Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej − instytucja o charakterze badawczo-naukowym. Siedziba mieści się przy ulicy Ligonia 7 w Katowicach. Jest częścią Biblioteki Śląskiej.
Został powołany w 2011 roku decyzją Sejmiku Śląskiego. Było to zwieńczenie wieloletnich starań o przywrócenie w Katowicach instytucji podejmującej problematykę interdyscyplinarnych badań regionalnych. Kierownictwo nad pracami Instytutu objął w marcu 2012 roku prof. zw. dr hab. Ryszard Kaczmarek, kierownik Zakładu Archiwistyki i Historii Śląska na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego.
Instytut Badań Regionalnych w swojej działalności nawiązuje do: Instytutu Śląskiego, pierwszego ośrodka zajmującego się badaniami regionalnymi w Katowicach, powołanego w 1934 roku przez Romana Lutmana. Śląskiego Instytutu Naukowego im. Jacka Koraszewskiego, który został zamknięty w 1992 roku.
Po zamknięciu Śląskiego Instytutu Naukowego, Bibliotece Śląskiej udało się przejąć i zabezpieczyć jego księgozbiór, który po opracowaniu będzie służyć jako zaplecze naukowe Instytutu Badań Regionalnych. Materiały archiwalne związane z działalnością zarówno przedwojennego Instytutu Śląskiego, jak i Śląskiego Instytutu Naukowego przechowywane są przez Archiwum Państwowe w Katowicach.
Rada Naukowa IBR W grudniu 2011 roku odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Naukowej. Zadaniem Rady jest wytyczanie kierunków rozwoju i opiniowanie planów merytorycznych Instytutu oraz sprawozdań z ich realizacji.
Skład Rady Naukowej od 2023 roku:
Przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej:
Prof. dr hab. Wojciech Świątkiewicz,
Członkowie Rady Naukowej Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej:
Prof. dr hab. Julian Gembalski Prof. dr hab. Krystyna Kossakowska-Jarosz, Prof. dr hab. Zdzisław Krasnodębski, Dr Andrzej Krzystyniak, Prof. dr hab. Grzegorz Kucharczyk, Doc. dr hab. Jana Raclavská.
Cele działania Głównym celem IBR jest prowadzenie interdyscyplinarnych działań o charakterze naukowo-badawczym i edukacyjnym na terenie regionu. Instytut jest organizatorem i współorganizatorem licznych konferencji, spotkań; integruje badaczy zarówno z Polski, jak i ze środowiska międzynarodowego. IBR jest zaangażowany w organizację uroczystości rocznicowych oraz wydawanie publikacji. Współpracuje z instytucjami, które propagują edukację regionalną.
Projekty Encyklopedia Województwa Śląskiego – interdyscyplinarny zbiór haseł z recenzją naukową, zawierający także słownik geograficzno-historyczny. Projekt Edukacji Regionalnej (EDUŚ) dla Uczniów Województwa Śląskiego – efekt pracy dwóch zespołów, naukowego i nauczycielskiego. Składa się z dwóch części: wspólnej, przeznaczonej dla całego województwa śląskiego, a także osobnych modułów dla każdego subregionu historycznego wchodzącego w skład województwa śląskiego w jego obecnych granicach. Debaty : "Ile było dróg do niepodległości...?" - Celem projektu jest porównanie kluczowych wydarzeń związanych z odrodzeniem Polski w 1918 roku w różnych regionach znajdujących się w granicach dzisiejszego województwa śląskiego. Olimpiada Wiedzy o Górnym Śląsku - o ogólnopolski, interdyscyplinarny konkurs wiedzy w zakresie czterech dziedzin: historii, geografii, literatury i dialektu śląskiego sztuki i dziedzictwa kulturowego Organizatorami Olimpiady są: Związek Górnośląski i Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej. Śląski Słownik Geograficzno-Historyczny GEOHIST - Przedsięwzięcie obejmuje digitalizację dokumentów z zasobów Zbiorów Specjalnych Biblioteki Śląskiej oraz zespołu kartograficznego Archiwum Państwowego w Katowicach. Zaranie Śląskie - IBR BŚ od 2015 roku wydaje rocznik „Zaranie Śląskie. Seria druga”, nawiązując tym samym do długiej tradycji regionalnego kwartalnika „Zaranie Śląskie”. Czasopismo to zaczęto wydawać w 1907 roku w Cieszynie, a potem w Katowicach (od 1929 roku). Wkrótce (od 1935 roku) współwydawcą stał się Instytut Śląski, a po II wojnie światowej (od 1957 roku) Śląski Instytut Naukowy, do działalności których IBR BŚ nawiązujeZaranie Śląskie. Seria Druga od 2015, R. 1–nadal..
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej Biblioteka Śląska Encyklopedia Wiedzy o Górnym Śląsku Encyklopedia Województwa Śląskiego Facebook
Kategoria:Biblioteka Śląska Kategoria:Województwo śląskie Kategoria:Oświata w Katowicach Kategoria:Śródmieście (Katowice)