Wojciech Grzędziński (ur. 1980 w Warszawie) – polski fotoreporter i dokumentalista, laureat World Press Photo, uznawany za jednego z najbardziej znanych polskich fotografów relacjonujących konflikty zbrojne, m.in. dzięki wielokrotnie nagradzanym reportażom z Libanu, Iraku, Afganistanu, Gruzji, Sudanu Południowego, Strefy Gazy i Ukrainy. Od 2006 roku dokumentuje wojny i kryzysy humanitarne w tych regionach. Od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku pracuje na zlecenie dziennika „The Washington Post”, relacjonując przebieg wojny. W latach 2011–2015 kierował zespołem fotografów Kancelarii Prezydenta RP, pełniąc funkcję osobistego fotografa prezydenta Bronisława Komorowskiego.
Za fotoreportaż z wojny rosyjsko-gruzińskiej otrzymał w 2009 roku trzecią nagrodę World Press Photo w kategorii Spot News – jedno z najważniejszych międzynarodowych wyróżnień w jego dorobku – a także nagrody Visa d’Or i Sony World Photography Awards. Czterokrotnie zdobył tytuł Zdjęcia Roku w konkursie Grand Press Photo (2022, 2023, 2024 i 2026), w którym uhonorowano go również tytułem Fotografa XX-lecia; jest także autorem Zdjęcia Dekady konkursu BZ WBK Press Foto (2014). W 2025 roku otrzymał Nagrodę PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego i był nominowany do Medalu Wolności Słowa. Obok fotografii wojennej zajmuje się również fotografią portretową i dokumentalną – od ponad dwóch dekad fotografuje Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, dokumentuje życie Polaków na Litwie i tworzy zbiorowe portrety mieszkańców Polski.
Choć szerokie uznanie przyniosły mu przede wszystkim reportaże z obszarów konfliktów zbrojnych, w wywiadach podkreśla, że nie chce być postrzegany wyłącznie jako fotograf wojenny, akcentując swoją działalność w fotografii dokumentalnej i portretowej. Podkreśla, że „każda wojenna historia zaczyna się od człowieka. Szczególnie tego, który nie prosił się o wojnę”, a fotografię reporterską określa jako „naukę o człowieku”.
Nagrody 2026 – Grand Press Photo – Zdjęcie Roku, przyznane za cykl fotografii dokumentujących pobieranie próbek DNA i odcisków palców ze zwłok poległych ukraińskich żołnierzy przez ekspertów medycyny sądowej i specjalistów Państwowej Służby Ratunkowej w odeskiej kostnicy polowej. 2026 – Grand Press Photo – II miejsce w kategorii Stories – Current Events, przyznane za ten sam cykl fotografii dokumentujących identyfikację zwłok poległych ukraińskich żołnierzy w odeskiej kostnicy polowej. 2024 – Grand Press Photo – tytuł Fotografa XX-lecia konkursu. 2024 – Grand Press Photo – Zdjęcie Roku, przyznane za fotografię przedstawiającą skutki rosyjskiego ataku rakietowego na restaurację Ria Pizza w Kramatorsku, w którym zginęło trzynaście osób, a ponad sześćdziesiąt zostało rannych. 2024 – Grand Press Photo – I miejsce w kategorii Stories – Current Events, przyznane za ten sam cykl fotografii dokumentujących skutki rosyjskiego ataku rakietowego na restaurację Ria Pizza w Kramatorsku. 2024 – Grand Press Photo – II miejsce w kategorii Stories – Climate, Responsibility, przyznane za cykl fotografii dokumentujących zmiany poziomu wody w jeziorze Świętajno. 2022 – Grand Press Photo – Zdjęcie Roku, przyznane za fotografię przedstawiającą Irinę Maniukinę grającą na fortepianie w swoim domu, zniszczonym wskutek niedawnego bombardowania rosyjskiego. 2022 – Grand Press Photo – Nagroda od Provident Polska za tę samą fotografię. 