Franciszek Bylicki (ur. 11 kwietnia 1845 w Krakowie, zm. 29 kwietnia 1922 w Żyznowiebiogram, Sejm Wielki) – powstaniec z 1863, sybirak, literat, pedagog i muzyk, kawaler Orderu Virtuti Militari. Brat Władysława, ginekologa i położnika.
Życiorys Franciszek Bylicki urodził się 11 kwietnia 1845 w Krakowie w polskiej rodzinie szlacheckiej Bylickich herbu Pobóg. Był synem Wiktora i Pauliny z Domosławskich herbu Nałęcz.
W maju 1863 będąc uczniem szóstej klasy krakowskiego gimnazjum wstąpił w szeregi powstańców styczniowych. Służył jako kawalerzysta w oddziałach Kononowicza, Żychlińskiego i Nadmilera. Walczył w bitwach pod Ossą, Brenicą Żelazną, Chojnowem. Pod Młochowem odniósł kilka ran. Podczas krwawego starcia pod Życkiem w obwodzie gostyńskim, trafił do niewoli rosyjskiej. W powstaniu walczył od 24 maja 1863 do 16 grudnia 1863. Wyrokiem sądu wojennego został zesłany do Tobolska. W drodze na Syberię w Małmyżu został znieważony przez rosyjskiego oficera z oddziału konwojującego więźniów. Ponieważ odpowiedział podobnie, został brutalnie pobity i raniony bagnetem. W Tobolsku pracował jako nauczyciel muzyki. Dzięki swojej inteligencji, błyskotliwości oraz urokowi osobistemu zyskał przychylność gubernatora Despot–Zenowicza i jego zastępcy Koziełł-Poklewskiego.
W 1867 powrócił do kraju dzięki staraniom rządu austriackiego, reklamowany jako poborowy. Ukończył gimnazjum oraz studia uniwersyteckie w Krakowie. Był doktorem filozofii. Posiadał duży talent muzyczny – gry na fortepianie uczył się u Leszetyckiego w Wiedniu. Znano go jako znakomitego pianistę estradowego. Pracował w gimnazjum – uczył geografii i historii. Ponadto współpracował z krakowskim Czasem, na którego łamach komentował wydarzenia muzyczne. Współredagował pracę zbiorową Oesterreich – Ungarn in Wort und Bild , napisał kilka rozdziałów o muzyce polskiej i ruskiej. Bylicki był człowiekiem powszechnie znanym i szanowanym w środowisku galicyjskim. W jego domu często bywali Asnyk, Bałucki, Juliusz Kossak oraz Stanisław Tomkowicz jego wieloletni przyjaciel.
Bywał w Zakopanem, chodził po Tatrach. M. in. 18 sierpnia 1873 r. wraz z Walerym Eljaszem, Adamem Asnykiem, księdzem Antonim Krechowieckim i Leopoldem Świerzem oraz dwoma góralskimi przewodnikami wszedł na Lodowy Szczyt.
W Polsce wolnej i niepodległej został mianowany podporucznikiem i odznaczony przez marszałka Piłsudskiego Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4308. Bylicki zmarł 29 kwietnia 1922 w Żyznowie pod Strzyżowem, w majątku swego syna Stanisława, gdzie spędził ostatnie lata swego życia.
Wybrane publikacje Charakter i rządy Marka Aureliusza (1877) Antoni Rubinstein studium (1879) Stanisław Moniuszko studium (1880) Ryszard Wagner studium (1881) Szkice: Esipow, d’Albert, Bulow, Teresina Tua, Aleksander Michałowski, Bianca Bianci, Materna (1888)Podróz po Oceanie Lodowatym odbyta w r. 1887 (Warszawa – Biesiada Literacka 1887-88)
Przypisy
Bibliografia Józef Białynia Chołodecki, Pamiętnik Powstania Styczniowego, Lwów – 1913, s.182 Justyn Sokulski, Polski Słownik Biograficzny, Franciszek Bylicki M.J. Minakowski, Wielka Genealogia Minakowskiego
Linki zewnętrzne Dzieła Franciszka Bylickiego w bibliotece Polona
Franciszek Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Polscy nauczyciele geografii Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Polscy nauczyciele muzyki Kategoria:Polscy zesłańcy do Tobolska Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim (powstanie styczniowe) Kategoria:Powstańcy styczniowi odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Urodzeni w 1845 Kategoria:Zmarli w 1922