Jan Eugeniusz Plewako (ur. 1937 w Wilnie, zm. 26 lutego 2025) – aktor, lalkarz, pedagog.
Życiorys Syn Zygmunta. Jeden z najwybitniejszych polskich lalkarzy, uznawany za mistrza klasycznych form lalkowych, takich jak jawajka czy kukła. Jako aktor był związany z teatrami: Miejskim Teatrem Lalki i Aktora w Wałbrzychu (1955–1959), Pacuś w Wałbrzychu (1959–1964), Teatrem Lalek w Wałbrzychu (1964–1966), Chochlik we Wrocławiu (1966–1968), Wrocławskim Teatrem Lalek (1968–1976), Białostockim Teatrem Lalek (1976–1979), Guliwer w Warszawie (1979–1985), Baj w Warszawie (1985–2010).
W latach 1972–1976 był wykładowcą PWST w Krakowie Wydział Zamiejscowy we Wrocławiu. Wykładowca Wydziału Sztuki Lalkarskiej od początku istnienia tej placówki. Jako pedagog jest wychowawcą kilku pokoleń polskich lalkarzy. Nosi tytuł Profesora Akademii Teatralnej. W latach 1987–1990 pełnił obowiązki dziekana Wydziału Lalkarskiego w Białymstoku.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1986) Złoty Krzyż Zasługi (16 maja 2011) „za zasługi w działalności na rzecz rozwoju Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza”. Srebrny Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 1985, 27 września 1995 „za wzorowe, wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej”.) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (10 września 2020) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (9 października 2008) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (dwukrotnie: 1972, 2003) Odznaka „Zasłużony dla miasta Wrocławia” (1976) Medal z okazji 100-lecia istnienia ZASP (2019)Nagrody i odznaczenia pedagogów AT w Warszawie [dostęp 2025-01-08].
Źródło:.
Nagrody
nagroda na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Małoobsadowych w Warszawie za role w przedstawieniu Bomba w oazie Tongo J. Ośnicy w reż. A. Rettingera (1965) I nagroda na III Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu za rolę Św. Piotra w O chłopie, co wszystkich zwodził J. Ośnicy w reż. W. Dobromilskiego w Państwowym Teatrze Lalek w Wałbrzychu i wyróżnienie za rolę Fuksa w Niech żyje król w reż. K. Krzyżagórskiego (1967) wyróżnienie za program Spowiedź w drewnie na II Ogólnopolskim Konkursie Solistów Teatru Lalek w Białymstoku (1973) I nagroda na VIII Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu za rolę Maćka w przedstawieniu Leć głosie po rosie Natalii Gołębskiej w reżyserii E. Dobraczyńskiego w Państwowym Teatr Lalek w Białymstoku (1977) Nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość aktorską i reżyserską w teatrze lalek (1978) Nagroda HENRYK (2011)
Źródło:.
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Plewakowie Kategoria:Polscy aktorzy-lalkarze Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Zmarli w 2025