Sabina Chromińska-Leśniak (ur. 22 października 1924 w Antopolu na Polesiu, zm. 4 lutego 2012 w Katowicach) – polska aktorka teatralna i filmowa, podporucznik, absolwentka Szkoły Podoficerskiej Batalionu Kobiet w Sielcach.
Życiorys Urodziła się w Antopolu, małym miasteczku na Polesiu. Córka Franciszka Chromińskiego i Anastazji Chromińskiej zd. Karpińskiej. Siostra: Wacława, Marii i Janiny. Uczęszczała do gimnazjum Sióstr Urszulanek w Kobryniu. 17 września 1939 po wkroczeniu do Polski armii sowieckiej i aresztowaniu ojca Franciszka Chromińskiego, rodzina Chromińskich, mama Anastazja z czwórką dzieci, została zesłana do Barnaulu nad Obem w zachodniej Syberii. Tam Sabina Chromińska trafiła do ciężkiej pracy w cegielni. Gdy w Związku Radzieckim zaczęto formować wojsko polskie, 16-letnia wówczas Sabina i jej brat zgłosili się do Armii Berlinga.
W 1 Samodzielnym Batalionie Kobiecym im. Emilii Plater Sabina Chromińska ukończyła podchorążówkę. Wieczorami występowała w krótkich programach artystycznych, teatru żołnierskiego będącego zaczątkiem Teatru Wojska Polskiego a prowadzonego przez Jana Cajmera. W 1943 zauważył ją Władysław Krasnowiecki, znany przedwojenny aktor i reżyser scen teatralnych we Lwowie, Krakowie, Warszawie, i zabrał do swojego teatru (Teatr Armii Polskiej w ZSRR) wraz z Ryszardą Hanin. Występowała jak pisała wiele lat później w swoich wspomnieniach „Występowaliśmy na dworcach kolejowych, na polach, na platformach zestawionych z ciężarówek, w remizach strażackich, a nawet na miejscach przypadkowego biwakowania”. Władysław Krasnowiecki sukcesywnie powiększał swój zespół, a Teatr I Armii Wojska Polskiego występował pod jego kierownictwem, w kolejnych wyzwalanych miastach m.in. w Lublinie, w budynku Teatru Miejskiego.
14 sierpnia 1944 w Lublinie odbyły się pierwsze w powojennej Polsce premiery teatralne – Śluby panieńskie Aleksandra Fredry oraz w listopadzie 1944, pierwsza premierowa, powojenna inscenizacja Wesela Stanisława Wyspiańskiego, gdzie Sabina Chromińska wystąpiła obok m.in. Juliusza Przybylskiego, Marii Chodeckiej, Haliny Kossobudzkiej oraz Ireny Krasnowieckiej grając Isię. W styczniu 1945 roku zespół Teatru Wojska Polskiego kierowany przez Władysława Krasnowieckiego przybył do Łodzi i tu osiadł na stałe.
W 1947 Sabina Chromińska ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Łodzi, a po objęciu dyrekcji przez Władysława Krasnowieckiego, teatru w Katowicach, zrezygnowała z propozycji pracy w Warszawie i pojechała do Katowic, gdzie poznała przyszłego męża – aktora Michała Leśniaka.
Kariera teatralna i filmowa Zadebiutowała w 1947 w przedstawieniu „Krakowiacy i Górale” na deskach Teatru Śląskiego, gdzie w sumie zagrała ponad 150 ról. Wystąpiła w kilkudziesięciu filmach. Po odejściu na wcześniejszą emeryturę nadal występowała przez kolejnych 10 lat. Najbardziej znane role to: tytułowa w Matka Courage i jej dzieci Brechta w reżyserii Lidii Zamkow, Liesel w „Niemcach” Kruczkowskiego, Waria z „Wiśniowego Sadu” Czechowa, Niania w „Romeo i Julii” Szekspira, Piastunka z „Cezara i Kleopatry” Shawa, Aisa z „Igora Bułyczowa” Gorkiego, Weronika z „Porwania Sabinek”, Dorota w „Krakowiakach i Góralach”. Aktorka dysponowała czterooktawową skalą głosu.
Występowała w następujących teatrach: Teatr I Dywizji WP im. Tadeusza Kościuszki (1943–1945) Teatr Wojska Polskiego Lublin (1944–1944) Teatr Wojska Polskiego Łódź (1945–1947) Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice (1947–1948) Teatry Śląsko-Dąbrowskie (Teatr Śląski) Katowice (1948–1949) Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego Katowice (1949–1981)
Ostatnim przedstawieniem, w którym wystąpiła Sabina Chromińska był Zapach dojrzałej pigwy (Ion Druce) w reżyserii Kazimierz Kutza (1980) w Teatrze Śląskim.
