Janusz Tarabuła (ur. 1 marca 1931 w KrakowieWho is who w Polsce. Encyklopedia biograficzna z życiorysami znanych Polek i Polaków, Hübners blaues Who is Who, Zug 2007 (dodatek CD)., zm. 2 stycznia 2026) – krakowski malarz i nauczyciel akademicki. Uprawiał malarstwo sztalugowe i monumentalne, rysunek i grafikę.
Życiorys Studia ukończył w 1956 roku na Wydziale Malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (dyplom w pracowni Czesława Rzepińskiego). Współzałożyciel Grupy Pięciu, później Grupy Nowohuckiej (1956–1961), która odwołuje się do obrazu-przedmiotu, budowanego z „niemalarskich” materii, a staje przeciwko panującemu w akademii postimpresjonizmowi. Od 1961 członek Grupy Krakowskiej. Tarabuła wykonywał w latach 60. obrazy strukturalne o szlachetnych powierzchniach, tworzące z ówczesnej „polskiej biedy” wyrafinowaną estetykę. Ich hieratyczne układy oraz tytuły: „Chusta”, „Szata”, „Światło”, „Wieża”... – świadczą o ukrytych treściach symbolicznych, wiązanych przez krytykę z podłożem filozoficzno-religijnym.
W latach 70. intelektualno-kontemplacyjny charakter malarstwa Tarabuły wzbogacony został o kolor, traktowany jednak bardzo oszczędnie, oraz o motywy geometrii i astronomii.
Lata 80. to dalsze poszerzenie palety i powrót figuracji, niezwykle zresztą umownej. Twórca polichromii kościelnych, m.in. w kościele w Niemysłowicach koło Prudnika (1963).
Zajmował się również pedagogiką, prowadził m.in. Pracownię Malarstwa na Wydziale Architektury Wnętrz ASP w Krakowie (1982–2002).
Prace artysty znajdują się w kolekcjach narodowych w Polsce oraz w zbiorach prywatnych w kraju i za granicą, m.in. w Austrii, Francji, Holandii i Wielkiej Brytanii.
Wystawy indywidualne 1971 Galeria Krzysztofory, Kraków 1973 Galeria P1, Kraków 1974 Galeria DESA Pawilon (wspólnie z Adamem Marczyńskim), Kraków 1977 Galeria Studio (wspólnie z Danutą i Witoldem Urbanowiczem i Jerzym Wrońskim), Warszawa 1978 Galeria ZPAP „ART”, Floriańska 34, Kraków 1984 Galeria Les Arcenaulx, Marsylia 1985 Galeria Krzysztofory, Kraków 1989 Galeria l’Ollave, Lyon 1989 Galeria ZPAP, Floriańska 34 (wspólnie z Beatą Gibała-Kapecką), Kraków BWA, Kielce 1990 Galeria Krzysztofory, Kraków 2015 Galeria ASP, Uniwersytet Ekonomiczny, Galeria Centrum NCK, „Janusz Tarabuła i II Grupa Krakowska” , Kraków (wystawa w trzech krakowskich lokalizacjach, wyróżniona Nagrodą im. Witolda Wojtkiewicza) 2025 Muzeum Narodowe w Krakowie, „Janusz Tarabuła. Pamięć”, Kraków
Nagrody i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (2002) Odznaka „Honoris Gratia” (2015) Nagroda im. Witolda Wojtkiewicza (2016) Medal Solidarności „Dziękujemy za Wolność” (2016)
Przypisy
Bibliografia Janusz Tarabuła. Malarstwo, teksty Maria Anna Potocka, Galeria Zderzak, Kraków 1996 Przewodnik po malarstwie Janusza Tarabuły dla mieszkańców Gliwic, op.kat. Jan Michalski, przedm. i tłum. Ola Wojtkiewicz, Galeria Zderzak, Kraków 2010 Malarstwo Materii 1958-63. Grupa Nowohucka, red. Marta Tarabuła, Galeria Zderzak, Kraków 2000 Piotr Majewski, Malarstwo materii w Polsce jako formuła „nowoczesności”, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2006 Refleksja konceptualna w Sztuce Polskiej. Doświadczenia dyskursu: 1965-1975, red. Paweł Polit, Piotr Woźniakiewicz, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa 2000 Mistrzowi uczniowie, red. Teresa Czerniejewska-Herzig, Instytut Historii Sztuki UJ, Kraków 2001 Salon 100-lecia Związku Polskich Artystów Plastyków Okręgu Krakowskiego, red. Joanna Kułakowska-Lis, Związek Polskich Artystów Plastyków Okręg Krakowski, Kraków 2011 Grupa Krakowska (dokumenty i materiały), cz I-X, red. Józef Chrobak, Stowarzyszenie Artystyczne Grupa Krakowska, Kraków 1993 Aleksander Wojciechowski, Polskie malarstwo współczesne, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1977 Richard Noyce, Contemporary painting in Poland, Craftsman House, Roseville East 1995
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni odznaką „Honoris Gratia” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy malarze współcześni Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Zmarli w 2026