Anna Heilman, urodzona jako Chana Wajcblum (ur. 1 grudnia 1928 w Warszawie, zm. 1 maja 2011 w Ottawie) – żydowska uczestniczka ruchu oporu.
Życiorys Urodziła się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, jej rodzice Jakub i Rebeka z domu Wajcman byli głusi. Chana i jej siostry Estusia (Estera) i Sabina były słyszące. Jakub Wajcblum był właścicielem fabryki „Snycerpol”, która zatrudniała niesłyszących i produkowała drewniane rękodzieło.
Po utworzeniu getta dom przy ul. Miłej 38 znalazł się w jego granicach. Sabina Wajcblum uciekła z narzeczonym z getta. Chana wstąpiła do Ha-Szomer Ha-Cair, chciała walczyć podczas powstania w getcie, ale na prośbę rodziców nie zrobiła tego. W maju 1943 cała rodzina została wywieziona do obozu na Majdanku, gdzie Jakub i Rebeka jako inwalidzi zostali natychmiast uśmierceni. Chana i Estusia przebywały na Majdanku do września 1943 po czym zostały przetransportowane do obozu Auschwitz-Birkenau. Należała do grupy więźniarek zatrudnionych w fabryce prochu „Union” w Monowicach, gdy zawiązał się spisek w Sonderkommando, mający na celu zniszczenie jednego z krematoriów. Chana została wtajemniczona. Ona, Róża Robota, Ala Gertner, , , Hadassa Złotnicka, Marta Bindiger, Genia Fischer, Inge Frank oraz siostra Chany Estusia i inne kobiety pracujące w fabryce, postanowiły przemycać z fabryki proch potrzebny do wysadzenia krematorium. Opracowały kilka sposobów realizacji swojego planu jak np. woreczki przyszyte do wewnętrznej strony sukienek, węzełki chustek noszonych na głowie, przenoszenie prochu pod paznokciami i na dłoniach. Gdy widziały, że będą przeszukiwane, pozbywały się prochu wysypując go na ziemię, otrzepując ręce. Bunt w Sonderkommando w Krematorium IV wybuchł 7 października 1944, krematorium zostało częściowo zniszczone, ale cała akcja zakończyła się niepowodzeniem. Cześć więźniarek została zadenuncjowana. Róża Robota, Ala Gertner, Regina Safirsztajn i Estusia Wajcblum trafiły do bunkra karnego w centralnej części obozu i były tam przez miesiąc torturowane, ale nikogo nie wydały. Wyrok śmierci poprzez powieszenie wykonano 5 stycznia 1945.
Przeżyła ewakuację obozu, marsz śmierci do Ravensbrück i transport do Neustadt-Glewe i była w grupie więźniów wyzwolonych przez Armię Czerwoną 2 maja 1945. Nie powróciła do Polski, po rocznym pobycie w Belgii wyjechała w maju 1946 do Mandatu Palestyny, gdzie odnalazła swoją siostrę Sabinę z rodziną, ukończyła liceum i w marcu 1947 wyszła za mąż za Joszuę Heilmana. Ukończyła studia w zakresie pomocy społecznej, urodziła dwie córki i wyemigrowała z mężem do Kanady (jako Anna Heilman), gdzie pracowała w kanadyjskim Towarzystwie Pomocy Dzieciom w Ottawie.
W 1991 r. w Jad Waszem odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika upamiętniającego zgładzone w Auschwitz Alę, Estusię, Różę i Reginę. Podczas obchodów Anna wspomniała, że będąc w obozie prowadziła dziennik, który tam zaginął. Ponieważ nikt z jej wnuków nie mówił po polsku, postanowiono, że Anna będzie z pamięci odtwarzała to, co wtedy zapisywała, ale w wersji przetłumaczonej na angielski. W ten sposób powstała książka Never Far Away: Auschwitz Chronicles of Anna Heilman, która ukazała się w 2001 r., a rok później otrzymała nagrodę miasta Ottawy. Anna Heilman została przedstawiona jako jedna z bohaterek w nakręconym w 2003 filmie Unlikely Heroes o żydowskim ruchu oporu podczas II wojny światowej.
Linki zewnętrzne
Strona o Annie Heilman Anna Heilman Women and the Holocaust
Kategoria:Członkowie Ha-Szomer Ha-Cair Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Mieszkańcy getta warszawskiego Kategoria:Polonia w Kanadzie Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Więźniowie KL Lublin Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Więźniowie KL Ravensbrück Kategoria:Zmarli w 2011 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady