Kleszczów – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.

Siedziba gminy to Kleszczów.

Według danych z 30 czerwca 2016 gminę zamieszkiwało 5666 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2019 roku gminę zamieszkiwało 6335 osób. Na koniec 2022 roku liczba mieszkańców wynosiła 6208 osóbStatystyczne vademecum samorządowca – Kleszczów (gmina wiejska)..

1 stycznia 2022 roku teren obrębu Wola Grzymalina został przeniesiony do gminy BełchatówRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2021 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin ().. W odpowiedzi na to władze gminy zorganizowały referendum gminne, którego wyniki – aczkolwiek niewiążące – wskazały na brak poparcia mieszkańców gminy dla takiego rozwiązania. W rezultacie przesunięcia granic dochody gminy w przeliczeniu na 1 mieszkańca zmniejszyły się z 29,8 tys. zł (najwyższy wskaźnik w kraju) do ponad 17,6 tys. zł, a gminy Bełchatów wzrosły z 2,2 tys. zł do 8 tys. (dla porównania, dochód na mieszkańca Warszawy wynosi ok. 4,3 tys. zł, a miasta Bełchatowa 2,1 tys.)Wniosek o zmianę granic najbogatszej gminy w Polsce. Mieszkańcy: to trzeba było robić 20 lat temu.

Środowisko geograficzne Położenie Gmina Kleszczów jest położona między szerokością geograficzną 51°17′58″N a 51°10′55″N, oraz długością geograficzną 19°10′47″E a 19°24′49″E.

Teren położony jest w południowej części Wysoczyzny Bełchatowskiej będącej częścią makroregionu Wzniesień Południowomazowieckich.

Struktura powierzchni Gmina Kleszczów ma obszar 124,82 km², w tym: użytki rolne: 42% użytki leśne: 28%

Na terenie gminy znajdują się również kopalnia odkrywkowa węgla brunatnego oraz (do 2021) elektrownia „Bełchatów”.

Gmina stanowi 12,90% powierzchni powiatu bełchatowskiego.

Rezerwaty przyrody Na terenie gminy znajduje się rezerwat przyrody Łuszczanowice chroniący ekosystem lasu jodłowego naturalnego pochodzenia na granicy zasięgu jodły.

Demografia Dane z 31 grudnia 2007: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 4425 100 2224 50,3 2201 49,7Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 35 18 18

Piramida wieku mieszkańców gminy Kleszczów w 2014 roku. 690x480px

Budżet Dane zhttps://lodz.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_lodzkie/portrety_gmin/belchatowski/gmina_kleszczow.pdf Rok201120122013201420152016Dochody ogółem budżetu gminy na 1 mieszkańca w zł48325536854583248680 ? ?Wydatki ogółem budżetu gminy na 1 mieszkańca w zł37065341753936736905 ? ?

W 2019 dochody budżetu gminy Kleszczów wyniosły 286,3 mln zł, a wydatki 259,1 mln zł – nadwyżka budżetowa wyniosła 27,2 mln zł.

W budżecie gminy został wyodrębniony fundusz sołeckiFundusz sołecki został ustanowiony uchwałą nr LXXI/837/2024 na LXXI Sesji Rady Gminy Kleszczów w dniu 20 marca 2024 roku..

Budżet w mln zł gminy Kleszczów w latachSprawozdanie finansowe - Gmina Kleszczów - BIP:

Rok Dochody Wydatki Nadwyżka / Deficyt2015 270,0 265,3 4,72016 270,3 229,0 41,32017 277,5 266,1 11,42018 267,0 304,0 -37,02019 286,3 259,1 27,22020 261,2 289,3 -28,12021 284,7 283,7 1,02022 230,8 243,9 -13,1

Rysunek 1.1 Dochody ogółem w Gminie Kleszczów w latach 2015–2022 (w mln zł)Na podstawie Banku Danych Lokalnych GUS (Jednostka terytorialna: Kleszczów (2) Okres sprawozdawczy: Dane roczne Kategoria: Dochody i wydatki budżetów jednostek samorządu terytorialnego Lata: 2015-2022 Zakres danych: ogółem).

Historia gminy W końcu XVI wieku tereny gminy Kleszczów leżały w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego (I Rzeczypospolitej)Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 67..

Po II rozbiorze Kleszczów znalazł się w granicach Królestwa Pruskiego, w którym pozostawał aż do 1807, kiedy to znalazł się w Księstwie Warszawskim. Gdy kongres wiedeński w 1815 zdecydował o powstaniu Królestwa Kongresowego, Kleszczów znalazł się w jego granicach.

