Andrespol – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim. Siedzibą władz gminy jest Andrespol. Zarządcą gminy jest wójt Dariusz Kubus, pełniący tę funkcję nieprzerwanie od 2002 roku.

Rys historyczny Przed II wojną światową tereny współcześnie wchodzące w skład gminy Andrespol znajdowały się w gminach Gałkówek (Bedoń, Andrespol, Janówka, Justynów, Zielona Góra) oraz Brójce (Kraszew, Stróża i Wiśniowa Góra)Łódzki Dziennik Urzędowy 1935, nr 28, poz. 385..

W 1954 roku powołano na terenie obecnej gminy dwie gromady: Andrespol (wsie Andrespol, Bedoń i Hulanka) i Wiśniowa Góra (wsie Wiśniowa Góra, Kraszew, Stróża) zaś wsie Justynów, Janówka i Zielona Góra weszły w skład gromady Gałków DużyDz. Urz. WRN Łódź, 1954, nr 11, poz. 39.. Jeszcze w 1957 roku zlikwidowano gromadę Wiśniowa Góra i włączono ją w skład gromady Andrespol, która stała się od tej pory częścią powiatu łódzkiegoDz. Urz. PRL 1957 nr 59, poz. 308.. Następnie w roku 1963 gromada Andrespol została połączona z sąsiednią gromadą Andrzejów (wsie Andrzejów, Sąsieczno, Nery i Feliksin)Dz. Urz. PRL, 1963, nr 23, poz. 129..

Z końcem roku 1972 przestał obowiązywać podział na gromady i powołano gminę Andrespol w powiecie łódzkim. Obejmowała ona sołectwa: Andrespol, Andrzejów, Bedoń, Bedoń Przykościelny, Feliksin, Huta Szklana, Janówka, Justynów, Kraszew, Nery, Nowy Bedoń, Sąsieczno, Stróża i Wiśniowa GóraDz. Urz. WRN Łódź, 1972, nr 14, poz. 185.. Po reformie administracyjnej z 1975 roku gmina trafiła do województwa łódzkiegoDz.U. 1975 nr 17, poz. 92.. Wieś Zielona Góra stanowiła część gminy Koluszki należącej do województwa piotrkowskiego.

Zmiana granic w 2019 roku Z dniem 1 stycznia 2019 roku po wieloletnich staraniach mieszkańców sołectwa Zielona Góra sołectwo to o powierzchni 204 ha, należące uprzednio do gminy Koluszki, zostało przyłączone do gminy AndrespolRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2018 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta..

Położenie gminy Gmina Andrespol znajduje się w centralnej Polsce, w województwie łódzkim. Jest jedną z sześciu gmin powiatu łódzkiego wschodniego. Leży na południowy wschód od stolicy regionu – miasta Łodzi. Gmina stanowi ok. 5,15% powierzchni powiatu łódzkiego wschodniego.

Od zachodu gmina Andrespol graniczy z miastem Łódź, od południa z gminą Brójce, od wschodu z gminą Koluszki, a od północy z gminami Nowosolna i Brzeziny. Zajmuje powierzchnię 25,74 km² (2 574 ha)Raport o stanie gminy Andrespol 2019..

Charakter gminy Gmina Andrespol jest najmniejszą gminą w powiecie łódzkim wschodnim i jednocześnie najgęściej zaludnioną. Mimo że jest gminą wiejską (wskaźnik urbanizacji wynosi zatem 0%) gmina nie ma w większości typowego charakteru wiejskiego. Gmina Andrespol z powodu swojej bliskości do Łodzi stała się tzw. sypialnią wielkiego miasta. Dawne wsie rolnicze utraciły w XX wieku swój charakter i stały się miejscowościami o zwartej zabudowie mieszkaniowej. W ten sposób rozwinęły i dalej się rozwijają sołectwa Andrespol, Bedoń Przykościelny, Justynów, Janówka, Stróża, Wiśniowa Góra i Zielona Góra. Wiele mieszkańców Łodzi posiada na terenie gminy działki letniskowe. Pola uprawne znajdują się nadal w sołectwa Nowy Bedoń, Bedoń-Wieś i Kraszew jednak i te miejscowości rozwijają się w kierunku wsi rezydencjalnych. Sołectwo Justynów słynęło również z dużego ośrodka kolonijnego, do którego na wakacje przyjeżdżały dzieci z Łodzi. Ośrodek ten jednak został zamknięty w 1998 roku i od tamtej pory popada w ruinę.

