Bierutów – gmina miejsko-wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, należąca do aglomeracji wrocławskiej. Siedzibą gminy jest miasto Bierutów.
W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie wrocławskim.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Bierutów ma obszar 147,07 km², w tym: użytki rolne: 70% użytki leśne: 23%
Gmina stanowi 14,01% powierzchni powiatu.
Zabytki gminy Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: miasto (ośrodek historyczny) kościół pw. św. Katarzyny z XIII wieku kościół cmentarny, ewangelicki pw. Świętej Trójcy, obecnie ruina, murowanego z cegły z pierwszej poł. XVII w. zespół zamkowy, z XIV w., XVII w., XIX w.: zamek, obecnie dom, ul. Zamkowa 3 b; pozostałości zamku książąt wrocławskich z XIV w., XVII w. i XIX w. Zachowała się wjazdowa barokowa brama wraz z kawałkiem murów obronnych, zbudowana około 1680 r.; portal zamkowy z tarczą herbową wieża zamkowa, średniowieczna, zbudowana w stylu gotyckim z analogiczną tarczą herbową Podiebradów, z wyjątkiem późniejszego barokowego hełmu mury obronne, fragmenty z pierwszej poł. XIV-XV w. wieża ratuszowa, fragment dawnego budynku ratusza, z pierwszej poł. XV w., drugiej poł. XVII wieku willa przy ul. Mickiewicza 25a z 1906 r. inne zabytki: neogotycki kościół parafialny pw. św. Józefa wybudowany w latach 1891–1893 dawna synagoga Kościół ewangelicko-luterański średniowieczny krzyż kamienny o wysokości ponad ziemię 241 cm, rozpiętości ramion 109 cm i grubości ok. 12 cm, znajduje się ok. 300 m na północ w lesie od wsi Kijowice, wczesnogotycki kościół pw. NMP wybudowany prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku, znajduje się w Stroni, trzon krzyża, prawdopodobnie z XIV-XVI wieku w Posadowicach.
Burmistrzowie Miasta i Gminy Bierutów w XX i XXI w.
thumb|250px|Ratusz w Bierutowie – historyczna siedziba Burmistrzów Bierutowa thumb|250px|Urząd Miejski w Bierutowie – powojenna siedziba Burmistrzów Bierutowa
Imię i nazwisko zdjęcie lata urzędowania Państwo, w którego strukturze urzędował burmistrz Georg Schneider 1899–1901 68x68px Cesarstwo Niemieckie Alfred Herrmann 110px 1901–1909Julius Herrmann 110px1909–1919 dr Oskar Wasner 110px 1919–1931 63x63px Rzesza Niemiecka Fritz Kubatz 110px 1932–1934 75x75px III Rzesza Richard Hoffmann 110px 1934–1938 Otto Oettinghaus 1938–1939 Friedrich Schultze1939–1945 Roman Wawrzesiński 1945–1946 76x76px Polska Rzeczpospolita Ludowa Tadeusz Krupiński 1946–1949 Leon Malinowski ? Paweł Świątek ? Marzec ? Mieczysław Flak ? Kazimierz Szczęsny 1955–1959 Piotr Bieńkowski 1959–1963 Stanisław Kisiel 1964–1972 Jan Szewczyk 1973–1976 Tadeusz Słomka 1976–1981 Zygmunt Fedyk 1981–1990 Bogdan Smolarczyk 1990–1992 77x77px Rzeczpospolita Polska Andrzej Wojtkowiak 1992–1997 Edward Puk 1998 Włodzimierz Kubiak 1998–2002 Burmistrzowie wybrani w bezpośrednich demokratycznych wyborach powszechnych Roman Kazimierski 110px 2002–2004 Grzegorz Michalak 110px 2004–2006 Władysław Bogusław Kobiałka 2006–2018Piotr Sawicki 110pxod 2018
Herb miasta i gminy Bierutów Herb Bierutowa jest jednocześnie herbem gminy Bierutów. Andrzej Woźniak w artykule „Herb miasta Bierutowa” w Kwartalniku Powiatu Oleśnickiego nr 1 z 2000 roku, na stronach 22-23, pisze „...herbem miasta Bierutów są trzy zakrzywione haki, między którymi znajdują się trzy gwiazdy. Herb taki widnieje na wszystkich prawie pieczęciach miejskich od XIV wieku z nieznacznymi tylko zmianami...”. Najdawniejsza znana pieczęć pochodzi z dokumentu z 10 lutego 1340 roku i przedstawia trzy haczyki wychodzące z jednego koła wychodzące. Dalej A. Woźniak dodaje: „W końcu XIV wieku istniała też druga pieczęć (...). Przedstawia również tarczę z trzema hakami, z dodatkiem trzech gwiazd między nimi. Na początku XVII wieku pojawiła się nowa pieczęć (...), która na tarczy ukazuje trzy haki i gwiazdy po raz pierwszy spięte pierścieniem”. Wynika z tego, że herb Bierutowa ulegał wielu przemianom zanim osiągnął współczesną formę. thumb|200px|herb Bierutowa W monografii Bierutowa z 1935 roku ujęto, że w XVII wieku pojawiła się pieczęć przedstawiająca „godło miasta otoczone kwiatami, podtrzymywane przez stojących z tyłu aniołów”. Nastąpiło to prawdopodobnie w latach 1673–1676, gdy Chrystian Ulryk został księciem bierutowskim. Wśród samych mieszkańców Bierutowa występowały różne poglądy na temat prawidłowości herbu Bierutowa. Według autorów monografii Bierutowa „Kraina nad Widawą” s. 21, pozostaje w ścisłym związku z herbem rodu Reichenbachów (Rychbachów)” (jeden z nich lokował Bierutów w 1266 roku), których legenda herbowa łączy się z walką z wilkami. Wówczas skuteczną pułapką były sidła zwane „wilcze haki”, które umieszczano wewnątrz kawałków mięsa i zawieszano na sznurach (łańcuchach) na drzewach, znane też pod nazwą „wilczekosy”. Od śmierci Wilhelma von Reichenbacha istnieją różne interpretacje herbu Bierutowa. Jedna z nich mówi, że trzy haki symbolizują tzw. „koronę męczeńską”, czyli drewniane koło najeżone hakami, nożami i drutami, które kazał zrobić cesarz Maksencjusz dla św. Katarzyny a które anioł roztrzaskał na trzy części.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 10 271 100 5283 51,4 4988 48,6Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 69,8 35,9 33,9
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Bierutów w 2014 roku Sołectwa Gorzesław, Jemielna, Karwiniec, Kijowice, Kruszowice, Paczków, Posadowice, Radzieszyn, Sątok, Solniki Małe, Solniki Wielkie, Stronia, Strzałkowa, Wabienice, Zawidowice, Zbytowa.
Sąsiednie gminy Dziadowa Kłoda, Jelcz-Laskowice, Namysłów, Oleśnica, Wilków
Stosunki międzynarodowe + Miasta partnerskie Miasto Kraj Data rozpoczęcia współpracy 35px Bernstadt auf dem Eigen Niemcy od 1997
+ Historycznie planowane podpisanie współpracy Miasto Kraj 35px Bernstadt Alb-Donau-Kreis Niemcy
Przypisy