Sanktuarium Matki Bożej Hallerowskiej w Mińsku Mazowieckim – rzymskokatolicki kościół parafialny pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Minsku Mazowieckim. Należy do dekanatu mińskiego-Narodzenia NMP diecezji warszawsko-praskiej. Mieści się przy ulicy Kościelnej.
Historia Świątynia została zbudowana w XVI wieku przez potomków Janusza z Gościańczyc (noszących już przydomek Mińscy), z cegły palonej w stylu gotyckim. W końcu XVI w. w jednym z pożarów miasta, fara mińska spłonęła. Została odbudowana w czasie pierwszych dziesięciu lat XVII w., a ostatnie prace restauracyjne zakończono w 1629 roku. Konsekrowana w 1629 roku przez księdza Stanisława Starczewskiego. Ówczesna budowla była jednonawowa i posiadała krótkie prostokątne prezbiterium o tej samej szerokości co nawa oraz ustawioną za prezbiterium zakrystię. W 1807 roku przebudowano fasadę w stylu klasycystycznym. Ostatnia przebudowa w stylu neobarokowym, według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego miała miejsce w latach 1908–1911, kiedy to zostały dobudowane nawy boczne, wieże, nowa zakrystia i kaplica oraz został ostatecznie uformowany transept. Przebudowany kościół konsekrował w 1914 ksiądz arcybiskup Aleksander Kakowski. Wyposażenie W ołtarzu głównym znajduje się naturalnej wielkości, drewniany barokowy krucyfiks, wykonany w 1629 roku przez Jana Zamojskiego, odrestaurowany w 1847 roku, następnie podczas restauracji głównego ołtarza w 1895 roku oraz gruntownie w 2000 roku. Nad nim znajduje się przedstawienie Ducha Świętego w postaci gołębicy, a powyżej mały krzyż oraz dwaj aniołowie podtrzymujący monogram IHS. W bocznych niszach ołtarza umieszczono figury św. Piotra z kluczami i św. Pawła z mieczem i księgą. W dalszych niszach znajdują się przedstawienia św. Wojciecha z wiosłem oraz św. Stanisława z pastorałem, przedstawionego w scenie wskrzeszenia Piotrawina.
W świątyni znajdują się dwa duże ołtarze boczne. W lewym umieszczono obraz św. Antoniego Padewskiego, namalowany przez ks. prałata Marcelego Karpińskiego. W 1995 roku ołtarz poświęcono również Bożemu Miłosierdziu, w związku z czym obraz św. Antoniego może być zastępowany obrazem Jezu, ufam Tobie, namalowanym przez Ewę i Kazimierza Kawów z Krakowa. Obok w ołtarzu mniejszym znajduje się obraz nawiązujący do słynnego XVII w. przedstawienia Świętego Franciszka obejmującego Chrystusa na Krzyżu.
Prawy ołtarz boczny poświęcony jest Matce Bożej Anielskiej. Znajduje się w nim obraz Panna Maryja Dziewica Ulatująca z Aniołkami, namalowany przez Jana Czesława Moniuszkę, syna kompozytora Stanisława Moniuszki, w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku. Kompozycja obrazu nawiązuje do Assunty Bartolomé Estebana Murilla. W zwieńczeniu retabulum znajduje się obraz św. Józefa z Dzieciątkiem, również autorstwa Moniuszki. Obok znajduje się ołtarz św. Teresy od Dzieciątka Jezus z jej wizerunkiem.
W kościele znajduje się również chrzcielnica, ambona oraz kropielnica pochodzące z XVIII wieku. Z tego samego okresu pochodzą mosiężne żyrandole.
W kruchcie znajduje się kaplica Matki Bożej z wizerunkiem Matki Bożej Dobrej Śmierci. Nad obrazem umieszczono przedstawienie Ducha Świętego w promienistej aureoli. Na ścianach kaplicy znajdują się tablice epitafijne poświęcone poległym w obronie ojczyzny, w tym tablica z 1930 roku upamiętniająca bohaterów poległych podczas wojny polsko-bolszewickiej oraz tablica poświęcona poległym i zmarłym żołnierzom 7 Pułku Ułanów Lubelskich.
Kult Matki Bożej Hallerowskiej Szczególnym kultem otaczany jest obraz Matki Bożej Anielskiej, określany również jako Matka Boża Mińska lub Matka Boża Hallerowska. Z wizerunkiem związana jest tradycja modlitwy generała Józefa Hallera podczas wojny polsko-bolszewickiej. Według przekazów 7 sierpnia 1920 roku Haller modlił się przed obrazem o zwycięstwo nad wojskami bolszewickimi. 17 sierpnia tego samego roku, po zwycięstwie w Bitwie Warszawskiej, miał ponownie przybyć do kościoła wraz ze swoim sztabem i nuncjuszem apostolskim Achillesem Rattim, późniejszym papieżem Piusem XI, aby podziękować za zwycięstwo. Według tradycji Haller zawiesił wówczas przed obrazem otrzymany wcześniej stalowy ryngraf.
Od wydarzeń z 1920 roku obraz określany jest mianem Matki Bożej Hallerowskiej. W okresie okupacji niemieckiej przed wizerunkiem mieli modlić się żołnierze Armii Krajowej i Narodowa Organizacja Wojskowa, którzy według przekazów składali przed nim przysięgę wojskową.
Obraz został ukoronowany 17 sierpnia 2000 roku, w 80. rocznicę Bitwy Warszawskiej. Korony zostały wcześniej poświęcone przez papieża Jana Pawła II 13 czerwca 1999 roku. Aktu koronacji dokonał kardynał Józef Glemp w asyście biskupa Kazimierza Romaniuka oraz innych biskupów. Przed koronacją obraz poddano gruntownej konserwacji, a kościół odnowiono.
Uroczystości związane z Matką Bożą Hallerowską obchodzone są 17 sierpnia, w rocznicę koronacji obrazu.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie) Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny Kategoria:Sanktuaria maryjne w diecezji warszawsko-praskiej Matki Bożej Hallerowskiej Kategoria:Zabytkowe kościoły w Mińsku Mazowieckim Kategoria:Architektura neobarokowa w województwie mazowieckim