2016 – BZ WBK Press Foto (12. edycja): wyróżnienie Banku Zachodniego WBK za fotoreportaż z Lusławic, przedstawiający uczestników projektu kulturalno-edukacyjnego „Santander Orchestra”, organizowanego wspólnie przez MyWay Fundację Młodych Talentów, Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego oraz Bank Zachodni WBK. II miejsce w kategorii „Kultura i sztuka”, fotoreportaż. III miejsce w kategorii „Wydarzenia”, zdjęcie pojedyncze. 2014 – BZ WBK Press Foto (10. edycja) – Zdjęcie Dekady, przyznane za fotografię wykonaną w Gruzji, przedstawiającą mężczyznę rozpaczającego nad zwłokami zabitego brata podczas nalotu rosyjskiego lotnictwa w mieście Gori. 2013 – Grand Press Photo. Pierwsza nagroda za fotoreportaż w kategorii „wydarzenia”. Wojciech Grzędziński. Fotoreportaż z Afganistanu: żołnierze Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Waghez, prowincja Ghazni, marzec 2013. 2011 – BZ WBK Press Foto. II nagroda za fotoreportaż w kategorii „Kultura”. Bartek Sadowski i Wojciech Grzędziński (freelancerzy). Fotoreportaż z XVI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. 2010 – Sony World Photography Awards – finalista kategorii „Music” w konkursie profesjonalnym w sekcji CommercialSony nominacje;
https://www.ephotozine.com/article/sony-shortlist-nominations-announced-13031.. 2010 – Grand Press Photo – II nagroda za fotoreportaż w kategorii „Wydarzenia”. „Indonezja. 30 września 2009 roku okolice miasta Padang nawiedziło trzęsienie ziemi. Najbardziej ucierpiały wysokie zabudowania miejskie i okoliczne wioski. Zginęło ponad 1100 osób, wielu do dziś nie udało się odnaleźć. 2–4 października 2009”. 2009 – Sony World Photography Awards -laureat pierwszej nagrody w kategorii Current Affairs w konkursie profesjonalnym w sekcji Photojournalism and Documentary. 2009 – Grand Press Photo – I nagroda w kategorii „Wydarzenia” (zdjęcie pojedyncze) za fotografię przedstawiającą skutki rosyjskiego nalotu na Gori w Gruzji; na zdjęciu jeden z mieszkańców opłakuje zabitego brata. W wyniku ataku ucierpiała przede wszystkim ludność cywilna; 2009 – Grand Press Photo – I nagroda w kategorii „Wydarzenia” (fotoreportaż) za cykl fotografii przedstawiających skutki wojny rosyjsko-gruzińskiej w rejonie Gori w Gruzji. 2009 – BZ WBK Press Foto – Zdjęcie Roku. 2008 – BZ WBK Press Foto – II miejsce w kategorii „Społeczeństwo”, zdjęcie pojedyncze. „W polskiej bazie w Diwanii personel medyczny prowadzi tzw. białe wtorki. Bramę szturmuje wtedy tłum Irakijczyków na co dzień pozbawionych opieki. Ci iraccy lekarze, którzy mieli pieniądze, dawno wyjechali. Pozostali są zastraszeni i bezradni, nie mają leków. Dziewczyna ze zdjęcia leżała w szpitalu cztery dni z ciężkimi oparzeniami, bez pomocy. Jest jedną z wielu ofiar domowych porachunków. Gdy Irakijczyk pokłóci się z żoną, nie bije jej w obawie przed zemstą jej braci. Złość wyładowuje na córce – oblewa ją wrzątkiem lub naftą i podpala. Tej dziewczyny nie udało się uratować, nasi lekarze mogli tylko uśmierzyć ból, zmarła kilka tygodni później na sepsę”. 2006 – Grand Press Photo – I nagroda w kategorii „Wydarzenia” za fotoreportaż z demonstracji górników przed Sejmem dotyczącej wprowadzenia wcześniejszych emerytur. 2006 – Grand Prix V edycji konkursu „Newsreportaż” za fotoreportaż Historia jednego domu. 2006 – I miejsce w kategorii „Kultura” V edycji konkursu „Newsreportaż” za fotoreportaż Konkurs Chopinowski. Praca została ponadto uhonorowana nagrodą „Johnnie Walker Keep Walking Award”, przyznawaną młodym twórcom konsekwentnie realizującym swoje cele i pasje. Wojciech Grzędziński dwukrotnie otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – na rok 2014 oraz na rok 2018 – w uznaniu dorobku fotograficznego oraz wkładu w dokumentowanie polskiej kultury.
