Krytonosek paprociowy (Scytalopus diamantinensis) – gatunek małego ptaka z rodziny krytonosowatych (Rhinocryptidae). Endemiczny dla Brazylii. Opisany w 2007 roku. Nie wyróżnia się podgatunków.
Występowanie Odkryty w 2006 roku w stanie Bahia we wschodniej Brazylii (rok później odkryto tam inny gatunek ptaka, mrówkodławika skalnego, Formicivora grantsaui). Występuje na wysokości 850–1600 m n.p.m. Często spotykany w zaroślach orlicy pospolitej (Pteridium aquilinum). Obserwowany najwyżej do dwóch metrów nad ziemią. Preferuje gęstą roślinność, jak zarośla bambusów i paproci.
Morfologia Długość ciała wynosi 131 mm, rozpiętość skrzydeł 173 mm. Masa ciała samca wynosi 16–17,2 g, samicy 15,3 g. Długość dzioba to 5,8–6,7 mm, skrzydła 49,7–56 mm, ogona 39–50 mm, a skoku 19,5–21,1 mm. Holotyp stanowił młodociany samiec. Są one podobne do krytonosków myszatych (S. pachecoi), jednak różnią się wyglądem pokryw skrzydłowych. Krytonosek paprociowy jest czarnoszary, z białawym gardłem, grzbietem i spodem ciała. Kuper ciemny, brązowooliwkowy, z jednym lub dwoma cynamonowymi paskami. Pokrywy podogonowe pokryte cynamonowym wzorem. Bardzo podobny do krytonoska skalnego (S. petrophilus) oraz krytonoska myszatego; mogą być odróżnione po śpiewie.
Status, zagrożenia Od 2016 roku krytonosek paprociowy klasyfikowany jest przez IUCN jako gatunek zagrożony (EN); wcześniej, od 2011 roku miał status gatunku bliskiego zagrożenia (NT). Liczebność populacji wstępnie została oszacowana na 2500–9999 dorosłych osobników, ale może być też mniejsza. Jej trend oceniany jest jako spadkowy. Środowisko, które zasiedla, zagrożone jest z powodu niszczenia go dla rozwoju upraw, głównie kawy i bananów, a także przez wycinkę drzew na węgiel drzewny i pożary lasów.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne Odgłosy gatunku na xeno-canto.org
Kategoria:Krytonosowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 2007 roku Kategoria:Fauna endemiczna Brazylii