Rudka – gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie bielskim. W latach 1975–76 i 1992–98 gmina położona była w województwie białostockim.

Siedziba gminy to Rudka.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 2327 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2019 roku gminę zamieszkiwało 1868 osób.

Historia

Gmina zbiorowa Rudka istniała cztery razy: 1915–1934, 1952–1954, 1973–1976 i od 1992.

#1 Pierwsza zbiorowa gmina Rudka powstała podczas przemian struktury powiatu bielskiego podczas I wojny światowej z części obszarów gmin Grodzisk i Oleksin. W okresie międzywojennym gmina należała do powiatu bielskiego w woj. białostockim. 16 października 1933 podzielono ją na 15 gromadBiałostocki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 11, poz. 49. Gminę zniesiono 1 października 1934, a jej obszar włączono do gmin Brańsk (gromady Karp, Lubieszcze, Olendy, Olendy-Kolonia i Rudka), Ciechanowiec (gromady Czaje-Wólka, Koce Borowe, Koce-Basie, Koce-Schaby, Łempice, Niemyje-Siudy, Niemyje-Ząbki i Radziszewo-Sieńczuch) i Grodzisk (gromady Czaje i Koryciny). 1 czerwca 1951 (w gminie Brańsk) zniesiono gromadę Olendy-Kolonia na korzyść gromady OlendyBiałostocki Dziennik Wojewódzki. 1951, nr 6, poz. 43.

#2 Gmina została utworzona po raz drugi w dniu 1 lipca 1952 roku w woj. białostockim, w powiecie bielskim, z części gmin Brańsk (gromady Karp, Lubieszcze, Olendy i Rudka) i Ciechanowiec (gromady Koce Borowe, Niemyje-Siudy i Niemyje-Ząbki). W dniu powołania gmina składała się zatem z 7 gromadWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.

#3 Wraz z kolejną reformą administracyjną gminę Rudka utworzono po raz trzeci 1 stycznia 1973 roku w tymże powiecie i województwie. W jej skład weszło 12 sołectw: Bajraki, Karp, Koce Borowe, Lubieszcze, Mień, Niemyje-Jarnąty, Niemyje-Skłody, Niemyje-Ząbki, Nowe Niemyje (do 1963 Niemyje-Siudy), Olendy, Rudka i Stare Niemyje, a także obszar lasów państwowych nadleśnictwa Rudka o powierzchni 1030,50 haUchwała Nr XXI/72/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 9 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie białostockim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 2 stycznia 1973, Nr 1, Poz. 1).. 1 czerwca 1975 gmina znalazła się w nowo utworzonym mniejszym woj. białostockim. 1 lipca 1976 roku gmina została zniesiona przez połączenie z dotychczasową gminą Brańsk w nową gminę Brańsk.

#4 Gminę Rudka utworzono po raz czwarty 1 stycznia 1992 w nieco zmienionych granicach: sołectwa Karp, Koce Borowe, Mień, Niemyje-Jarnąty, Niemyje-Skłody, Niemyje Stare, Niemyje-Ząbki, Niemyje Nowe i Rudka (nie ma wzmianki o zniesionym sołectwie Bajraki, choć obszar ten znajduje się w granicach katastralnych Rudki). W gminie Brańsk pozostały natomiast sołectwa Lubieszcze i Olendy. 1 stycznia 1994 z gminy Rudka wyłączono sołectwo Mień, włączając je z powrotem do gminy Brańsk. 1 stycznia 2001 do gminy Rudka przyłączono sołectwo Olendy z gminy Brańsk, którego pisownię zmieniono na Olędy z dniem 1 stycznia 2003.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Rudka ma obszar 70,21 km², w tym: użytki rolne: 51% użytki leśne: 42%

Gmina stanowi 5,07% powierzchni powiatu.

Demografia Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 4.534 osób, wśród których 4.371 było wyznania rzymskokatolickiego, 95 prawosławnego a 68 mojżeszowego. Jednocześnie 4.487 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 25 białoruską, 1 niemiecką, 20 żydowską a 1 szwajcarską. Było tu 745 budynków mieszkalnych.

Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 2327 100 1163 50 1164 50gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 33,1 16,6 16,6

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Rudka w 2014 roku

Sołectwa Karp, Koce Borowe, Niemyje-Jarnąty, Niemyje Nowe, Niemyje-Skłody, Niemyje Stare, Niemyje-Ząbki, Olendy, Rudka.

Miejscowość bez statusu sołectwa: Józefin.

Sąsiednie gminy Brańsk (gmina wiejska), Brańsk (miasto), Ciechanowiec, Grodzisk, Klukowo

Przypisy