Nagroda Fundacji im. Kościelskich (zwana także Nagrodą Kościelskich) – polska nagroda literacka, przyznawana od 1962 przez Fundację im. Kościelskich z siedzibą w Genewie.

Geneza i działanie Fundacja im. Kościelskich powstała na mocy testamentu zmarłej w lipcu 1959 , wdowy po Władysławie Auguście Kościelskim, wydawcy, poecie i mecenasie sztuki. Celem fundacji jest wspieranie rozwoju literatury i poezji polskiej poprzez przyznawanie nagród młodym twórcom polskim (głównie pisarzom i krytykom literackim), którzy nie ukończyli 40. roku życia (w kilku wypadkach odstąpiono od tego wymogu), zamieszkałym w kraju lub na emigracji. Laureatów wybiera jury, powoływane przez Radę Fundacji, w której zasiadali m.in. Kajetan Dzierżykraj-Morawski, Konstanty Jeleński, Zygmunt Estreicher, Krzysztof Górski, Maria Danilewicz Zielińska, Jan Błoński, Maciej Morawski, Andrzej Vincenz, Jacek Woźniakowski oraz przez krótki czas Jan Parandowski i Ludwik Hieronim Morstin, którzy ustąpili z funkcji ze względu na niemożność wyjazdu z Polski i uczestniczenia w jej obradach. W skład jury wchodzą członkowie Rady oraz znawcy polskiej literatury współczesnej. Wszystkie funkcje w Radzie Fundacji i jury są pełnione honorowo. Źródłem finansowania fundacji są pozostałości po dawnej fortunie Kościelskich. Wartość finansowa nagrody zmienia się co roku, zależnie od wysokości dochodów z papierów wartościowych oraz liczby laureatów.

Fundacja kontynuuje tradycje mecenatu artystycznego, zapoczątkowane przez Władysława Kościelskiego (1819-1895), znanego jako Sefer Paşa, który dorobił się ogromnego majątku. Odziedziczył go przyszły teść założycielki fundacji, JózefUrząd Gminy Miłosław – Józef Kościelski [dostęp 2011-04-13]. (1845-1911), działacz polityczny, poeta i dramaturg. Był twórcą i długoletnim przewodniczącym Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich w zaborze pruskim i prowadził działalność oświatowo-kulturalną. Jego syn, Władysław August (1886-1933), poeta, tłumacz i wydawca, również dał się poznać jako mecenas sztuki i literatury. Jedyny syn Władysława Augusta i Moniki Kościelskich, Wojciech, zmarł w młodym wieku (1947), będąc ostatnim przedstawicielem tej linii rodziny.

Fundacja Kościelskich to instytucja zasłużona dla kultury polskiej. Przyznawane przez nią wyróżnienie stanowi najwyższą poza granicami kraju, stałą, polską nagrodę literacką Oficjalny Portal Promocyjny RP [dostęp 2012-04-14].. Do 1989 uroczystość wręczenia nagrody odbywała się w Genewie, a później na przemian w Warszawie i Krakowie oraz w Wielkopolsce, w pałacu, będącym dawną własnością Kościelskich, znajdującym się w Miłosławiu.

W skład jury m.in. wchodzą: François Rosset (przewodniczący), Anna Estreicher, Ewa Bieńkowska, Włodzimierz Bolecki, Jerzy Jarzębski, Jacek Sygnarski, Tomasz Różycki, Ewa Zając i Jan Zieliński.

Laureaci Źródło

1962 Andrzej Brycht za całokształt twórczości Andrzej Busza za całokształt twórczości Sławomir Mrożek za całokształt twórczości Jan Rostworowski za całokształt twórczości

1963 Zbigniew Herbert za całokształt twórczości Zygmunt Kubiak za całokształt twórczości Jan Winczakiewicz za całokształt twórczości

1964 Bogdan Czaykowski za całokształt twórczości Wiesław Dymny za całokształt twórczości Tadeusz Konwicki za całokształt twórczości Zofia Romanowiczowa za całokształt twórczości Bogdan Wojdowski za całokształt twórczości

