thumb|200px|Północna Italia w czasach Augusta. thumb|200px|Południowa Italia w czasach Augusta.
Italia – kraina historyczna i geograficzna położona na Półwyspie Apenińskim, której obszar zmieniał się na przestrzeni dziejów.
W V w. p.n.e. oznaczała tylko jego południową część, w III w. p.n.e. natomiast wszystkie tereny podległe Rzymowi. Za czasów Juliusza Cezara teren rozciągający się od Cieśniny Mesyńskiej do rzeki Rubikon. Wtedy za jej część jeszcze nie uważano Galii Przedalpejskiej leżącej w dolinie rzeki Pad oraz Ligurii. W I wieku p.n.e. Italia już sięgnęła do podnóży Alp. Italia przez całą starożytność nie obejmowała natomiast Sycylii, Sardynii i Korsyki.
Południową część Italii wraz ze wschodnią częścią Sycylii w czasach starożytnych określano często mianem Magna Graecia (Wielka Grecja) ze względu na dużą liczbę znajdujących się tam kolonii greckich.
Italię oblewają morza: Mare Tyrrhenum (Morze Tyrreńskie), Mare Adriaticum (Morze Adriatyckie), Mare Ionium (Morze Jońskie).
Obecnie nazwa Italia jest synonimem Włoch (po włosku i w większości innych języków).
Podział administracyjny
Reforma Augusta Około 7 p.n.e, za panowania cesarza Augusta przeprowadzono reformę administracyjną. Italię podzielono na 11 regionów, które stanowiły podstawę zarządzania półwyspem przez kolejne 300 lat: Region RegioGłówne miastaMapaILacjum i Kampania Latium et CampaniaRoma Capua Neapolisbezramki|234x234pxIIApulia i Kalabria Apulia et CalabriaBrundisium Barium Tarentumbezramki|234x234pxIIILukania i Brucja Lucania et BruttiumPaestum Rhegium Crotonbezramki|234x234pxIVSamniumBeneventum Aesernia Saepinumbezramki|234x234pxVPicenumAncona Asculum Auximumbezramki|234x234pxVIUmbria i Ziemia Galijska Umbria et Ager GallicusPerusia Ariminum Fanum Fortunaebezramki|234x234pxVIIEtruriaFlorentia Pisae Arretiumbezramki|234x234pxVIIIEmilia AemiliaBononia Mutina Parmabezramki|234x234pxIXLiguriaGenua Albingaunum Hastabezramki|234x234pxXWenecja i Istria Venetia et HistriaAquileia Verona Pataviumbezramki|234x234pxXITranspadania TranspadanaMediolanum Ticinum Brixiabezramki|234x234px
Reforma Dioklecjana Cesarz Dioklecjan pod koniec III wieku przeprowadził największą reformę administracyjną regionu. Zlikwidowano regiones wprowadzone przez Augusta i w ich miejscu utworzono prowincje. Te połączono w większe jednostki zwane diecezjami (dioceses).
Diecezja Italii (Dioecesis Italiciana)
Liguria Transpadana Rhaetia Venetia et Histria Aemilia Tuscia et Umbria Flaminia Latium et Campania Samnium Apulia et Calabria Lucania et Bruttium Sicilia Corsica et Sardinia
Reforma Konstantyna mały|Prefektura Italii około 400 W 395 cesarz Konstantyn I zdecydował o podziale Imperium Rzymskiego na 4 prefektury. Jedną z nich była Prefektura Italii (Praefectura praetorio Italiae), która poza półwyspem Apenińskim obejmowała swoim zasięgiem Afrykę i Panonię. Diecezja Italii została podzielona na dwie: Italia Suburbicaria z siedzibą w Rzymie i Italia Annonaria z siedzibą w Mediolanum.
Podział ten przetrwał upadek cesarstwa zachodniorzymskiego i był wykorzystywany przez Królestwo Ostrogotów aż do połowy VI wieku. Po nich półwysep przeszedł we władanie Wschodniego Cesarstwa Rzymskiego, które w 584 utworzyło Egzarchat Rawenny.
Przypisy
Kategoria:Geografia historyczna starożytności