Krytonosek jednobarwny (Scytalopus unicolor) – gatunek małego ptaka z rodziny krytonosowatych (Rhinocryptidae). Endemiczny dla Peru. Bliski zagrożenia wyginięciem.
Systematyka Gatunek ten jako pierwszy opisał w 1895 roku angielski zoolog Osbert Salvin, nadając mu nazwę Scytalopus unicolor. Miejsce typowe to Cajabamba (na wysokości 9000 stóp, tj. około 2750 m) i Huamachuco (10 400 stóp – 3170 m). Jest to gatunek monotypowy. Dawniej za jego podgatunki uznawano krytonoska czarniawego (S. latrans) i krytonoska śpiewnego (S. parvirostris), ale różnią się od niego wokalizacją.
Występowanie Całkowity zasięg występowania, szacowany na 17 200 km², obejmuje niewielki obszar Andów w zachodnim Peru w regionach Cajamarca i La Libertad. Krytonosek jednobarwny zasiedla wilgotne górskie lasy i gęste zarośla na wysokości 2000–3170 m n.p.m.
Morfologia Długość ciała wynosi 11 cm, masa ciała 17–19 g. Wierzch ciała ciemnoszary, spód nieznacznie jaśniejszy. U osobników młodych wierzch ciała z wyjątkiem ogona brązowawy. Nogi i stopy jasnobrązowe.
Zachowanie Zachowanie tego gatunku jest prawie całkowicie nieznane. Zazwyczaj krytonosek jednobarwny przebywa na ziemi lub do 2 m nad ziemią. Gniazdo ma kulisty kształt z bocznym wejściem, budulec stanowi mech i włókna roślinne. Wyprowadza 2 lęgi.
Status zagrożenia Przez IUCN krytonosek jednobarwny od 2022 roku klasyfikowany jest jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened); wcześniej, od 2000 roku był uznawany za najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji wstępnie szacowana jest na 8500 – 11 000 dorosłych osobników; w 1996 roku ptak ten opisywany był jako pospolity/dość pospolity. Trend liczebności populacji jest oceniany jako spadkowy ze względu na niszczenie siedlisk.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Krytonosowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Peru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1895 roku Kategoria:Taksony opisane przez Osberta Salvina