mały|Dębski z Toruńską Orkiestrą Symfoniczną i Chórem Astrolabium podczas nagrywania kompozycji Cosmopolis (2008) mały|Dębski podczas koncertu w Piasecznie (2008) mały|Dębski (2011) mały|Dębski podczas Kawiarenki festiwalowej w Busko-Zdroju (2012) mały|Dębski (2013) thumb|Odcisk dłoni Dębskiego w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach Krzesimir Marcin Dębski (ur. 26 października 1953 w Wałbrzychu) – polski kompozytor, m.in. muzyki współczesnej i muzyki filmowej, skrzypek jazzowy i dyrygent, lider zespołu jazzowego String Connection. Profesor sztuki..
Studiował kompozycję w Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu u Andrzeja Koszewskiego i dyrygenturę u Witolda Krzemieńskiego.
Piosenki napisane przez Dębskiego nagrali m.in.: Krzysztof Antkowiak, Artur Gadowski, Edyta Górniak, Anna Jurksztowicz, Kayah, Beata Kozidrak, Grażyna Łobaszewska, Ryszard Rynkowski, Stanisław Sojka, Zdzisława Sośnicka, Mieczysław Szcześniak, Natasza Urbańska, Borys Szyc.
Pochodzenie Dziadek kompozytora, Leopold Dębski, urodzony w Kołomyi, pochodził z drobnej szlachty. Jego rodzina doświadczyła represji po powstaniu styczniowym (1863). Podczas I wojny światowej, pracując jako lekarz w szpitalu we Włodzimierzu, poznał Ukrainkę Anisię Czemerkin, z pochodzenia Kozaczkę. Po wojnie małżeństwo osiedliło się we Lwowie, gdzie przyszli na świat ich synowie: Jerzy i Włodzimierz Sławosz. W latach 30. XX w. rodzina przeniosła się do Kisielina w województwie wołyńskim, gdzie Leopold pracował jako lekarz, często nieodpłatnie pomagając ubogimKrzesimir Dębski, Nic nie jest w porządku. Wołyń – moja rodzinna historia, Wydawnictwo Czerwone i Czarne, Warszawa 2016, s. 26–28..
Rodzice Krzesimira Dębskiego – Aniela Sławińska i Włodzimierz Sławosz Dębski – zaręczyli się w 1943 podczas obrony kościoła w Kisielinie przed atakiem nacjonalistów ukraińskich z UPA. Przez kilka dni ukrywali się u zaprzyjaźnionych Ukraińców. Dziadkowie kompozytora, którzy powrócili do Kisielina, zostali porwani przez bojówkę UPA i zamordowani. W latach 80. i 90. XX w. Włodzimierz Dębski prowadził prywatne śledztwo w sprawie ich śmierci. Krzesimir Dębski po jego śmierci uzyskał informację, że szkolny kolega jego ojca – wcześniej zaangażowany w poszukiwania – był faktycznym sprawcą zbrodni. Mężczyzna zmarł niedługo po ujawnieniu tej informacjiDębski, Nic nie jest w porządku, s. 210..
Włodzimierz Dębski był pianistą. Wspominał, że w czasie wojny bywał wzywany przez niemieckiego oficera do jego domu, aby wspólnie grać na cztery ręce fragmenty symfonii Ludwiga van BeethovenaDębski, Nic nie jest w porządku, s. 103.. Mimo odniesionych ran i amputacji nogi wstąpił do 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, z którą przeszedł cały szlak bojowy. Do tej samej formacji dołączyła również Aniela. Spotkali się dopiero po wojnie – w Zamościu, gdzie wzięli ślub, a następnie osiedlili się w okolicach WałbrzychaDębski, Nic nie jest w porządku, s. 138..
Przebieg kariery zawodowej W czasie nauki w szkole średniej Dębski grywał w amatorskich zespołach muzycznych The Hazards i Maszyna Rytmu. Z tym ostatnim zadebiutował w 1973 roku na Festiwalu Młodzieżowej Muzyki Współczesnej w Kaliszu. W 1976 , podczas festiwalu Jazz nad Odrą we Wrocławiu, wystąpił jako skrzypek jazzowy w zespole Warsztat, zdobywając czwarte miejsce. Rok później zespół zajął trzecie miejsce, a Dębski otrzymał drugą nagrodę indywidualną. W 1979 opuścił grupę Warsztat i rozpoczął współpracę z poznańskim kabaretem Tey, zespołem jazzowym Kazimierza Jonkisza, a także orkiestrami Zbigniewa Górnego i Ósmego Dnia.