1965 Tadeusz Chabrowski za całokształt twórczości Andrzej Kijowski za całokształt twórczości Marian Ośniałowski za całokształt twórczości Wiktor Woroszylski za całokształt twórczości

1966 Henryk Grynberg za publikację Żydowska wojna Gustaw Herling-Grudziński za całokształt twórczości Włodzimierz Odojewski za publikację Zmierzch świata

1967 Jarosław Abramow-Newerly Tadeusz Nowak Jarosław Marek Rymkiewicz

1968 Jan Błoński za całokształt twórczości Konstanty Jeleński za całokształt twórczości Marek Nowakowski za całokształt twórczości Ryszard Przybylski za całokształt twórczości Marek Skwarnicki za całokształt twórczości

1969 Jan Darowski za całokształt twórczości Urszula Kozioł za całokształt twórczości Jerzy Kwiatkowski za całokształt twórczości Mieczysław Paszkiewicz za całokształt twórczości Alina Witkowska za publikację Kazimierz Brodziński

1970 Jerzy Gierałtowski za publikację Wakacje kata Janina Kowalska (właśc. Hanna Świderska) za publikacjeMoje uniwersytety i Kraj lat dziecinnych Kazimierz Orłoś za publikację Ciemne drzewa

1971 Bohdan Cywiński za publikację Rodowody niepokornych Adam Czerniawski za całokształt twórczości Jerzy Harasymowicz za całokształt twórczości Zygmunt Haupt za całokształt twórczości Wacław Iwaniuk za całokształt twórczości Zbigniew Żakiewicz za całokształt twórczości

1972 Stanisław Barańczak za całokształt twórczości Bonifacy Miązek za całokształt twórczości Edward Stachura za całokształt twórczości Władysław Lech Terlecki za całokształt twórczości

1973 Tomasz Burek za całokształt twórczości Janusz A. Ihnatowicz za całokształt twórczości Ewa Lipska za całokształt twórczości Alicja Lisiecka za całokształt twórczości

1974 Jerzy W. Borejsza za publikację Sekretarz Adama Mickiewicza Alicja Iwańska za publikację Świat przetłumaczony Edward Redliński za publikację Konopielka

1975 Wojciech Karpiński i Marcin Król za publikację Sylwetki polityczne XIX wieku Julian Kornhauser i Adam Zagajewski za publikację Świat nie przedstawiony Paweł Łysek za publikację Trylogia Śląska

1976 Bolesław Kobrzyński za całokształt twórczości Ryszard Krynicki za całokształt twórczości Bogdan Madej za całokształt twórczości Joanna Pollakówna za całokształt twórczości

1977 Ewa Bieńkowska za publikację Dwie twarze losu Maciej Broński (właśc. Wojciech Skalmowski) za całokształt twórczości Małgorzata Szpakowska za publikacjęŚwiatopogląd Stanisława Ignacego Witkiewicza Bolesław Taborski za całokształt twórczości

1978 Piotr Wojciechowski za całokształt twórczości

1979 ks. Jerzy Mirewicz za publikację Trzy minuty filozofii

1980 Józef Baran za całokształt twórczości Jerzy Pluta za publikację Sto czyżyków Janusz Węgiełek za publikację Mam ciało

1981 Janusz Anderman za publikację Gra na zwłokę Krzysztof Dybciak za publikację Gry i katastrofy Anna Frajlich-Zając za publikację Tylko ziemia Jan Komolka za publikację Ucieczka do nieba

1982 Nagrody nie przyznano

1983 Stefan Chwin i Stanisław Rosiek za publikację Bez autorytetu o. Jan Góra za publikację Mój dom Antoni Pawlak za publikację Obudzimy się nagle w pędzących pociągach Jan Polkowski za publikację Oddychaj głęboko

1984 Bronisław Maj za publikację Wspólne powietrze Tadeusz Korzeniewski za publikację W Polsce

1985 Jerzy Jarzębski za publikację Gra w Gombrowicza

1986 Tomasz Jastrun za całokształt twórczości Adam Michnik za publikację Z dziejów honoru w Polsce Leszek Szaruga za całokształt twórczości

