Zond-4 (ros. Зонд-4 – Sonda-4) – radziecka bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana w ramach programu Zond.

Cel misji Kolejna próba lotu okołoksiężycowego określona jako Zond 4, chociaż nie miała nic wspólnego z misjami Zond 1, Zond 2 i Zond 3. Jej rzekomy poprzednik – Zond 3 – był stosunkowo małym statkiem kosmicznym o masie około 1000 kg. Zond 4 był całkowicie odmienny. W gruncie rzeczy nie różnił się od statków Sojuz 7K-Ł1 wystrzelonych jako Kosmos 146 i Kosmos 154, a jego masa wynosiła ponad 5000 kg. Na Zachodzie nazwano go „ciężkim Zondem”. Dwa pierwsze statki typu „ciężki Zond” otrzymały nazwę Kosmos, ponieważ nie zdołały wejść na orbitę księżycową lub okołosłoneczną.

Przebieg misji Jesienią 1967 roku wystrzelono dwa pojazdy Zond. Jednak za pierwszym razem zepsuł się jeden z sześciu silników pierwszego stopnia UR-500/7K-Ł1 (kombinacja rakiety Proton K i „odchudzonego” Sojuza 7K-Ł1 – Zond 1967A – 27.09.1967), za drugim jeden z czterech silników drugiego stopnia (Zond 1967B – 22.11.1967). W obydwu przypadkach niezrównoważony ciąg doprowadził do niepowodzenia. Zgodnie z utartym zwyczajem nieudane starty oficjalnie nie zostały odnotowane. Awaryjny system ratowniczy zadziałał prawidłowo i ocalił kapsuły powrotne.

2 marca 1968 roku wysłano trzeci pojazd. W tym przypadku rakieta zadziałała, wynosząc sondę Zond 4 na odległość księżycową. Pojazd nie zbliżył się jednak do Księżyca, poleciał w drugą stronę, na prostą trajektorię, umożliwiającą sprawdzenie wejścia w atmosferę ziemską. Statek zszedł pod zbyt ostrym kątem z powodu awarii na pokładzie, w wyniku której powstał błąd w sterowaniu wysokością. Sonda spadała daleko od przewidzianego miejsca lądowania i kontrola naziemna zniszczyła ją w locie, żeby nie wpadła w niepowołane ręce. Mimo wszystko lot Zond 4 był kolejnym ważnym krokiem w stronę Księżyca. Był to pierwszy udany start rakiety UR-500/7K-Ł1.

Wersja oficjalna Sonda po wykonaniu przewidzianych programem zadań została skierowana z orbity parkingowej w przestrzeń międzyplanetarną.Radziecka sonda wysłana w celu zbadania odległych rejonów wokółziemskiej przestrzeni kosmicznej oraz wypróbowania nowych układów i agregatów pokładowych próbnika.

Przypisy

Kategoria:1968 w ZSRR Kategoria:Eksploracja Księżyca Kategoria:Loty kosmiczne w 1968 Kategoria:Radziecki program kosmiczny