thumb|Na mapie, przed 1939 Zagrobela () – dawna wieś, obecnie część miasta Tarnopola w obwodzie tarnopolskim Ukrainy, w dzielnicy mieszkaniowej «Дружба»czasem Zagrable → Zob. Zagrable na mapie von Miega.
Historia We wsi od XV do XIX w. znajdował się majątek ziemski w posiadaniu rodziny Krosnowskich. Szymon Baworowski (zm. przed 9 marca 1713Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII-XVIII wieku: spisy / pod redakcją Antoniego Gąsiorowskiego. T. 3 : Ziemie ruskie, zesz. 3 : Urzędnicy Podolscy XIV–XVIII wieku: spisy / opracowali E. Janas, W. Kłaczewski, J. Kurtyka, A. Sochacka. Kórnik : Biblioteka Kórnicka, 1998, s. 54.), podczaszy halicki, otrzymał dzierżawę zagrobelską, petrykowską i łośniowskąAdam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 1. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1899, s. 133..
Dziewięciu chłopów Rusinów z Trościańca i trzech Mazurów z Zagrobeli (na zachód od Tarnopola) i Draganówki kupili u p. Osochowskich obszar dworski Kutyszcze z martwym i żywym inwentarzem za 94.000 zł, z czego 41.203 zł wypłacili gotówką, na resztę zaś przyjęli dług bankowyWłościanie kupują folwarki. „Kurjer Lwowski”. 229, s. 4, 19 sierpnia 1899.. Pod koniec karczma i gajówka na obszarze dworskim, na którym znajdują się również pałac i ogród.
W 1894 Tadeusz Czarkowski-Golejewski za sumę 300 tys. florenów nabył dobra Janówka i Zagrobela. Pod koniec XIX w. część obszaru dworskiego wsi Berezowica Wielka.
W II RP Zagrobela stanowiła gminę jednostkową przynależała do woj. tarnopolskiego i powiatu tarnopolskiego; w 1921 roku liczba mieszkańców wynosiła 1112Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 15, Województwo tarnopolskie. 1 stycznia 1926 gminę Zagrobela zniesiono, włączając ją do miasta Tarnopola.
W czasie okupacji niemieckiej mieszkanka wsi Magdalena Deba ukrywała troje Żydów, za co w 1971 roku Instytut Jad Waszem uhonorował ją oraz jej syna Jana tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Zamek Wybudowany z drewna usytuowany przy przeprawie przez rzekę Seret. W XVIII wieku przebudowany na murowany.
Pałac Piętrowy pałac od frontu posiadał kolumnadę jońską przedzieloną na piętrze balkonem, do której prowadziły schody. Po Krosnowskich należał do rodziny Czarkowskich-Golejewskich, zaś po zakończeniu I wojny światowej ich przedstawiciel Wiktor Czarkowski-Golejewski przekazał pałac na rzecz szkoły rolniczej. Przy obiekcie znajdował się park krajobrazowy o powierzchni 60 ha.
Urodzeni i związani Jan Grzybiński – ur. w Zagrobeli, absolwent Akademii Technicznej, potem inżynier kolej państwowej we LwowieWładysław Zajączkowski: C. K. Szkoła Politechniczna we Lwowie. Rys historyczny jej założenia i rozwoju, tudzież stan jej obecny. Lwów : nakładem Szkoły Politechnicznej, 1894, s. 217.. Kajetan Czarkowski-Golejewski – ur. w Zagrobeli, polski ziemianin, pilot, ppk dypl. kawalerii PSZ, pracownik Wolnej Europy Jan Minczakowski (ur. 1893) – major piechoty Wojska Polskiego Maria Szablówna – nauczycielka miejscowej szkołyDziennik Urzędowy Rady Szkolnej Krajowej we Lwowie. 1, s. 13, 20 stycznia 1920.
Przypisy
Bibliografia Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski. Zagrobela. W: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. XIV. Warszawa, 1880–1902, s. 274.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tarnopol Kategoria:Dawne wsie w obwodzie tarnopolskim