Xavier Bettel (ur. 3 marca 1973 w Luksemburgu) – luksemburski polityk, prawnik, samorządowiec, deputowany krajowy, burmistrz Luksemburga, w latach 2013–2015 przewodniczący Partii Demokratycznej, w latach 2013–2023 premier Luksemburga, od 2023 wicepremier i minister spraw zagranicznych.
Życiorys Z wykształcenia prawnik. Studiował w Nancy i na Uniwersytecie Arystotelesa w Salonikach. W 2001 uzyskał uprawnienia adwokata.
W 1989 wstąpił do centrowej Partii Demokratycznej. W wyborach w 1999 na liście okręgowej swojego ugrupowania w okręgu centralnym zajął trzecie niemandatowe miejsce, mandat posła do Izby Deputowanych uzyskał po rezygnacjach złożonych przez osoby powołane w skład rządu oraz eurodeputowaną Colette Flesch. W 2004, 2009, 2013, 2018 i 2023 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję do krajowego parlamentu.
Od 2000 był radnym miejskim, a od 2005 członkiem zarządu miasta w Luksemburgu. W 2011 zastąpił Paula Helmingera na stanowisku burmistrza luksemburskiej stolicy. W 2013 został przewodniczącym Partii Demokratycznej (w miejsce Claude’a Meischa). W 2015 zastąpiła go na tej funkcji Corinne Cahen.
W tym samym roku jego ugrupowanie zajęło trzecie miejsce w wyborach parlamentarnych, zyskując jednak 4 mandaty. Jego ugrupowanie zawarło koalicję z socjalistami i Zielonymi. 25 października 2013 wielki książę Henryk powierzył mu funkcję formatora celem stworzenia nowego gabinetu. 4 grudnia 2013 Xavier Bettel objął obowiązki premiera nowego trójpartyjnego rządu.
W wyniku kolejnych wyborów w 2018 rządząca koalicja zachowała większość w parlamencie. 16 października Xavier Bettel otrzymał kolejną misję powołania rządu. Nowy gabinet, w którym większe wpływy uzyskali Zieloni, zaprzysiężono 5 grudnia 2018.
W październiku 2021 portal Reporter.lu ujawnił wyniki śledztwa dziennikarskiego, które wykazało, że praca dyplomowa Xaviera Bettela przedłożona podczas studiów w Nancy została splagiatowana (co dotyczyło 54 z 56 stron tej pracy). Polityk przyznał wówczas publicznie, że powinien był ją „przygotować inaczej”.
W 2023 demokraci zwiększyli o 2 mandaty swoją reprezentację poselską, urzędująca od dwóch kadencji koalicja nie uzyskała wówczas większości w Izbie Deputowanych. Po kilku tygodniach negocjacji doszło do porozumienia między DP a Chrześcijańsko-Społeczną Partią Ludową. Xavier Bettel urząd premiera sprawował do 17 listopada 2023. Tego samego dnia objął stanowiska wicepremiera oraz ministra spraw zagranicznych i europejskich, do spraw współpracy rozwojowej, handlu zagranicznego i Wielkiego Regionu w nowym rządzie, na czele którego stanął chadek Luc Frieden.
Odznaczenia Krzyż Wielki Orderu Korony Dębowej (Luksemburg, 2014) Komandor Legii Honorowej (Francja, 2015) Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia, 2017) Krzyż Wielki Orderu Korony (Belgia, 2017) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I klasy (Estonia, 2018) Order Republiki Serbii II klasy (Serbia, 2020) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Niger, 2022) Krzyż Wielki Orderu Świętej Agaty (San Marino, 2022) Krzyż Wielki Orderu Honoru (Grecja, 2023) Order Amílcara Cabrala I klasy (Republika Zielonego Przylądka, 2023) Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy (Ukraina, 2024) Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, 2024) Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP (Polska, 2025). Krzyż Dobrosąsiedztwa (Zjednoczony Gabinet Przejściowy Białorusi, 2024)
Życie prywatne Jest jawnym gejem, w 2010 zawarł związek partnerski z Gauthierem Destenayem, a w 2015 związek małżeński ze swoim partnerem.
Zobacz też Pierwszy rząd Xaviera Bettela Drugi rząd Xaviera Bettela
Przypisy
Kategoria:Premierzy Luksemburga Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Luksemburscy burmistrzowie Kategoria:Luksemburscy ministrowie spraw zagranicznych Kategoria:Luksemburscy parlamentarzyści Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni nigerskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Orderem Amílcara Cabrala Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Odznaczeni Orderem Honoru (Grecja) Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony (Belgia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Dębowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej Kategoria:Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego Kategoria:Odznaczeni Orderem Republiki Serbii Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Agaty Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Dobrosąsiedztwa Kategoria:Politycy Partii Demokratycznej (Luksemburg) Kategoria:Wicepremierzy Luksemburga Kategoria:Ludzie urodzeni w Luksemburgu (miasto) Kategoria:Urodzeni w 1973