Zmarła 4 lutego 2012 w Katowicach, gdzie została pochowana 8 lutego 2012 na cmentarzu przy ul. Gliwickiej. mały|Grób Sabiny Chromińskiej na cmentarzu w Katowicach przy ul. Gliwickiej
Filmografia Role filmowe i telewizyjne 1969: Pociąg pancerny 14-69 (Baba) 1970: Raj na ziemi 1972: Sceny z życia Holly Golightly (Sophia Spanella) 1973: Pugaczow 1976: Czerwone i czarne kamienie (Kuma), 1978: Gra o wszystko 1980: Tajemnice 1980: Coś wesołego (portierka) 1982: Odlot (Frączakowa) 1982: Czcij ojca swego. Rok 1888 (4) w Blisko, coraz bliżej 1983: Na straży swej stać będę 1983: Magia rękawic (5), Latające świadectwo (10) w 6 milionów sekund (woźna) 1986: Komedianci z wczorajszej ulicy 1986: Nastała wiosna. Rok 1945 (19) w Blisko, coraz bliżej 1988: Ogień i krew. Rok 1949 (3) w Rodzina Kanderów
Teatr TV 1967: Dramat na polowaniu 1970: Dubrowski 1970: Zmartwychwstanie 1971: Ludzie bezdomni (Ciotka Pelagia) 1974: Matka Courage i jej dzieci 1974: Kroniki królewskie (epizod) 1979: Prawo głosu cz.II (Właścicielka knajpy) 1985: Wyrok (Handlarka ryb) 1998: Dziennik uczuć (Babcia Agaty)
Role teatralne Teatr Wojska Polskiego w Lublinie
1944: Wesele (Isia)
Teatr Wojska Polskiego w Łodzi
1945: Wesele (Isia) 1945: 12 miesięcy (Dama dworu, Sierpień; Wiewiórka II) 1947: Celestyna
Teatry Śląsko-Dąbrowskie (Teatr Śląski) Katowicach 1948: Dobrze 1949: Rycerz Ognistego Pieprzu (Lucynka) 1949: Makar Dubrowa (Marta)
Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach 1947: Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale (Basia) 1947: Jegor Bułyczow i inni (Taisja) 1948: Pastorałka 1948: Korzenie sięgają głęboko (Honey) 1950: Balladyna (Alina) 1952: Zagłada eskadry (Oksana) 1954: Wiśniowy sad (Waria) 1956: Złota karoca (Rajeczka) 1957: Śmierć (Dantona Kobieta III) 1957: Baryłeczka (Oberżystka) 1957: Bal manekinów (Manekin damski 6) 1958: Laleczka z saskiej porcelany (Cisza leśna) 1959: Zbrodnia i kara (Pieśniarka uliczna) 1959: Królowa przedmieścia (Zośka; Felcia; Kuchta I) 1959: Jonasz i błazen (Piastunka Agata) 1960: Uczciwa dziewczyna (Jejmość Paska z Pellestriny) 1961: Śmierć Gubernatora (Dama II) 1962: Opera za trzy grosze (Vixen) 1964: Wesele (Kasia) 1965: Wizyta starszej pani (Pierwsza Kobieta) 1965: Popas króla jegomości (Kaśka) 1966: Koncert (Pani Pollinger) 1966: Trojanki (Chór) 1969: Zmartwychwstanie (Jewfima Boczkowa) 1970: Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale (Dorota, Krakowianka) 1972: Pan Jowialski (Pani Jowialska) 1973: Dobry wojak Szwejk (Müllerowa) 1973: Czarownice z Salem (Tituba) 1974: Wesele (Czepcowa) 1974: Przedwiośnie (Przekupka) 1976: Anna Karenina (Niania Kareninych) 1976: Nie ma konia dla Maryny (Matka) 1976: Romans z wodewilu (Walentowa; Pani II) 1977: Trzy siostry (Anfisa) 1978: Wesele (Klimina) 1979: Głosy 1980: Zapach dojrzałej pigwy (Arwira) 1981: Filomena Marturano (Rozalia)
Nagrody i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1953). Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955). nagroda artystyczna miasta Katowic (1975) Honorowa Odznaka Katowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej za pracę społeczną w KSM
Rodzina i życie prywatne Sabina Chromińska była zamężna z aktorem Michałem Leśniakiem, syn Wojciech
Przypisy
Bibliografia Maria Sztuka, Chwila na Śląsku. Wspomnienie o Sabinie Chromińskiej (1924-2012), Śląsk nr 3
Informacje na stronie filmpolski.pl
Linki zewnętrzne
Kategoria:Platerówki Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2012 Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Aktorki teatralne związane z Łodzią