Mieczysław Ferszt (przybrane nazwiska: Mieczysław Frankowski i Jan Malinowski), ps. „Młot” (ur. 19 marca 1919 w Warszawie, zm. po 28 kwietnia 1943 tamże) – działacz Polskiej Partii Socjalistycznej i Polskiej Partii Robotniczej, bojownik Barykady Wolności, ZWW i Gwardii Ludowej (GL).
Życiorys Był synem Samuela Dawida (subiekta). Ukończył szkołę rzemieślniczą i rozpoczął pracę jako tokarz w Zakładach Mechanicznych „Ursus”. Był członkiem Czerwonego Harcerstwa od 1935, a później Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Sekretarz Wydziału Młodzieży przy Okręgowym Komitecie Robotniczym PPS, początkowo Warszawa-Podmiejska, a od 1938 Warszawa. Współorganizator we wrześniu 1937 zlotu młodzieży PPS w Warszawie, działał również w Akcji Socjalistycznej.
Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 brał udział przy organizowaniu Robotniczych Batalionów Obrony Warszawy. Mieszkał początkowo u Adama Próchnika przy ul. Krasińskiego 18 i pracował w kotłowni Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Później pracował w oddziale dróg i mostów Zarządu Miejskiego, gdzie był robotnikiem dniówkowym. Używał wówczas nazwisk Mieczysław Frankowski i Jan Malinowski.
Od października 1939 w konspiracji i wchodził w skład zespołu redakcyjnego „Biuletynu Informacyjnego”, który był wydawany przez Adama Próchnika. Działał od listopada w tzw. I Komitecie Adama Próchnika, w którym odpowiadał za sprawy młodzieżowe i kolportaż, a także pośredniczył w kontaktach Próchnika z Norbertem Barlickim i Stanisławem Dubois. Od stycznia 1940 działał w organizacji „Barykada Wolności”; w sierpniu po rozłamie był jednym z czołowych działaczy grupy. Grupa od grudnia 1940 wydawała pismo „Sztandar Wolności”Polska Partia Socjalistyczna w latach wojny i okupacji 1939-1945. Aneks, Polska Fundacja Upowszechniania Nauki, Warszawa 1995, s.18.. Od wiosny 1941 był odpowiedzialny za sprawy wojskowe w warszawskiej organizacji „Młota i Sierpa”W skład jej weszła grupa „Sztandaru Wolności”, a która została rozbita po aresztowaniach w czerwcu tego roku. We wrześniu 1941 na zebraniu założycielskim ZWW reprezentował grupę „Sztandaru Wolności” i uczestniczył w pierwszej akcji dywersyjnej tej organizacji, którą dowodził Jan Fajge (spalono niemieckie samochody w warsztatach przy rogu ulic Czerniakowskiej i Mącznej). Od początku 1942 należał do PPR i współorganizował GL na Powiślu. Zagrożony aresztowaniem, od maja do lipca 1942 przebywał w Radomiu.
24 października 1942 dowodził akcją odwetową GL na drukarnię „Nowego Kuriera Warszawskiego” przy ul. Marszałkowskiej 3/5. Od grudnia został dowódcą dzielnicy GL Powiśle i jednocześnie dowódcą Grupy Specjalnej Okręgu Warszawa-Miasto GL. 20 stycznia 1943 podczas odprawy dowództwa Okręgu przy ul. Brzeskiej referował plan pomocy dla warszawskiego getta, a w lutym tego roku dowodził akcją ekspropriacyjną w urzędzie pocztowym na Marymoncie.
Podczas spotkania z „Maksem” 23 lutego 1943 został aresztowany na rogu ulic Rakowieckiej i Puławskiej, a następnie osadzony w siedzibie Gestapo w al. Szucha 25. Jedyne zachowane grypsy (ostatni nosi datę 28 kwietnia) z al. Szucha zostały odnalezione w styczniu 1945 w gmachu Gestapo i przekazane do Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego. Zginął w nieznanych okolicznościach.
Życie prywatne Jego żona Helena Grotowska została aresztowana tego samego dnia i 28 kwietnia 1943 wywieziona do obozu koncentracyjnego w Auschwitz-Birkenau.
Upamiętnienie Imieniem Mieczysława Fersta nazwano w 1961 ulicę w WarszawieMylnie nadano nazwisko działacza w brzmieniu: ulica Mieczysława Fersta – por. Uchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 w sprawie nadania nazw ulicom, "Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961, nr 22, poz. 96, s. 3.
W 2008 i 2012 działacze Prawa i Sprawiedliwości bezskutecznie wnioskowali o nadanie ulicy imienia św. Wincentego Pallottiego, uznając dotychczasowego patrona za bandytę. W 2016 wobec uchwalenia tzw. ustawy dekomunizacyjnej Zespół Nazewnictwa Miejskiego zaproponował zmianę, sugerując nazwy Władysława Raczkiewicza i Szmaragdową. W listopadzie 2017 Wojewoda Mazowiecki zarządzeniem zastępczym ustalił nową nazwę w brzmieniu: ulica Ks. Władysława GurgaczaZarządzenie Zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 w sprawie nadania nazwy ulicy, „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”, Warszawa, dnia 10 listopada 2017, poz. 10147.. Ostatecznie wyrokiem NSA z grudnia 2018 przywrócono nazwę: ulica Mieczysława Ferszta.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Akcji Socjalistycznej Kategoria:Członkowie Barykady Wolności Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego Kategoria:Członkowie Robotniczej Brygady Obrony Warszawy Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z polską prasą podziemną 1939–1945 Kategoria:Ofiary aresztu śledczego Gestapo w alei Szucha w Warszawie Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1919–1939) Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1943 Kategoria:Żołnierze Gwardii Ludowej