Radziejów – gmina wiejska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Siedziba gminy znajduje się w Radziejowie.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 4386 osób.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Radziejów ma obszar 92,6 km², w tym: użytki rolne: 95% użytki leśne: 0%

Gmina stanowi 15,26% powierzchni powiatu.

Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 4386 100 2196 50,1 2190 49,9gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 47,4 23,7 23,7

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Radziejów w 2014 roku

Historia Historycznie obszar gminy Radziejów odpowiada dawnemu (sprzed 1875) obszarowi gminy Piotrków (Piotrkowo).

Gmina o nazwie Piotrkowo powstała 1 stycznia 1867 za Królestwa Polskiego, gdzie należała do powiatu radiejewskiego (od 1871 nieszawskiego) w guberni warszawskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359). Na południe od niej znajdowała się gmina Wymysłowo. Miasto Piotrków stanowiło oddzielną jednostkę administracyjną, położoną między gminami Piotrków (na północy) a Wymysłowo (na południu), natomiast miasto Radziejów stanowiło enklawę (również oddzielną jednostkę administracyjną) na obszarze gminy Piotrków.

31 maja 187019 maja 1870 według kalendarza juliańskiego do gminy Piotrków przyłączono pozbawiony praw miejskich RadziejówPostanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 127), natomiast pozbawiony praw miejskich 28 sierpnia 1870 Piotrków16 sierpnia 1870 według kalendarza juliańskiego nie włączono do gminy Piotrkowo, lecz do gminy Wymysłowo, którą przemianowano na gminę GradowoPostanowienie z 28 sierpnia (9 września) 1870, ogłoszone 1 (13) października 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 243, str. 369).

Dopiero w 1874 roku uporządkowano zawiłą sytuację administracyjną, kiedy to gminę Gradowo (z Piotrkowem) przemianowano na gminę Piotrków, a istniejącą dotychczas gminę Piotrków (z Radziejowem) na gminę RadziejówSkorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2. W 1919 Radziejów odzyskał prawa miejskie, i został wyłączony z gminy Radziejów.

Poniższa tabela przedstawia tę złożoność, między innymi zmianę znaczenia odpowiednika gminy Piotrków: Rok Gmina północna Gmina południowa 1867 gmina Piotrkówmiasto Piotrków stanowiło oddzielną jednostkę administracyjną, położoną między gminami Piotrków (na północy) a Wymysłowo (na południu), natomiast miasto Radziejów stanowiło eksklawę (również oddzielną jednostkę administracyjną) na obszarze gminy Piotrków gmina Wymysłowo 1870 gmina Piotrków + zniesiono miasto Radziejów gmina Gradowo + zniesiono miasto Piotrków 1874 gmina Radziejów z osadą Radziejów gmina Piotrków z osadą Piotrków

Zabytki Wykaz zarejestrowanych zabytków nieruchomych na terenie gminy: zespół dworski z początku XX w. w Biskupicach, obejmujący: dwór; park, nr 153/A z 15.09.1984 roku zespół kościelny parafii pod wezwaniem św. Wojciecha i Barbary w Broniewie, obejmujący: kościół z 1860 roku; dzwonnicę z 1857 roku; ogrodzenie, nr A/421/1-3 z 20.06.1988 roku park dworski z drugiej połowy XIX w. w Broniewie, nr 154/A z 15.09.1984 roku zespół dworski w Czołówku, obejmujący: dwór z lat 1923-1925; park z przełomu XIX/XX w., nr A/1161 z 17.09.1984 roku zespół dworski w Płowcach, obejmujący: dwór z 1759 roku (50/391 z 29.09.1957); park z XVIII w. (nr 155/A z 15.09.1984) zespół dworski z początku XX w. w Skibinie, obejmujący: dwór; park, nr 152/A z 15.09.1984 roku.

Wsie sołeckie Bieganowo, Biskupice, Broniewo, Broniewek-Płowki, Czołowo, Czołówek, Kolonia Wąsewo, Kwilno-Kłonówek, Opatowice, Piołunowo, Płowce, Pruchnowo, Przemystka, Skibin, Stary Radziejów (kolonia), Stary Radziejów (wieś), Szostka Duża, Zagorzyce.

Pozostałe miejscowości Leonowo, Opatowice (zniesiona kolonia), Plebanka, Tarnówka.

Integralne części wsi Chełmiczki, Kontrewers, Łany Wybranieckie, Płowce Pierwsze, Rokitki, Szostka Mała, Szybka

Wykaz miejscowości podstawowych w administracji gminy

Sąsiednie gminy Bytoń, Dobre, Kruszwica, Osięciny, Piotrków Kujawski, Radziejów (miasto).

Przypisy