DemografiaGłówny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych, 2018. Według statystyk Głównego Urzędu Statystycznego gminę Andrespol, w 2018 roku zamieszkiwało 13 795 osób. Gęstość zaludnienia wyniosła w 2018 roku 591 os./km², co plasowało gminę Andrespol na pierwszym miejscu wśród gmin wiejskich. Po przyłączeniu Zielonej Góry, gęstość spadła do 535 os./km² i gmina znajduje się aktualnie na trzecim miejscu (za gminami Buczkowice i Ksawerów).

Gmina Andrespol charakteryzuje się dodatnim przyrostem rzeczywistym. Mimo ujemnego przyrostu naturalnego do gminy napływa wiele nowych mieszkańców, przede wszystkim z Łodzi. Struktura płci Kobiety MężczyźniOgółem7 26452,66%6 53147,34%13 795 Przyrost naturalny Urodzenia żywe 104 Zgony 141 Przyrost naturalny -37 Saldo migracji Zameldowania 280 Wymeldowania 99 Saldo migracji +181 bezramki|centruj|674x674px W 2018 roku dochód gminy na 1 mieszkańca wyniósł 4 072,84 złotych.

Ochrona zdrowia i pomoc społeczna Na terenie gminy funkcjonuje jedna samorządowa placówka ochrony zdrowia: Gminna Przychodnia Zdrowia w Andrespolu, z której usług w 2019 roku skorzystało 7 617 pacjentów. Ponadto na terenie gminy Andrespol działają trzy niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej oraz sześć aptek.

W gminie Andrespol działa Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Andrespolu oraz jeden dom pomocy społecznej.

Oświata W gminie działa sześć publicznych placówek oświatowych, w tym dwie szkoły podstawowe, jedna szkoła średnia, jeden zespół szkolno-przedszkolny i dwa przedszkola:

Liceum Ogólnokształcące im. Jana Karskiego w Wiśniowej Górze; Szkoła Podstawowa z oddziałami przedszkolnymi im. Jana Brzechwy w Justynowie; Szkoła Podstawowa z oddziałami przedszkolnymi im. Henryka Sienkiewicza w Wiśniowej Górze; Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II w Bedoniu-Wsi; Samorządowe Przedszkole w Andrespolu; Samorządowe Przedszkole w Justynowie.

Ponadto na terenie gminu funkcjonują 4 niepubliczne przedszkola.

Do szkół i przedszkoli w gminie Andrespol, w roku 2019 uczęszczało 2 067 uczniów.

Kultura, rekreacja i sport Na terenie gminy Andrespol działa Biblioteka Gminna w Andrespolu z filiami w Justynowie i Wiśniowej Górze. W sołectwie Wiśniowa Góra funkcjonuje Gminny Ośrodek Kultury, prowadzący działalność kulturalno-artystyczną i edukacyjną.

W Justynowie funkcjonuje Ludowy Klub Sportowy Justynów (LZS Justynów), prowadzący m.in. seniorski zespół piłkarski (grający w łódzkiej klasie A), juniorskie drużyny piłkarską i siatkarską, a także sekcje jogi i nordic-walking. W Wiśniowej Górze zaś działa Gminny Ludowy Klub Sportowy Andrespolia (GLKS Andrespolia). Oba kluby posiadają swoje kompleksy sportowe.

Ponadto w Wiśniowej Górze funkcjonuje Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji „Relaks” z basenami i halą sportową. Na wschód od Andrespola znajduje się kompleks stawów rybnych „Marysinek”, przy którym funkcjonuje koło wędkarskie. Odbywają się tam festyny i odpusty, a w ostatnich latach podjęto na tym terenie inwestycje: wybudowano ścieżkę rowerową łączącą stawy z Andrespolem, dwa parkingi oraz chodniki otaczające stawy.

Przyroda Mimo że gmina Andrespol jest niewielka i gęsto zabudowana (jak na gminę wiejską) to i tak znalazły się na jej terenie duże połacie lasów i innych terenów zielonych. Przez środek gminy przepływa rzeka Miazga, wzdłuż której utworzono Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Miazgi pod Andrespolem”. Ponadto w gminie znajdują się trzy użytki ekologiczne chroniące torfowiska w Andrespolu i Zielonej Górze oraz epizodyczny ciek Gałkowianka.

