Marek Ruszkowski (ur. 21 kwietnia 1960 w Radomiu) – polski językoznawca, polonista, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w KielcachZłota Księga Nauk Humanistycznych. Helion: Gliwice 2013, s. 339., w latach 2016–2017 prorektor tej uczelni.
Życiorys W 1979 ukończył IV Liceum Ogólnokształcące im. Tytusa Chałubińskiego w Radomiu. W latach 1979–1983 odbył studia z zakresu polonistyki w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Kielcach. Doktoryzował się w 1990 na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie na podstawie rozprawy zatytułowanej Składnia prozy Witolda Gombrowicza. Stopień naukowy doktora habilitowanego uzyskał w 1998 w Instytucie Języka Polskiego PAN w oparciu o pracę pt. Główne tendencje syntaktyczne w polskiej prozie artystycznej dwudziestolecia międzywojennego. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał 31 stycznia 2008Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 stycznia 2008 r. nr 115-1-08 o nadaniu tytułu profesora ()..
W 1983 rozpoczął pracę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Kielcach, przekształconej następnie w Akademię Świętokrzyską i Uniwersytet Jana Kochanowskiego. Od 1990 do 1993 był prodziekanem Wydziału Humanistycznego, w latach 1996–1999 wicedyrektorem Instytutu Filologii Polskiej, a w latach 2002–2005 dyrektorem tego instytutu. W kwietniu 2016 został wybrany na prorektora UJK do spraw studenckich i kształcenia na kadencję 2016–2020 (od 1 września 2016). Z zajmowanego stanowiska ustąpił w styczniu 2017 ze względów osobistych (w jego miejsce kolegium elektorów wybrało dr hab. Monikę Szpringer). Wykładał również na Wszechnicy Świętokrzyskiej w Kielcach.
Autor ponad 250 prac, w tym zbioru ćwiczeń do analizy składniowej wypowiedzeń i ćwiczeń do analizy słowotwórczej. Specjalizuje się w gramatyce języka polskiego, stylistyce, statystyce językoznawczej i kulturze języka. W 2012 opublikował pierwszy na gruncie polskim słownik dotyczący pleonazmów i tautologii.
Żonaty z Edytą, ma córkę Agatę oraz dwóch wnuków - Tomasza i Bartosza. Odznaczony: Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2002), Srebrnym Krzyżem Zasługi (2005)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 września 2005 r. o nadaniu odznaczeń ()., Medalem 40-lecia Uczelni (2010), Medalem Złotym za Długoletnią Służbę (2014). Otrzymał również 7 Nagród Rektora (1990, 1992, 1996, 1998, 2001, 2008, 2025) oraz nagrody: "Przyjaciel Studenta" (2013), "Wykładowca Roku" (2016), "Przyjaciel Doktoranta" (2026).
Wybrane publikacje Składnia prozy Witolda Gombrowicza, Kielce 1993. Teoretyczne i praktyczne zagadnienia językoznawstwa normatywnego, Kielce 1995. Analiza składniowa wypowiedzeń. Zbiór ćwiczeń, Kielce 1996, . Główne tendencje syntaktyczne w polskiej prozie artystycznej dwudziestolecia międzywojennego, Kielce 1997. Nie tylko o kulturze języka. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Kielce 1999. O stylu prozy polskiej XX wieku. Zbiór studiów, Kielce 2000. Kategorie pośrednie w składni polskiej, Kielce 2001. Analiza słowotwórcza. Ćwiczenia, Kielce 2003, . Statystyka w badaniach stylistyczno-składniowych, Kielce 2004. Słownik polskich pleonazmów i tautologii, Kielce 2012. Wariantywność współczesnej polszczyzny. Wybrane zagadnienia, Kielce 2018. Słownik nazw miejscowości województwa świętokrzyskiego, Kielce 2020, . Quantitative Indicators in the Linguistic Characterisation of the Text, Kielce 2026, ISBN 978-83-8377-071-0, e-ISBN 978-83-8377-072-7 (współautorka: Katarzyna Ostrowska).
Przypisy
Kategoria:Absolwenci IV Liceum Ogólnokształcącego im. Tytusa Chałubińskiego w Radomiu Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Kategoria:Ludzie urodzeni w Radomiu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wszechnicy Świętokrzyskiej w Kielcach Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem za Długoletnią Służbę (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Kategoria:Urodzeni w 1960 Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Polscy leksykografowie