Od 1980 jako lider zespołu String Connection koncertował w 25 krajach – niemal całej Europie, a także w USA i Kanadzie. Z zespołem występował m.in. na festiwalach jazzowych w Baden-Baden, Hadze, Helsinkach, Berlinie, Montrealu, Norymberdze, Bilbao, Budapeszcie, Kongsbergu oraz Jazz Jamboree w Warszawie. W 1983 roku grupa zdobyła I nagrodę na Światowym Konkursie Jazzowym w Hoeilaart (Belgia). Dębski otrzymał również Nagrodę im. Stanisława Wyspiańskiego (1985) oraz wielokrotnie był wyróżniany tytułami „Najlepszego Skrzypka”, „Kompozytora” i „Aranżera Roku” w plebiscytach magazynu Jazz Forum. W 1985 roku znalazł się na liście dziesięciu najlepszych skrzypków jazzowych pisma Down Beat.
Nagrał kilkanaście płyt z własnymi kompozycjami dla wielu wytwórni, współpracując m.in. z Tonym Lakatosem i Charlesem Tolliverem. Prowadził również zespół Di Rock Cimbalisten.
Od 1988 działa także jako kompozytor i aranżer. Jego twórczość łączy wpływy muzyki współczesnej i jazzowej. Skomponował ponad 50 utworów symfonicznych i kameralnych, w tym operę, cztery oratoria, muzykę religijną, jedenaście koncertów instrumentalnych. Jest laureatem wielu konkursów kompozytorskich, m.in. z okazji 25-lecia Poznańskiej Wiosny Muzycznej, oraz zdobywcą Kanadyjskiej Nagrody Filmowej Genie Award ’88 i nagrody Premiera RP za twórczość dla dzieci.
Tworzył muzykę radiową m.in. dla rozgłośni w Warszawie, Opolu, Szczecinie, Malmö, San Francisco, Oslo i Baden-Baden. Współpracował z autorem tekstów Jackiem Cyganem.
Był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej i wykładowcą kursów muzycznych m.in. w Ankarze, Darmstadt i San Diego. Skoncentrował się także na muzyce filmowej, teatralnej i eksperymentalnej. Skomponował muzykę do ponad 50 filmów fabularnych i telewizyjnych, 35 spektakli teatralnych oraz przeszło 100 piosenek. Jego muzyka do serialu Maszyna zmian otrzymała w USA nominację do nagrody Emmy Award ’98.
Jako dyrygent prowadził nagrania m.in. dla Sony Classical Records, koncertując z takimi artystami jak José Carreras, Ewa Małas-Godlewska, Nigel Kennedy, Adam Makowicz, Canadian Brass, Vadim Riepin, Jean-Luc Ponty, Mark O’Connor, John Blake, Alberto Iglesias i José Cura
W 2000 otrzymał Fryderyka dla kompozytora roku i Philip Award od Międzynarodowej Akademii Filmowej za muzykę do filmu Ogniem i mieczem. Rok później zdobył nagrodę za muzykę do filmu W pustyni i w puszczy na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Pyros w Grecji.
W 2010 został uhonorowany Orderem Ecce Homo za „muzyczny retusz na obrazie kraju i świata”, a w 2017 otrzymał Medal „Pro Patria” za „szczególne zasługi dla tradycji niepodległościowej”. 26 maja 2024 odebrał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Do czerwca 2023 prowadził klasę kompozycji i aranżacji w Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu. W 2020 uzyskał tytuł profesora sztuki.
Życie prywatne Dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa ma syna Tolisława i córkę Dobromiłę. Z drugą żoną, piosenkarką Anną Jurksztowicz, ma dwoje dzieci: Marię (ur. 1985) i Radzimira (ur. 1987), kompozytora muzyki filmowej i rozrywkowej, dyrygenta oraz producenta muzycznego.