Porządek publiczny i bezpieczeństwo W Andrespolu znajduje się posterunek policji. Ponadto na terenie gminy funkcjonują cztery ochotnicze straże pożarne: OSP Justynów, OSP Bedoń, OSP Andrespol i OSP Wiśniowa Góra. mały|242x242px|Kościół pw. Matki Boskiej Królowej Polski w Bedoniu.

Religia Kościół rzymskokatolicki Członkowie kościoła rzymskokatolickiego z sołectw Janówka, Justynów i Zielona Góra należą do Parafii Miłosierdzia Bożego w Justynowie w dekanacie koluszkowskim; z sołectw Andrespol, Wiśniowa Góra, Kraszew i Stróża – Parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Andrespolu w dekanacie Łódź Olechów; zaś sołectw Bedoń Przykościelny, Bedoń-Wieś i Nowy Bedoń należą do Parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Bedoniu w dekanacie Łódź Olechów. Wszystkie te dekanaty należą do Archidiecezji Łódzkiej.

Świadkowie Jehowy Na terenie gminy działalność kaznodziejską prowadzi zbór Wiśniowa Góra Świadków Jehowy, korzystający z Sali Królestwa w Kraszewie.

Cmentarze Na terenie gminy Andrespol funkcjonują dwa cmentarze parafialne w Justynowie i w Bedoniu Przykościelnym. W 2011 roku utworzono również cmentarz parafialny w Andrespolu, który jednak administracyjnie leży na terenie Łodzi przy ulicy Ziarnistej. Ponadto zmarli mieszkańcy gminy chowani są na cmentarzach w Gałkowie i Kurowicach.

Komunikacja Gmina Andrespol jest bardzo dobrze skomunikowana z Łodzią i z resztą kraju. Przez centrum gminy przebiega droga wojewódzka nr 713, łącząca Łódź z Tomaszowem Mazowieckim i Opocznem. Łączy ona gminę Andrespol z centrum Łodzi oraz wjazdem na Autostradę A1 (węzeł 22 – Łódź Wschód).

Przez północną część gminy przebiega linia kolejowa nr 25. Dzięki Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej i dwóm przystankom w gminie – Bedoń i Justynów, zyskała ono bardzo dobre połączenie kolejowe z Łodzią, ale i z Warszawą.

Przez gminę Andrespol przebiegają trasy linii autobusowych MPK Łódź: 82B (z Dworca Łódź-Widzew do Ludwikowa przez Andrzejów, Andrespol, Wiśniową Górę i Stróżę), 90C (z Janowa do Brzezin przez Andrzejów, Andrespol z wjazdem kieszeniowym do Bedonia), 92 (z Dworca Łódź Dąbrowa przez Wiskitno do wsi Stróża), 201 (z ronda Inwalidów w Łodzi do Bedonia), 202 (z ronda Inwalidów w Łodzi do Janówki, przez Justynów, z wjazdem kieszeniowym do Kraszewa) oraz linię nocną N5B (z Radogoszcza, przez centrum Łodzi do Andrespola).

Kursują tędy również autobusy wielu innych przewoźników regionalnych, obsługujących m.in. połączenia z Łodzi do Tomaszowa Mazowieckiego.

W 2019 roku uruchomiono linię autobusową L1, która miała połączyć jedyne sołectwo niepołączone komunikacją autobusową z resztą gminy – Zieloną Górę z Andrespolem i Justynowem. Z powodu nikłego zainteresowania linią, spowodowanego zapewne przez pandemię COVID-19, linię zlikwidowano.

W Andrespolu funkcjonuje filia Urzędu Pocztowego w Łodzi nr 15. mały|263x263px|Mapa sołectw w gminie Andrespol

Sołectwa i miejscowości W skład gminy wchodzi dziesięć sołectw: Andrespol (siedziba), Bedoń Przykościelny, Bedoń-Wieś, Janówka, Justynów, Kraszew, Nowy Bedoń, Stróża, Wiśniowa Góra, Zielona Góra; oraz jedna miejscowość niesołecka Ludwików w sołectwie Stróża.

Zobacz też Aglomeracja łódzka Powiat łódzki wschodni Andrespol (wieś) gromada Andrespol

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona gminy Andrespol Biuletyn Informacji Publicznej UG Andrespol