną).
Powierzchnia obwodu wynosiła w 1897 – 613 000 km². Obwód w początkach XX wieku był podzielony na 8 ujezdów (do 1901 – okręgów).
Demografia Ludność, według spisu powszechnego 1897 – 672 037 osób – Rosjan (65,1%), Buriatów (26,7%), Ewenków (4,5%), Żydów (1,2%), Ukraińców, Białorusinów, Mongołów i Chińczyków.
Ludność w okręgach według deklarowanego języka ojczystego 1897Pierwszy powszechny spis ludności Imperium Rosyjskiego 1897 – Obwód zabajkalski – ludność według deklarowanego języka ojczystego. Okręg Rosjanie Buriaci Ewenkowie Żydzi Ukraińcy Mongołowie Białorusini Chińczycy Obwód łącznie 65,1% 26,7% 4,5% 1,2% … … … … Akszyński 86,8% 9,8% 1,8% … … 1,0% … … Barguzinski 40,6% 44,9% 8,3% 4,7% … … … … Wierchnieudiński 65,0% 31,8% … 1,2% … … 1,1% … Nerczyński 94,5% … … 1,6% … … … 1,4% Nerczyńsko-Zawodski 97,0% … … … … … … … Selengiński 37,3% 59,6% 1,6% … … … … … Troickosawski 66,4% 32,8% … … … … … … Czytyjski 47,1% 28,2% 18,2% 1,4% 2,8% … … …
10 listopada 1922 przekształcony w gubernię zabajkalską w składzie RFSRR. W 1937 utworzono obwód czytyjski i Agińsko-Buriacki Okręg Autonomiczny w składzie RFSRR, od 1990 Federacji Rosyjskiej. W 2008 obie jednostki administracyjne zostały po referendum połączone w Kraj Zabajkalski w składzie Federacji Rosyjskiej, istniejący do dziś (2013).
Przypisy
Bibliografia Забайкальская область Энциклопедия Брокгауза Ф.А. и Ефрона И.А.
Zabajkalski Kategoria:Geografia historyczna Rosji