thumb|220px|Typowy bigatus z głową Marsa (Bellony?) na awersie i wizerunkiem bigi na rewersie (88 r. p.n.e.) Bigatus (l.mn. bigati) – srebrna moneta rzymska, rodzaj denara republikańskiego z przedstawieniem bigi, czyli rydwanu z zaprzęgiem dwukonnym, powożonego przez bóstwo.
Według aktualnych ustaleń wprowadzony na początku II w. p.n.e. jako uzupełnienie wcześniej emitowanego kwadrygata (quadrigatus)Grand Larousse encyclopédique podaje, że bito go od r. 217 do 67 p.n.e. (t. 2, s. 131). Zdaniem większości numizmatyków nie wcześniej jednak niż od ok. 190 r. p.n.e. (C. Rodewald: Money in the age of Tiberius. Manchester 1976, s. 142).. Wzorem były zapewne monety sycylijskie z wyobrażeniami bigi i kwadrygi. Na awersie przedstawiano zwykle głowę Marsa (względnie Bellony).
Wczesne bigaty nosiły wizerunek księżycowego bóstwa – Luny w dwukonnym rydwanie. Ok. 157 r. p.n.e. zaczęto wybijać monetę z wyobrażeniem zwycięskiej WiktoriiO czym wspominają zarówno Plutarch (Żywot Othona 4), jak i Tacyt (Dzieje I,86); być może w związku z propagandowym akcentowaniem przewagi Rzymu po bitwie pod Pydną (168 r. p.n.e.).. Później umieszczano też postać Diany, Herkulesa i innych bóstw. Moneta wspominana jest jako argenteus bigatus u PliniuszaHistoria naturalna 23,14. i LiwiuszaDzieje Rzymu, np. XXXI,49; XXXIV,10; 46..
Przez długi czas bigaty należały do monet przyjmowanych z zaufaniem przez barbarzyńcówTacyt: Germania 5,5. ze względu na znany wizerunek i niezmniejszoną zawartość srebra. Stwierdzono jednak istnienie suberatów również i tych monetC. Rodewald: Money in the age of Tiberius, dz. cyt., s. 100 (przyp. 217), s. 142-143., czego istotnym dowodem są spotykane egzemplarze bigatów karbowanych, czyli serratów, mające gwarantować ich kruszcową jakość.
Zobacz też denar
Przypisy
Kategoria:Monety rzymskie Kategoria:Srebrne monety