Podczas istnienia Księstwa Warszawskiego (tj. lata 1807–1815) przeprowadzono reformę administracyjną, która wniosła nowe jednostki terytorialne najniższego rzędu zwane gminami. Prawdopodobnie w tamtym okresie powstał prototyp obecnej gminy Kleszczów.

W okresie zaborów dawny powiat piotrkowski, w skład którego wchodził w całości obszar gminy Kleszczów, włączony został w obręb guberni piotrkowskiej.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, obszary okolic Kleszczowa weszły w skład powiatu piotrkowskiego w nowo utworzonym województwie łódzkim.

W czasie okupacji niemieckiej tereny gminy Kleszczów wcielono w skład Okręgu Rzeszy Kraju Warty (niem. Reichsgau Wartheland) do powiatu łaskiego (niem. Landkreis Lask z siedzibą w Pabianitz) w rejencji kaliskiej (niem. Regierungsbezirk Kalisch)Informator Kleszczowski nr 2 z 2018 roku.. W 1943 Niemcy wprowadzili nazwę okupacyjną KlestauVgl. „Anordnung über Ortsnamenänderung im Reichsgau Wartheland, Nr.62" vom 18. Mai 1943..

Po II wojnie światowej przywrócony został podział administracyjny na poziomie powiatów i gmin z dwudziestolecia międzywojennego i gmina Kleszczów powróciła do powiatu piotrkowskiego, który od 1945 roku wszedł w skład nowo reaktywowanego województwa łódzkiego.. W latach 50. przeprowadzono kolejną reformę administracyjną, która oficjalnie miała na celu zbliżenie władzy państwowej do mieszkańców dotychczasowych gmin. Z dniem 29 września 1954 r. gminy zostały zlikwidowane, a na ich miejsce powstały mniejsze jednostki, zwane gromadamiUstawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych. ().. Gromadę Kleszczów z siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej (GRN) w Kleszczowie utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski w powiecie piotrkowskim w województwie łódzkim, na mocy uchwały nr 35/54 WRN w Łodzi z dnia 4 października 1954, a 1 stycznia 1956 gromada Kleszczów weszła w skład nowo utworzonego powiatu bełchatowskiego w tymże województwie..

W latach 1954–1972 wieś Kleszczów należała i była siedzibą władz gromady KleszczówWedług Wykazu Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., Polska Rzeczpospolita Ludowa, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 1952.. Podział na gromady został zniesiony z dniem 1 stycznia 1973 r., przywracając podział powiatów na gminyUstawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych. ().. 1 stycznia 1973 – tym razem w powiecie bełchatowskim – reaktywowano gminę KleszczówUchwała Nr XIX/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 9 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie łódzkim..

W latach 1975–1998 gmina Kleszczów administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego. Reforma administracyjna z 1973 r. wyznaczyła obecne terytorium gminy Kleszczów, które na skutek przemian terytorialnych z 1999 r. włączone zostało w obręb powiatu bełchatowskiego.

Pod wpływem uruchomienia na obszarze gminy Kleszczów Kombinatu Górniczo-Energetycznego Bełchatów zaszły zmiany w sferze demograficznej i gospodarczej. Gmina Kleszczów stała się najbogatszą gminą w Polsce dzięki wpływom z wydobycia węgla brunatnego z KWB Bełchatów. Wysokość dochodów w przeliczeniu na jednego mieszkańca (dochód per capita) wyniosła w 2019 r. 44 tys. złotych„Gmina tak bogata, że aż nie ma na co wydawać pieniędzy”..

Przynależność administracyjna OkresFlagaPaństwoJednostka administracyjna 1815–191880pxKrólestwo PolskieGubernia piotrkowska, ujezd piotrkowski 1919–1939Rzeczpospolita Polskawojewództwo łódzkie, powiat piotrkowski 1939–1945III Rzeszaokręg Kraj Warty, rejencja kaliska, powiat łaski 1945–1975Rzeczpospolita Polskawojewództwo łódzkie, powiat piotrkowski 1975–1998Rzeczpospolita Polskaborder|18px województwo piotrkowskie 1999–Rzeczpospolita Polskaborder|18px województwo łódzkie, border|18px powiat bełchatowski

