Żytno – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie częstochowskim.

Siedziba gminy to Żytno.

Według danych z 31 grudnia 2011 gminę zamieszkiwało 5425 osób.

Historia gminy Od XV do XVIII wieku Żytno posiadało prawa miejskie. Ziemiami będącymi obecnie w gminie Żytno władały znane rody szlacheckie m.in.: Borzykowscy herbu Abdank, Pągowscy herbu Doliwa, Pukarzewscy herbu Śreniawa, Rędzińscy herbu Zadora, Życieńscy herbu Zadora, Ostrowscy herbu Korab, Siemieńscy herbu Leszczyc, Majowie herbu Starykoń, Moszyńscy herbu Łodzia, Koniecpolscy herbu Pobóg.

W gospodarce na terenie gminy dominowało rolnictwo. Od XIX wieku zaczęto tu uprawiać na skalę przemysłową buraki cukrowe i chmiel oraz powstały stadniny koni oraz stawy rybne. W XIX wieku następuje rozwój drobnego przemysłu (kuźnice, cegielnie, młyny, tartaki, gorzelnie, cukrownie). Mieszkańcy gminy brali czynny udział w powstaniach narodowych oraz w walkach partyzanckich w okresie II wojny światowej. W XIX i XX wieku w wielu miejscowościach na terenie gminy funkcjonowały szkoły oraz prowadzono aktywne życie kulturalne.

W 1973 roku z połączenia trzech gromad: Borzykowy, Maluszyna i Żytna, powstała gmina Żytno, z tym zastrzeżeniem że: z gromady Żytno wyłączono kilka miejscowości włączając je równocześnie do nowo utworzonej gminy GidleUchwała nr XIX/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 grudnia 1972 roku w sprawie utworzenia gmin w województwie łódzkim., a z gromady Maluszyn wyłączono kilka miejscowości włączając je równocześnie do nowo utworzonej gminy Wielgomłyny.

Położenie gminy Gmina Żytno położona jest w południowo-zachodniej części powiatu radomszczańskiego. Siedzibą władz administracyjnych i samorządowych jest Żytno. Powierzchnia gminy znajduje się w zlewni rzeki Pilicy, która od strony wschodniej stanowi jej naturalną granicę. Blisko 50% jej powierzchni pokrywają lasy. Przez teren gminy przebiega droga wojewódzka nr 785 Ciężkowice – Włoszczowa oraz sieć dróg powiatowych i gminnych, stanowiących dogodne połączenia komunikacyjne. W oparciu o wytwarzane produkty rolnictwa, występują możliwości rozbudowy przemysły rolno-spożywczego. Wykorzystując surowce i materiały, takie jak piasek, żwir i glina można produkować w dużym zakresie materiały budowlane. Dużo lasów, wód i czystego powietrza sprzyja rozwojowi agroturystyki.

Rezerwaty przyrody Na terenie gminy znajdują się: rezerwat przyrody Dębowiec, chroniący naturalny grąd z lipą szerokolistną na krańcach zasięgu oraz łęg wiązowo-jesionowy z rzadkimi roślinami zielnymi; (częściowo) rezerwat przyrody Liczydło Górskie w Ewinie, chroniący stanowiska liczydła górskiego; rezerwat przyrody Torfowisko Sowin, chroniący kompleks torfowisk przejściowych i wysokich oraz boru bagiennego.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Żytno ma obszar 197,62 km², w tym: użytki rolne: 51% użytki leśne: 39%

Gmina stanowi 13,69% powierzchni powiatu.

Demografia Dane z 31 grudnia 2011: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 5425 100 2634 49 2791 51gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 28 - -

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Żytno w 2014 roku

Miejscowości w gminie Wsie sołeckie: Borzykowa, Borzykówka, Budzów, Ciężkowiczki, Czechowiec, Grodzisko, Kozie Pole, Łazów, Maluszyn, Mała Wieś, Mosty, Pągów, Pierzaki, Polichno, Pukarzów, Rędziny, Rogaczówek, Sady, Sekursko, Silnica, Silniczka, Sudzinek, Żytno Miejscowości niesołeckie: Barycz, Bugaj, Czarny Las, Ewina, Ferdynandów, Jacków, Jatno, Kąty, Kolonia Czechowiec, Magdalenki, Sudzin, Załawie Osady: Czech, Folwark, Fryszerka, Nurek, Sowin Kolonie: Brzeziny, Ignaców, Kępa, Pławidła, Rędziny (kolonia), Wymysłów Przysiółek: Turznia

Sąsiednie gminy Dąbrowa Zielona, Gidle, Kluczewsko, Kobiele Wielkie, Koniecpol, Wielgomłyny, Włoszczowa

Przypisy

Bibliografia Strona Gminy Żytno

*