Orzeczenie wstępne, orzeczenie prejudycjalne – wydawane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w odpowiedzi na kierowane do niego przez sądy krajowe pytanie prejudycjalne.
Posiadają moc prawnie wiążącą w sensie, że sądy krajowe państw członkowskich Unii Europejskiej muszą się do nich stosować bądź wystąpić z ponownym pytaniem prejudycjalnym do TSUEM. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, [w:] Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 38-44, 52..
Obowiązek przestrzegania orzeczeń wstępnych nie wynika z żadnego z postanowień traktatowych, a jedynie stanowiska TSUEZob. np. wyroki TS w sprawach: Da Costa en Schaake NV, Jacob Meijer NV, Hoechst-Holland NV v. Administration fiscale néerlandaise (28-30/62); Renato Manzoni v. Fonds national de retraite des ouvriers mineurs (112-76); SpA International Chemical Corporation v. Amministrazione delle finanze dello Stato (66/80)..
Ponadto, orzeczenia wstępne wydane przez Trybunał Sprawiedliwości nie są wiążące dla Sądu, choć ten zazwyczaj przestrzega ich w praktyce.
Dla orzeczeń wstępnych typowe jest to ujęcie precedensu sądowego, które sprowadza istotę orzeczenia sądowego do ogólnej reguły, a więc tzw. the rule modelM. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, [w:] Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 44-45..
W przypadku orzeczeń wstępnych nie stosuje się natomiast raczej znanego anglosaskiej doktrynie precedensu podziału na ratio decidendi i obiter dicta; brak tu również modelu precedensu z analogiiM. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, [w:] Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 45..
Trudno mówić tutaj też o wyróżnianiu precedensów, czy o tzw. distinguishingM. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, [w:] Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 49-50..
Styl, w jakim sporządzane są uzasadnienia orzeczeń wstępnych jest urzędowy i dedukcyjny (subsumpcyjny, syllogistyczny), a przez to i lakoniczny i niedyskursywnyM. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, [w:] Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 46-47..
Orzeczenia wstępne mają skutek retrospektywny, tj. obowiązują wstecz, z wyjątkiem spraw, w których TSUE postanowi inaczej (wówczas mają one skutek dla sprawy przy okazji rozstrzygania której zostało zadane pytanie prejudycjalne, oraz dla spraw w których już zostały wytoczone powództwa przed sądami krajowymi)M. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, [w:] Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 48..
Orzeczenia wstępne wydane później mają pierwszeństwo przed orzeczeniami wstępnymi wydanymi wcześniej w przypadku ich kolizjiM. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w: Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 49..
Przypisy
Bibliografia Maciej Koszowski: Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w: Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S. M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 35-54 .
Kategoria:Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej