Rokitno – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Przytoczna.

Położenie Wieś znajduje się w okolicach Pszczewskiego Parku Krajobrazowego, otoczona jest wieloma czystymi jeziorami. W pobliżu znajduje się m.in. jezioro Rokitno z ośrodkiem wypoczynkowym oraz jezioro Rokicienko.

Nazwa Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIV wieku. Po raz pierwszy wieś wymieniana w łacińskojęzycznym dokumencie z 1378 pod staropolską nazwą „Rokytno”, 1445 „Rokythno”, 1510 „Rokithno”, 1580 „Rokitno”, 1622–1624 „Rokitno”, 1783–1784 „Rokitno, Rokity”.

Nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy „rokita” oznaczającej „zarośla wierzby rokity”, z dodanym sufiksem „-na, -no”.

Po rozbiorach Polski jakie miały miejsce w latach 1772–1795, w okresie zaborów, przed traktatem wersalskim Niemcy zgermanizowali polską nazwę miejscowości na „Rokitten”. W 1884 odnotowano dwie formy polską „Rokitno” oraz zniemczoną „Rokitten”. W latach 1929-1944 wieś nazywała się „Rokitten”. W 1945 przywrócono polską nazwę miejscowości „Rokitno”.

Historia Miejscowość początkowo była wsią rycerską, a potem stała się uposażeniem opactwa cystersów w Zemsku-Bledzewie. W XV wieku należała do powiatu poznańskiego Korony Królestwa Polskiego.

Odnotowały ją historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe, które pozostawiły historyczny obraz miejscowości. W 1378 starosta generalny Wielkopolski Domarat oznajmił, że kasztelan starogrdzki Mikołaj z Bytynia dał Mikołajowi opatowi z Ząbrska wieś Rokitno, a w zamian otrzymał od niego wsie Muchocin i Radgoszcz. Starosta ten zwolnił miejscowych kmieci od robocizn, podwód oraz opłat na rzecz kasztelanii międzyrzeckiej na tak długo, dopóki ten gród będzie w jego posiadaniu. W 1460 król polski Kazimierz IV Jagiellończyk ustalił wymiar ciężarów i robocizn należnych królewskiemu zamkowi w Międzyrzeczu ze wsi należących do klasztoru bledzewskiego w tym z Rokitna. W 1457 nastąpiło rozgraniczenie pomiędzy wsiami należącymi do klasztoru bledzewskiego – Rokitnem, Kalskiem oraz wsią Lubikowo. Archiwalny dokument mówi, że Zygmunt z Przetoczna oraz Władysław z Lubosiny ręczą Janowi opatowi bledzewskiemu za Szczepana z Lubikowa za to, że dopełni on pod karą umowną 200 grzywien wszystkich zobowiązań prawnych dotyczących zatwierdzenia nowego rozgraniczenia tych dziedzin przez sąd ziemski.

Z połowy XV wieku zachowała się treść przywileju sołeckiego dla sołtysów rokiciańskich. W 1448 Piotr opat w Bledzewie wydał nowy przywilej sołecki sołtysom w Rokitnie. Posiadaczami sołectwa byli bracia niedzielni Marcin Sarnka bakałarz Uniwersytetu Krakowskiego pełniący funkcję plebana w Kazimierzy Małej, oraz Szczepan Gricz, syn zmarłego Stanisława sołtysa z Rokitnie. Toczyli oni między sobą spory z powodu ról należących do ich sołectwa w Twierdzielewie, gdzie opat lokował nową wieś, oraz o podział dochodów z sołectwa w Rokitnie. Był to ponownie wydany przywilej sołecki dla wsi Rokitno ponieważ pierwotny dokument lokacyjny tego sołectwa, wydany przez opata Michała dla wspomnianego sołtysa Stanisława, spisany w języku niemieckim oraz przetłumaczony na język łaciński, zawierał błąd co do liczby łanów (łac. „error mansorum”).

