Kościół OO. Kamilianów pw. św. Kamila w Zabrzu – rzymskokatolicki kościół parafialny, należący do dekanatu zabrzańskiego w diecezji gliwickiej, metropolii katowickiej.
Historia
Kościół św. Kamila w Zabrzu powstał w wyniku adaptacji sali teatralnej. Miała to być siedziba katolickiego domu związkowego, tylko tymczasowo przeznaczona na świątynię. Budynek został zaprojektowany przez gliwickiego architekta Heinricha Gerlacha, wnętrze kościoła zaś przez kolońskiego architekta prof. Dominikusa Böhma. Kamień węgielny został wmurowany w 1927 roku, a już 7 października 1928 roku biskup wrocławski Adolf Bertram uroczyście poświęcił kościół. Został wydzielony z parafii św. Andrzeja Apostoła w Zabrzu. W 1932 roku świątynia prowadzona przez oo. kamilianów została podniesiona do rangi kuracji, a następnie do rangi parafii. Aż do II wojny światowej kościół wraz ze szpitalem był własnością oo. kamilianów. W 1947 roku władze komunistyczne przejęły szpital na rzecz państwa. Pozostawiono jedynie niewielką część budynku przylegającą do kościoła. 30 września 1978 roku ukończono generalny remont kościoła wraz z przebudową prezbiterium w duchu zmian posoborowych. W latach 90. XX wieku św. Kamil został ogłoszony patronem miasta i gminy Zabrze, co zostało ogłoszone w dekrecie księdza biskupa Jana Wieczorka – ordynariusza diecezji gliwickiej i zatwierdzone przez Stolicę Apostolska. Od tego momentu wzrosło również znaczenie parafii.
Architektura i wnętrze kościoła Na architekturę kościoła duży wpływ ma miejsce usytuowania oraz jego charakter. Jej rzut widać już na planie parku miejskiego z maja 1928 roku. Ostatecznie znalazł się w północno-wschodnim narożniku placu. Dominujący element budowli – wieża – akcentuje perspektywę ulicy Wodnej i ulicy Wolności. thumb|left|250px|Kruchta kościoła Na bryłę kościoła składa się podłużny prostopadłościenny korpus, dwie kaplice po obydwu jego stronach na wysokości prezbiterium i masyw wieżowy, będący fasadą kościoła. Pierwotnie planowano budowę trzech równej wysokości wież z niszami arkadowymi, ostatecznie poprzestano na jednej z wklęsłą niszą walcową. W dolnej części wieży znajduje się portal prowadzący do narteksu. Wnętrze kościoła oświetla 12 okien zgrupowanych w trzech pionach. Układ przestrzenny świątyni (sala z wieńcem przechodnich nisz-kaplic o tej samej co nawa wysokości), przypomina w swej formie, kościół św. Józefa w Zabrzu. Prezbiterium znajduje się na poprzedzonej schodami platformie, pod którą znalazła się krypta. Do bryły korpusu na wysokości prezbiterium dobudowano oratorium i baptysterium. Ścianę w tle ołtarza tworzą podłużne okna zwieńczone łukami odcinkowymi.
Witraże stanowią kompozycje z prostokątów i trójkątów barwy czerwonej, brązowej, wrzosowej, zielonej, odwołują się do wówczas modnej abstrakcji geometrycznej. Witraże w prezbiterium zaprojektował August Wagner z Berlina. Pierwotna kolorystyka wystroju nawiązywała do barw godła zakonu kamilianów. Powierzchnia ścian była metalicznie srebrna, jednak została zamalowana.
Na emporze nad wejściem głównym stoją 41-głosowe organy o trakturze pneumatycznej firmy Gebrüder Rieger z Krnova (niem. Jägerndorf). Instrument wybudowano w 1929 roku, posiada trzy manuały i pedał. Projektantem prospektu był architekt prof. Dominikus Böhm z Kolonii (niem. Köln). Organy opisywano w materiałach promocyjnych firmy oraz w literaturze specjalistycznej ze względu na jego nowoczesny (w kontekście czasu budowy) styl.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Kościół św. Kamila w Zabrzu Strona parafii Kościół w Zabrzu
Kamila Zabrze Zabrze Zabrze Kategoria:Obiekty w Zabrzu wpisane do gminnej ewidencji zabytków