Brusy – gmina miejsko-wiejska w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.
Siedziba gminy to Brusy. mały Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 13 021 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 14494 osoby.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Brusy ma obszar 400,74 km², w tym: użytki rolne: 31% użytki leśne: 57%
Gmina stanowi 29,37% powierzchni powiatu.
Demografia Dane demograficzne z 31 grudnia 2017 roku. Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 14 494 100 7 194 49,6 7 300 50,4gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 36 17 19
Miejscowości Miejscowości podstawowe oraz ich integralne części w administracji gminy Brusy - obszar wiejskiSIMCNazwa miejscowościRodzaj miejscowościMiejscowość podstawowaPołożenie geograficzneNazwa wj. kaszubskim 0080039Antoniewowieś Antóniewò 0080068Asmuswieś Asmùs 1000835Bagienkaczęść wsiMałe Chełmy 0080298Bagienkoczęść wsiRudziny 0079929Betlejemczęść wsiLeśno 0080335BlachowoosadaSkoszewo 0080000Blewiecosada leśna wsiLubniaBlèwc 0080312BrodakoloniaRudzinyBroda 0079734Brusy-Jagliewieś Brusë-Jagle 0079740Brusy-Wybudowaniewieś Brusë-Pùstczi 1014040BytówkoosadaPrzymuszewo 1000864Cegielniaczęść wsiLeśno 0079823ChłopowyosadaHutaChłopòwò 0079668Czapiewicewieś Czôpiewice 1000870Czapiewice-Wybudowanieosada wsiCzapiewiceCzôpiewice-Pùstczi 0079697Czarniżwieś Czôrnéż 0079680Czarnowowieś Czôrnowò 0080157Czernicawieś Czerznica 0079705Czyczkowywieś Czëczkòwë 0079728Czyczkowy-Wybudowanieosada wsiCzyczkowyCzëczkòwë-Pùstczi 0080097Dąbrówkawieś Dąbrówka 0079935Dąbrówkaczęść wsiLeśno 0080163DąbrówkaosadaMęcikał 0081375Dębowa Góraosada leśna wsiMęcikałDãbòwô Góra 0079941Dystelnikczęść wsiLeśno 0079898FiszewoosadaKruszyn 0079674Gacaczęść wsiCzapiewice 0080513Gacnikwieś Gacnik 0079792Gapowoczęść wsiHuta 0080453Gapowoczęść wsiPeplin 0080170Giełdonwieś Dżełdón 0079763Główczewicewieś Główczëce 0079906GłucheosadaKruszyn 0080306Gżegżółkaczęść wsiRudziny 0079786Hutawieś Hëta 0079830Kaszubawieś Kaszëba 0079875Kinicewieś Czinice 0079869Kosobudywieś Kòsobùdë 1000901Kosobudy-Wybudowanieosada wsiKosobudyKòsobùdë-Pùstczi 0080401Krówniawieś Krówniô 0079881Kruszynwieś Krëszëniô 1000918Krysewoczęść wsiLubnia 0079993Lamkwieś Lamk 0080364Laskawieś Lôska 0080252Lendywieś Lãdë 1000924Leśnictwo Giełdonosada leśna wsiCzarniżLesyństwò Dżełdón 0080370Leśnictwo Laskaosada leśna wsiLaska 0079912Leśnowieś Lesno 1000930Leśno-Wybudowanieosada wsiLeśnoLesno-Pùstczi 0079964Lubniawieś Lubniô 1000947Lubnia-Wybudowanieosada wsiLubniaLubniô-Pùstczi 0079711Maciejeczęść wsiCzyczkowy 0080022Małe Chełmywieś Môłé Chełmë 1000953Małe Chełmy-Wybudowanieosada wsiMałe ChełmyMôłé Chełmë-Pùstczi 0080080Małe Gliśnowieś Glësno 0080045Maśkaczęść wsiAntoniewo 0080111Męcikałwieś Mãcëkôł 0080140Męcikał-Strugaczęść wsiMęcikałMãcëkôł-Strëga 1000960Milachowoczęść wsiRolbik 0080275Milachowo-MłynosadaRolbik 0080074Młynekosada leśnaMałe ChełmyMłink 0079800Młynkiczęść wsiHuta 1000976Mościskaczęść wsiMałe Chełmy 0080192OkręglikkoloniaMęcikałÒkrãglëk 0080230Orlikwieś Òrlik 1014056OrzechowoosadaWidno 0080200ParowaosadaMęcikałPôrowa 0080424Parzynwieś Pôrzin 0080430Parzyn-Młynczęść wsiParzyn 0080447Peplinwieś Peplin 1000982Piekiełkoczęść wsiBrusy-Wybudowanie 0080217PokrzywnokoloniaMęcikałPòkrziwno 0080016PopówkaosadaLubnia 1000999Przygłówkiczęść wsiCzapiewice 0080246Przymuszewowieś Przëmùszewò 0080269Rolbikwieś Rólbiék 0080281Rudzinywieś Rëdzënë 0080341SkoszewkoosadaSkoszewo 0080329Skoszewowieś Skòszewò 0080134Spierwiaosada leśna wsiMęcikałSpiérwiô 1001007Swatkiczęść wsiMałe Chełmy 1014062Szotowa GórakoloniaCzyczkowy 1001013Tchórzewoczęść wsiKruszyn 0080223TurowieckoloniaMęcikałTurówc 0079852Warszynosada leśna wsiKaszubaWarszëno 0080387WawrzonowoosadaWidno 0080358Widnowieś Widno 0080393Wielkie Chełmywieś Dużé Chełmë 1001020Wielkie Chełmy-Wybudowanieosada wsiWielkie ChełmyDużé Chełmë-Pùstczi 0080418Windorpwieś Windorp 0080051Wybudowanie Antoniewskieczęść wsiAntoniewo 0079770Wybudowanie Główczewickieczęść wsiGłówczewice 0079846Wybudowanie Kaszubaczęść wsiKaszuba 0080476Wysoka Zaborskawieś Wësokô Zôbòrskô 0080482Zalesiewieś Zôles 1001036Zalesie-Wybudowanieosada wsiZalesieZôles-Pùstczi 0080460Zielony DwórosadaWindorp 1014079Zimna KawaosadaPrzymuszewo 0079757Żabnowieś Żôbno Źródła: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls), oraz , Zbiory danych państwowego rejestru nazw geograficznych
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Brusy w 2014 roku
Ochrona przyrody Rezerwat przyrody Bagno Stawek Rezerwat przyrody Bór Chrobotkowy Rezerwat przyrody Jezioro Długie Rezerwat przyrody Jezioro Laska Rezerwat przyrody Jezioro Nawionek Ścieżka lichenologiczno-kulturowa w Leśnie Rezerwat przyrody Piecki Ścieżka przyrodnicza Doliny Kulawy w rezerwacie przyrody Dolina Kulawy Zaborski Park Krajobrazowy
Sołectwa W skład gminy wchodzą 23 sołectwa: Brusy-Jaglie, Brusy-Wybudowanie, Czapiewice, Czarniż, Czarnowo, Czyczkowy, Gacnik, Główczewice, Huta, Kinice, Kosobudy, Leśno, Lubnia, Małe Chełmy, Małe Gliśno, Męcikał, Orlik, Przymuszewo, Rolbik, Skoszewo, Wielkie Chełmy, Zalesie, ŻabnoStrona gminy, sołectwa i sołtysi
Sąsiednie gminy Chojnice, Czersk, Dziemiany, Karsin, Lipnica, Studzienice
Przypisy