Opat Piotr w 1448 wydał nowy przywilej sołecki dla sołtysów w Rokitnie dzięki czemu dokładnie opisano okolicę wsi. Sołectwo obejmowało, 4 wielkie łany polskie roli na terenie zwanym „Wielka Dąbrówka” i 4 zagrody z 4 zagrodnikami. W zamian za rolę w Twierdzielewie opat dał sołtysom ostrów czyli rolę do wykarczowania zwaną „Mała Dąbrówka”, przez którą przechodziła droga do Skwierzyny. Sołtysi otrzymali także karczmę w środku wsi, a klasztor zobowiązał się nie zakładać w Rokitnie drugiej konkurencyjnej karczmy. Ponadto sołtysi otrzymali w użytkowanie jezioro Dziubielewo koło wsi i dwa kąty roli (łac. „duas angulas”) przy końcu tego jeziora, gdzie wolno im będzie zbudować jazy. Sołtysi mieli również prawo połowów ryby w Jeziorze Wielkim, położonym za wsią, a w lasach należących do Rokitna i do Twierdzielewa wolno im założyć barcie (łac. „liberum mellificium”). W Rokitnie wolno im było polować na ptaki i zwierzęta wielkie i małe, m. in. lisy, jelenie, niedźwiedzie, dziki przy pomocy sieci i sideł, psów, jastrzębi, krogulców i sokołów. Z każdej dużej upolowanej zwierzyny sołtysi musieli oddać klasztorowi 1/3. Ponadto sołtysi otrzymali ziemię do wykarczowania nad jeziorem w pobliżu jazów oraz tzw. Lasek do wykarczowania na łąkę, który położony był na skraju wsi w stronę Skwierzyny. Wolno im było także hodować bydło, konie i stada owiec z własnym wolnym owczarzem oraz paść je na wspólnych pastwiskach. Sołtysom pozwolono brać drewno z lasu na opał i do budowy. Otrzymali także 1/3 opłat sądowych oraz prawo posiadania jatek piekarskich, szewskich i rzeźniczych, a klasztorowi mieli dostarczyć jednego byka i jednego wieprza albo zamiast tych zwierząt opłatę dwóch grzywien. Do obowiązków sołtysów należała służba klasztorowi na koniu wartości 4 grzywien. Jeżeli w czasie służby koń padnie, będą zwolnieni z tej służby, dopóki im klasztor nie da za niego odszkodowania. Gdyby jednak nie służyli konno, mieli zapłacić klasztorowi jedną grzywnę rocznie czynszu. Sołtysi zobowiązani byli też do składania zwyczajowych darów (łac. „consueta munera”) na uroczyste święta.

W 1493 wieś została odnotowana w spisie jako zalegająca z podatkiem. W 1508 miała miejsce pobór od 7 łanów oraz karczmy. W 1509 odbył się pobór podatków od 7 łanów, karczmy oraz jednego łana sołtysiego. W 1563 miał miejsce pobór od 9,5 łana, 2 łanów sołtysa, karczmy dorocznej oraz od kowala. W 1565 wieś Rokitno należała do opata bledzewskiego i zobowiązana była do świadczeń na rzecz zamku w Międzyrzeczu. Odnotowano w niej 22 ślady i sołtysa. W 1589 w Rokitnie odnotowano 18 ratajów (najemnych pracowników) i 15 zagrodników w tym jednego Marcina Socombera wymieniono imiennie. W 1580 miejscowość wymieniona jako wieś duchowna, własność opata bledzewskiego. Położona była wtedy w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Opat bledzewski zapłacił od wsi pobór podatkowy od 14 łanów, 12 zagrodników, 7 komorników, dwóch rzemieślników, od pastucha wypasającego 50 owiec.

Po rozbiorach Polski miejscowość tak jak cała Wielkopolska znalazła się pod zaborem pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815–1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej. Rokitno należało do okręgu rokitnickiego tego powiatu i stanowiło część majątku Rokosowo, którego właścicielem był wówczas rząd pruski w Berlinie. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 432 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 46 dymów (domostw). Wzmiankowana była wówczas także Rokitno kolonia (2 domy, 30 osób).

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

Zabytki mały|Kapliczka polna w Rokitnie Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny pod wezwaniem Matki Bożej Rokitniańskiej (Królowej Polski), z lat 1746–1756, diecezjalne Sanktuarium Matki Bożej Cierpliwie Słuchającej diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, będące miejscem licznych pielgrzymek. Kościół jest bazyliką mniejszą, gdzie znajduje się cudowny obraz Matki Bożej, ukoronowany w 1989 r. koronami papieskimi kaplica polna pod wezwaniem Najśw. Marii Panny, z 1758 roku zespół sierocińca dla chłopców, obecnie Dom Pomocy Społecznej: sierociniec, budynek główny, z 1848 roku, 1910 roku budynek administracyjny, z 1910 roku pralnia, z 1910 roku dom mieszkalny, z 1910 roku.

Zobacz też Powiat skwierzyński Rokitno Rokitno Szlacheckie Rokitno-Majątek

Przypisy Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 30.

Bibliografia

Linki zewnętrzne Rokitno w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu” strona główna sanktuarium Rokitno na portalu polska-org.pl

Kategoria:Wsie opatów bledzewskich (województwo poznańskie)