1987 Nagrody nie przyznano

1988 Paweł Huelle za publikację Weiser Dawidek Piotr Sommer za całokształt twórczości

1989 Włodzimierz Bolecki za całokształt twórczości Jerzy Pilch za publikację Spis cudzołożnic Krzysztof Rutkowski za publikacjęBraterstwo albo śmierć: zabijanie Mickiewicza w Kole Bożym

1990 Grzegorz Musiał za całokształt twórczości Bronisław Wildstein za publikację Jak woda Marek Zaleski za publikację Mądremu biada? Wisława Szymborska za tom poetycki Ludzie na moście,specjalna nagroda jednorazowa im. Zygmunta Kallenbachaza najwybitniejszą książkę ostatniego dziesięciolecia

1991 Andrzej Bart za publikację Rien ne va plus Marian Stala za publikację Chwile pewności

1992 Krzysztof Myszkowski za publikację Pasja według św. Jana Aleksandra Olędzka-Frybesowa za całokształt twórczości,specjalna jednorazowa nagroda im. Kajetana Morawskiegoza szczególne zasługi w rozpowszechnianiu literatury francuskiej w Polsce

1993 Marzanna Bogumiła Kielar Artur Szlosarek za tom poetycki Wiersze napisanei tom poetycki Wiersze różne

1994 Maciej Niemiec za tom poetycki Kwiaty akacji Tadeusz Słobodzianek za całokształt twórczości Marek Wojdyło za publikację Kraina lenistwa

1995 Magdalena Tulli za publikację Sny i kamienie Andrzej Stasiuk za publikację Biały kruk

1996 Jacek Baczak za publikację Zapiski z nocnych dyżurów Marcin Świetlicki za całokształt twórczości

1997 Olga Tokarczuk za publikację Prawiek i inne czasy Andrzej Sosnowski za całokształt twórczości

1998 Przemysław Czapliński za publikacjęŚlady przełomu: o prozie polskiej 1976–1996 Jacek Podsiadło za całokształt twórczości

1999 Adam Wiedemann za publikację Pochwała stworzenia Arkadiusz Pacholski za publikację Rozrusznik

2000 Michał Paweł Markowski za publikację Anatomia ciekawości Wojciech Wencel za publikację Oda chorej duszy

2001 Jerzy Sosnowski za publikację Wielościan

2002 Olga Stanisławska za publikację Rondo de Gaulle’a. W tym roku przyznano także dwa wyróżnienia dla Anny Piwkowskiej (za tomik "Po") i Renaty Putzlacher.

2003 Dawid Bieńkowski za publikację Jest

2004 Tomasz Różycki za publikację Dwanaście stacji

2005 Jacek Dehnel za publikację Żywoty równoległe

2006 Jolanta Stefko za całokształt twórczości

2007 Mikołaj Łoziński za publikację Reisefieber

2008 Jacek Dukaj za publikację Lód

2009 Tadeusz Dąbrowski za publikację Czarny kwadrat

2010 Marcin Kurek za publikację Oleander

2011 Andrzej Franaszek za publikację Miłosz. Biografia

2012 Andrzej Dybczak za publikację Gugara

2013 Krystyna Dąbrowska za publikację Białe krzesła

2014 Krzysztof Siwczyk za publikację Dokąd bądź

2015 Szczepan Twardoch za publikację Drach

2016 Maciej Płaza za publikację Skoruń

2017 Urszula Zajączkowska za tom poetycki Minimum

2018 Joanna Czeczott za publikację Petersburg. Miasto snu

2019 Aldona Kopkiewicz za tom poetycki Szczodra

2020 Małgorzata Rejmer za publikacjęBłoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii

2021 Jan Baron za tom poetycki Psińco

2022 Bartosz Sadulski za powieść Rzeszot

2023 Urszula Honek za tom opowiadań Białe noce

2024 Aleksandra Tarnowska za powieść Wniebogłos

2025 Małgorzata Lebda za tom poetycki Dunaj. Chyłe pola

2026 Kinga Skwira za tomik poetycki Zacznijcie beze mnie

Zobacz też Nagroda Literacka Skrzydła Dedala

Nagroda Literacka im. Marka Nowakowskiego

Przypisy

Kościelskich

Kategoria:Miłosław