Związek zgody (kongruencja) – połączenie wyrazu określającego z wyrazem określanym, w którym oba wyrazy zgadzają się w rodzaju, liczbie i przypadku.
Między podmiotem (wyjąwszy przypadek podmiotu logicznego) a orzeczeniem (związek główny) zawsze występuje związek zgody – jest to zazwyczaj zgoda w stosunku do liczby, np. przestępcy kradną. Związek zgody zachodzi między rzeczownikami a określającymi je wyrazami, takimi jak przymiotniki, czy liczebniki, dlatego też pytaniami pomocnymi w ustalaniu związku zgody między wyrazami są pytania przydawki: (jaki?), (który?) itp., lecz nie (czyj?) – pytanie przydawki, która łączy się z wyrazem w związku rządu.
Przykład czarny kot – kot jest rodzaju męskiego (nieosobowego żywotnego), więc aby wyrażenie było składniowo poprawne (tj. aby przymiotnik czarny opisywał kota), wyraz czarny musi przybrać tę samą formę co wyraz kot.
Odmiana przez przypadki M. kto? co? – czarny kot D. kogo? czego? – czarnego kota C. komu? czemu? – czarnemu kotu B. kogo? co? – czarnego kota N. z kim? z czym? – czarnym kotem Msc. o kim? o czym? – czarnym kocie W. brak pytania – czarny kocie
Związek zgody a części mowy podmiot (poza logicznym) + orzeczenie, np. rower stał rzeczownik + przymiotnik, np. kolorowe kredki; czerwony samochód rzeczownik + zaimek przymiotny, np. mój długopis; rzeczownik + imiesłów przymiotnikowy (czynny lub bierny); np. przechodzone ubranie, błyszczący kamień rzeczownik pospolity + rzeczownik własny, np. miasto Koło.
Zobacz też
związek zgody w języku angielskim konstrukcja związek rządu związek przynależności związek główny
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Związki syntaktyczne