Publikacje Grzędziński jest autorem trzech albumów fotograficznych, w których za każdym razem występował w innej roli: jako samodzielny twórca „Pustki”, jako szef zespołu fotografów Kancelarii Prezydenta RP i współautor „Prezydentury w obiektywie” oraz jako autor zdjęć do „Fortepianu Chopina”, dokumentującego rekonstrukcję historycznego instrumentu.
„Pustka” (pełny tytuł: „Pustka. Historia o Afganistanie”) jest debiutanckim albumem fotograficznym Grzędzińskiego, w którym zdjęciom towarzyszy autorski tekst fotografa.
Jego bohaterami są żołnierze polskiego kontyngentu w Afganistanie. Misja trwała sześć lub siedem miesięcy, a na akcje bojowe wyjeżdżali tylko nieliczni. Zamiast walki Grzędziński fotografował to, co jej towarzyszyło: bezruch, oczekiwanie i monotonię. Jak tłumaczył w rozmowie z PAP, reporterzy skupiają się zwykle na tym, „co się dzieje”, a nie na tym, „co się nie dzieje” – choć to drugie zostawia ślady równie głębokie, a czasem głębsze niż walka.
Forma „Pustki” jest celowo niejednorodna: Grzędziński łączy fotografię czarno-białą z barwną, a kadr prostokątny z kwadratowym, zmieniając technikę wraz z tonem opowieści.
Reporterskie ujęcia z bazy sąsiadują z fotografiami jej prowizorycznej architektury, minimalistycznymi panoramami oraz zdjęciami w ostrym świetle lampy błyskowej. Na tych ostatnich Grzędziński utrwalił próby oswajania przestrzeni: plakaty, zdjęcia bliskich, napisy na ścianach i drogowskazy z nazwami rodzinnych miejscowości.
Różnorodność technik oddaje rozbicie samej bazy, a zarazem składa się na spójną opowieść o wojnie. Album poprzedza motto z antywojennego wiersza Juliana Tuwima Do prostego człowieka.
Drugi album, „Prezydentura w obiektywie” (), Grzędziński współtworzył jako szef zespołu fotografów Kancelarii Prezydenta RP i współautor zdjęć. Dwujęzyczną publikację, podsumowującą pięć lat prezydentury Bronisława Komorowskiego, wydała Kancelaria Prezydenta RP w maju 2015 roku, w angielskim przekładzie Krzysztofa Mazurka.
Od zaprzysiężenia prezydenta w sierpniu 2010 roku zespół wykonał ponad milion zdjęć, z których po trwającej ponad dziewięć miesięcy selekcji wybrano 186, autorstwa sześciorga fotografów.
Jako szef zespołu Grzędziński wprowadził zasadę naturalności obrazu: zrezygnowano z lamp błyskowych, nie aranżowano sytuacji, a fotograf pozostawał obserwatorem pracującym z bliska, przy świetle zastanym. W rozmowie zamieszczonej w albumie podkreślał, że zależy mu, by zdjęcie było „dokumentem tej prezydentury, a nie narzędziem”, i by pokazywało urząd, a nie wyłącznie osobę prezydenta. W myśl tej zasady prezydent nie musiał znajdować się w każdym kadrze, a wśród zdjęć znalazły się ujęcia nieoczywiste – nieostre lub pozbawione głównego bohatera – wzorowane na praktyce fotografów Białego Domu. Z fotografii Grzędzińskiego pochodzą między innymi portret prezydenta z matką, zdjęcia z wizyt Baracka Obamy w Polsce, z wystąpienia Komorowskiego w Bundestagu oraz z prywatnej wizyty Angeli Merkel na Mierzei Helskiej. Premierze publikacji towarzyszyła wystawa w Służewskim Domu Kultury w Warszawie. Album stał się też materiałem badawczym: Joanna Szylko-Kwas w studium w czasopiśmie „Res Rhetorica” (2019) wykazała, że Komorowskiego ukazano w nim przede wszystkim w ramie „zwykłego człowieka”, rzadziej zaś w ramie „władzy” niż w albumie poświęconym Andrzejowi DudzieWizerunki Prezydentów Rzeczpospolitej Polskiej: Bronisława Komorowskiego oraz Andrzeja Dudy – analiza porównawcza w świetle teorii visual framing.