Pałecznica – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim. Gmina powstała 1 kwietnia 1991 z podziału gminy Racławice-Pałecznica. Siedzibą władz gminy jest Pałecznica.
W latach 1991–1998 gmina położona była w województwie kieleckim.
Historia Badania archeologiczne dowodzą, że tereny gminy Pałecznica były zamieszkane już około 600 lat temu. W pierwszych przekazach historycznych pojawiła się jako Pałesnica, Pałęsnica, Pałesznica, u Jana Długosza – Palcznycza. Wieś, w powiecie miechowskim, w dokumentach z 1337 wspomniana została jako własność Mszczuja – wojewody sandomierskiego. Większość miejscowości wchodzących w skład dzisiejszej gminy ma średniowieczny rodowód. Świadczy o tym fakt, iż są one wymieniane przez Jana Długosza w dziele „Liber Beneficjorum”.
Rozwojowi osadnictwa sprzyjały dobre warunki klimatyczne i glebowe. Przez wiele wieków stanowiły one własność rodów rycerskich, a później szlacheckich. W średniowieczu przebiegał tędy szlak handlowy prowadzący z Krakowa, przez Proszowice do Wiślicy i Sandomierza. W wyniku rozbiorów teren gminy i całej ziemi proszowickiej znalazł się pod panowaniem austriackim. W latach 1809–1814 wieś wchodziła w skład Księstwa Warszawskiego, w latach 1815–1831, Królestwa Polskiego, a następnie (do 1914) znalazła się w zaborze rosyjskim. W czasie insurekcji kościuszkowskiej zatrzymał się tu wraz ze swymi oddziałami Tadeusz Kościuszko przed bitwą pod Racławicami (według szacunków niektórych historyków w insurekcji brało udział ponad 100 chłopów z rejonu Pałecznicy).
Pod koniec XIX wieku Pałecznica stała się siedzibą gminy, zachowując ten status w okresie międzywojennym. W 1975 straciła status gminy i połączona została z Racławicami, co w znacznym stopniu wpłynęło na osłabienie jej znaczenia.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwały 3732 osoby.
25 października 2008 roku odbyło się otwarcie odcinka Małopolskiej Drogi św. Jakuba prowadzącego z Pałecznicy przez Więcławice Stare do Krakowa. Był to pierwszy odcinek tego szlaku w województwie małopolskim.
Gmina bierze udział w projekcie "Budowanie kompetencji i wymiana doświadczeń w zakresie strategii zrównoważonego rozwoju energetycznego w miastach (GREEN TWINNING), którego celem jest podnoszenie efektywności energetycznej oraz rozwój odnawialnych źródeł energiiBudowanie kompetencji i wymiana doświadczeń w zakresie strategii zrównoważonego rozwoju energetycznego w miastach (GREEN TWINNING).
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Pałecznica ma obszar 47,95 km², w tym: użytki rolne: 93% użytki leśne: 6%
Gmina stanowi 11,57% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 3732 100 1854 49,7 1878 50,3Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 77,8 38,7 39,2
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Pałecznica w 2014 roku
Sołectwa Bolów, Czuszów, Gruszów, Ibramowice, Lelowice-Kolonia, Łaszów, Nadzów, Niezwojowice, Pałecznica, Pamięcice, Pieczonogi, Solcza, Sudołek, Winiary.
Zabytkowe obiekty na terenie gminy ObrazMiejscowośćNazwaData powstania150pxPałacznicaKościół parafialny pw. św. Jakuba ApostołaXIV, XVII, XVIII w. 150pxNadzówDwór wraz z parkiemXIX w.
Sąsiednie gminy Kazimierza Wielka, Proszowice, Racławice, Radziemice, Skalbmierz
Przypisy
Bibliografia (data ogłoszenia: 22 grudnia 1990 r., data wejścia w życie: 2 kwietnia 1991 r.)
Linki zewnętrzne