Kalendarium 1960, 9 grudnia - odkryto w miejscowości Piaski koło Bełchatowa złoża węgla brunatnego, które zaczęto eksploatować 20 lat późniejInformator Kleszczowski nr 23/426 z 2015 roku. 1975, 17 stycznia - powołano przedsiębiorstwo państwowe Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów w budowieNowoczesne górnicze miasto w centrum Polski 1980, 19 listopada - z terenu bełchatowskiej odkrywki wydobyte zostały pierwsze tony węgla brunatnego19 listopada minęły 43 lata od chwili wydobycia pierwszego węgla 1981, 29 grudnia - uruchomienie i synchronizacja 1. bloku Elektrowni Bełchatów z Krajową Siecią ElektroenergetycznąZ kart historii 1992 - założenie klubu sportowego LKS Omega Kleszczów. 1997, 14 listopada – przyjęcie herbu gminy zaprojektowanego przez Centrum Heraldyki Polskiej w Warszawie i zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr XLVIII/49/97 2002, 20 czerwca - nadania imienia Szkole Podstawowej w Kleszczowie imienia Janusza KorczakaHistoria szkołyJubileusz 20 lecia 2015, 9 grudnia - otwarcie Domu Św. Barbary w KleszczowieInformator Kleszczowski nr 23/426 z 2015 roku 2019, 1 czerwca - wyłączenie z eksploatacji blok energetycznego nr 1Z kart historii

Gospodarka thumb|Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów i Elektrownia Bełchatów Gmina Kleszczów jest najbogatszą gminą w Polsce (dochód per capita), dzięki zlokalizowanej na tym terenie Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów i Elektrowni Bełchatów.

W Kleszczowie działała Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska (GS „SCh”) posiadająca dwa sklepy spożywczy i przemysłowy, a we wsi Łękińsko funkcjonuje Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (RSP).

Pozostałe firmy zlokalizowane są w czterech strefach przemysłowych zlokalizowanych w Rogowcu, Kleszczowie, Żłobnicy i Bogumiłowie będących częścią Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej swoje zakłady ulokowali przedsiębiorcy z Polski, Niemiec, Finlandii, Austrii, Francji, Holandii, Włoch, Portugalii, Szwajcarii i Hiszpanii. Większe zakłady:

strefa przemysłowa nr 1 w Rogowcu BEWA Sp. z o.o. – producent wody mineralnej i napojów bezalkoholowych Cat Polska Sp. z o.o. – kapitał francuski, spedycja, logistyka i transport międzynarodowy Constantia Teich Poland Sp. z o.o. – kapitał austriacki, wytwarzanie opakowań dla przemysłu spożywczego Energoserwis Kleszczów Sp. z o.o. – operator systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej Knauf Bełchatów Sp. z o.o. – kapitał niemiecki, producent płyt kartonowo-gipsowych, materiałów budowlanych i klejów Sempertrans Bełchatów Sp. z o.o. – producent taśm przenośnikowych Termokor Kaefer Sp. z o.o. – usługi w dostarczaniu materiałów i usług z dziedziny izolacji przemysłowych i zabezpieczeń antykorozyjnych

Strefa przemysłowa nr 2 w Kleszczowie Arix Polska Sp. z o.o. – kapitał włoski, producent artykułów środków czystości i higieny osobistej, gąbki, ściereczki itp. CFE Polska Sp. z o.o. – kapitał szwajcarski, producent taśm spinających, narożników ochronnych oraz zapinek z polipropylenu Colep Polska Sp. z o.o. – kapitał portugalski, produkcja kosmetyków i dezodorantów Izolbet Sp. z o.o. – producent chemii budowlanej i materiałów hydroizolacyjnych Kersten Europe – kapitał holenderski, zakład usługowy zajmujący się gięciem profili stalowych Some KSW Sp. z o.o. – kapitał hiszpański, produkcja wyrobów i części metalowych z blach poprzez procesy cięcia, tłoczenia, gięcia, nitowania i spawania Uponor Infra Sp. z o.o. (dawniej KWH Pipe Poland) – kapitał fiński, produkcja rur z tworzyw sztucznych (z polietylenu i polipropylenu)

Strefa przemysłowa nr 3 w Żłobnicy Caparol Polska Sp. z o.o. – kapitał niemiecki, producent farb i materiałów izolacyjno-budowlanych Makani Sp. z o.o. – produkcja kostek bulionowych, koncentratów spożywczych

Strefa przemysłowa nr 4 w Bogumiłowie: GIZO Rental Sp. z o.o. Sp. k. – dystrybutor wózków widłowych i podnośników Maya Victory Sp. z o.o. – recykling odpadów Eurometal – odlewnia i walcownia taśm aluminiowych Sponcel – produkcja gąbki celulozowej Epicom – produkcja produktów domowego użytku, papiery toaletowe i ręczniki papierowe Blister-Pak EkoBenz – produkcja paliw syntetycznych

Ponadto w gminie funkcjonują podmioty gospodarcze i gospodarstwa rolne.