Godfrey Chitalu (ur. 22 października 1947 w Luanshya, zm. 27 kwietnia 1993 u wybrzeży Gabonu) – zambijski piłkarz, grający na pozycji napastnika. Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych zambijskich piłkarzy w historii. Pięciokrotnie zostawał najlepszym zambijskim piłkarzem roku – w 1968, 1970, 1972, 1978 i 1979 oraz jednokrotnie – w 1977 najlepszym sportowcem roku w tym kraju. W 2006 roku został umieszczony na liście 200 najlepszych afrykańskich piłkarzy, obejmującej lata od 1957 do 2006. Bleacher Report sklasyfikował go na 20. miejscu w rankingu najlepszych afrykańskich napastników w historii.
Młodzieńcze lata W wieku 10 lat zapewnił sobie miejsce w szkolnej drużynie piłkarskiej. Niedługo potem został zaproszony na testy do Finansa Youth Club. Pod koniec lat 60. Zambijczyk oprócz piłki nożnej, zajmował się też boksem.
Kariera klubowa Kitwe United Większość sezonu 1965 Chitalu spędził w rezerwach, jednak zadebiutował w ostatnim meczu sezonu przeciwko Rhokana United. Chitalu strzelił w tym meczu gola. W następnym sezonie napastnik otrzymał koszulkę z numerem 10, zapewnił sobie miejsce w składzie i był jednym z liderów drużyny, która zajęła szóste miejsce w tabeli. W 1968 roku został kapitanem swojego klubu.
Kabwe Warriors W 1971 Chitalu przeniósł się do Kabwe Warriors. Po ominięciu pierwszych sześciu meczów, strzelił hat-tricka przeciwko Kalulushi Modern Stars. W tym samym roku otrzymał przydomek „Ucar” nadany mu przez komentatora Dennisa Liwewe. Przezwisko to pochodzi od nazwy baterii produkowanej przez . W roku kalendarzowym 1972 strzelił łącznie 107 goli w meczach ligowych, pucharowych i reprezentacyjnych, co jest nieuznawanym przez zambijską federację piłkarską i FIFA rekordem świata. Ostatecznie do księgi rekordów Guinnessa wpisano osiągnięcie Leo Messiego, który strzelił 86 goli w 2012 roku. W 1976 i 1978 zgłaszało się po niego Derby County, jednakże ówczesny prezydent Zambii, Kenneth Kaunda, zabronił mu opuszczać kraj, dlatego Chitalu pozostał w Kabwe Warriors. Był pierwszym zawodnikiem, który dwa razy z rzędu wygrał plebiscyt na Zambijskiego Piłkarza Roku. Miało to miejsce w latach 1978 i 1979. W 1981, podczas meczu przeciwko City of Lusaka, wygranym przez jego drużynę 2–1 złamał rękę po nieszczęśliwym lądowaniu po walce w powietrzu o piłkę. Kontuzja wykluczyła go z gry do końca sezonu. Chitalu wrócił na następny sezon, jednak po jego zakończeniu zakończył karierę. Kariera reprezentacyjna Chitalu zadebiutował w reprezentacji Zambii 29 czerwca 1968 w towarzyskim meczu przeciwko Ugandzie w Lusace wygranym przez Zambię 2-1. Swojego pierwszego gola w reprezentacji strzelił pięć dni później temu samemu rywalowi. Reprezentował Zambię na igrzyskach olimpijskich w 1980, na których strzelił dwa gole: przeciwko Związkowi Radzieckiemu (porażka 1–3) i Wenezueli (porażka 1–2). Swój ostatni mecz w reprezentacji rozegrał 12 grudnia 1980 przeciwko Kenii w Nairobi zremisowanym 1-1. Był to jego 103 mecz w reprezentacji (nie licząc igrzysk), w których strzelił 74 gole, co czyni go najlepszym strzelcem reprezentacji Zambii w historii.
Kariera trenerska thumb|left|150px|Godfrey Chitalu i Alex Chola (1993) W 1975 roku Chitalu został grającym asystentem trenera w Kabwe Warriors. W październiku 1984 roku objął posadę pierwszego trenera tego klubu po zwolnieniu Lasky′ego Mwandu. W pierwszym sezonie zdobył Independence Cup. Pełnił tę funkcję do 1986, kiedy po zajęciu trzeciej pozycji w lidze zastąpił go Bizwell Phiri, który w następnym sezonie zdobył mistrzostwo. W 1990 klub spadł z ligi, więc trener Jack Chanda został zwolniony. W 1991 Chitalu ponownie został trenerem Kabwe Warriors i awansował do najwyższej klasy rozgrywkowej w Zambii. W 1992 roku reprezentacja Zambii niespodziewanie przegrała z Madagaskarem w eliminacjach do MŚ 1994, w wyniku czego zwolniono selekcjonera, którym był Samuel Ndhlovu. Zastąpił go Moses Simwala, a jego asystentami zostali Chitalu i Alex Chola, jednakże Simwala zachorował, co spowodowało, że Chitalu został selekcjonerem. Przed śmiercią zdążył poprowadzić Zambię w 6 meczach, z których 4 wygrał, 1 zremisował i 1 przegrał. Bilans bramkowy Zambii pod wodzą Chitalu to 13–3.
Śmierć thumb|220px|Grób Godfreya Chitalu w Lusace Chitalu był jedną z ofiar katastrofy lotniczej w Gabonie. Samolot, którym reprezentacja Zambii leciała na mecz z Senegalem w eliminacjach do MŚ 1994 wpadł do oceanu u wybrzeży Gabonu, 500 m od brzegu. Katastrofy nie przeżył nikt. Wśród 30 ofiar znajdowali się m.in. Chitalu, Michael Mwape – prezydent zambijskiej federacji piłkarskiej oraz 18 piłkarzy. W Lusace znajduje się droga nazwana imieniem Chitalu. Drużyna Kabwe Warriors w grudniu 2012 podała do publicznej wiadomości, że zamierza zmienić nazwę stadionu z „Railway Stadium” na „Godfrey «Ucar» Chitalu 107 Stadium” oraz wznieść pomnik na jego cześć. Chitalu pozostawił żonę i siedmioro dzieci. Jeden z jego synów, Dennis w 1992 grał dla Kabwe Warriors.
Życie prywatne W październiku 1972 Chitalu ożenił się z Christine Chibale. Miał z nią siedmioro dzieci.
Zobacz też
lista piłkarzy ze 100 i więcej występami w reprezentacji
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Reprezentanci Zambii w piłce nożnej Kategoria:Piłkarze Kabwe Warriors Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 1993 Kategoria:Ofiary katastrof lotniczych w Gabonie Kategoria:Piłkarze nożni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1980 Kategoria:Zambijscy olimpijczycy Kategoria:Piłkarze z 50 i więcej golami w reprezentacji Kategoria:Piłkarze ze 100 i więcej występami w reprezentacji Kategoria:Uczestnicy Pucharu Narodów Afryki 1974 Kategoria:Uczestnicy Pucharu Narodów Afryki 1978