Kompozycje Muzyka orkiestrowa 1980 – Cantabile h moll [wersja I] na orkiestrę smyczkową 1980 – Cantabile h moll [wersja II] na flet, klarnet i orkiestrę smyczkową 1980 – Cantabile h moll [wersja III] na skrzypce i big-band 1985 – Musica per archi – na orkiestrę smyczkową 1990 – Passacaglia Improvisazioni - na orkiestrę symfoniczną 1990 – Synchromie – Dance Fantasy – na orkiestrę symfoniczną 1990 – Three Forms – na orkiestrę symfoniczną 1992 – Moment Musical – na orkiestrę symfoniczną 1993 – Toccata – na orkiestrę symfoniczną 1993 – Concertino na orkiestrę 1993 – Sinfonietta – na orkiestrę symfoniczną 1994 – Country in E [wersja I] na orkiestrę symfoniczną 1995 – Preludium – Interludium – Postludium – na orkiestrę smyczkową 1995 – Bulgarian Country na orkiestrę symfoniczną 1996 – Zyklus – na orkiestrę symfoniczną 1996 – Tempi concertati – na orkiestrę smyczkową 1997 – London in Cracow na orkiestrę symfoniczną 1999 – Opel Fantasy na orkiestrę symfoniczną 2000 – Musica da camera na orkiestrę smyczkową 2000 – Taniec huculski na skrzypce solo i orkiestrę symfoniczną 2000 – Taniec huculski [wersja II] na klarnet i orkiestrę symfoniczną 2001 – Musica Dominicana – na orkiestrę dętą 2003 – Dances of Poland na orkiestrę 2003 – Trojak Jubileuszowy na orkiestrę symfoniczną 2007 – Autumnity – na orkiestrę symfoniczną 2008 – Muzyka na Powstanie Wielkopolskie na orkiestrę dętą i zespół perkusyjny 2009 – Taniec huculski na orkiestrę 2011 – Sarabanda con episodi na orkiestrę 2012 – Bassophilia na gitarę basową i orkiestrę 2012 – Concerto piccolo na orkiestrę smyczkową 2012 – Dark Side of Venus na orkiestrę 2013 – Power of Winds na symfoniczną orkiestrę dętą 2014 – Wariacje na temat K. Dębskiego na orkiestrę symfoniczną 2016 – For Symphony na orkiestrę symfoniczną 2017 – Polonaise D-minor na orkiestrę symfoniczną 2017 – Dziewczyny ze Lwowa – na multipercussion i smyczki 2018 – Zielona Irlandia – taniec symfoniczny 2021 – Papricoso stettinese della una Villa – na orkiestrę smyczkową 2021 – Impressionie per percussione – na orkiestrę perkusyjną 2023 – Bojan Duke of Dingac – na orkiestrę symfoniczną
Kompozycje na instrumenty solowe i orkiestrę 1978 – Fantazja – na organy i orkiestrę symfoniczną 1990 – Impromptu – na skrzypce, wiolonczelę, fortepian i orkiestrę symfoniczną 1990 – Solo, duo, trio e orchestra – na skrzypce, wiolonczelę, fortepian i orkiestrę symfoniczną 1990 – Koncert na skrzypce i orkiestrę nr 1 1990 – Koncert skrzypcowy nr 1 1990 – Concertino na skrzypce i orkiestrę 1991 – Koncert fortepianowy nr 1 [Czeczeński] 1992 – Sentimental déjà vu [wersja I] na kwartet smyczkowy 1992 – Sentimental déjà vu [wersja II] na orkiestrę smyczkową 1995 – Preludium – Interludium – Postludium na orkiestrę smyczkową 1995 – Concerto per corno e orchestra 1995 – Koncert fortepianowy nr 2 1995 – Solo, Duo, Trio na skrzypce, wiolonczele, fortepian i orkiestrę symfoniczną 1997 – Concerto per flauto dolce nr 1 – na flet i orkiestrę smyczkową 1997 – Pieśń Heleny na skrzypce i orkiestrę symfoniczną 1998 – Koncert na klarnet i orkiestrę smyczkową 1998 – Koncert na flet i orkiestrę 1998 – Koncert fletowy nr 2 1998 – Koncert na skrzypce i orkiestrę symfoniczną nr 2 1999 – Koncert podwójny – na skrzypce, altówkę i orkiestrę symfoniczną (na 2 Stradivariusy) 1999 – Double Concerto na skrzypce, altówkę i orkiestrę symfoniczną 2000 – Notturno – na skrzypce, altówkę i orkiestrę symfoniczną 2000 – Landscape – klarnet i orkiestrę symfoniczną 2000 – Quasi una fantasia – na skrzypce i orkiestrę smyczkową 2001 – W góry idziemy po życie – na róg alpejski i orkiestrę 2002 – Sounds from Serengeti – na skrzypce, obój i orkiestrę smyczkową 2004 – New Romantic Expectations na skrzypce i orkiestrę smyczkową 2004 – New Romantic Temptations na skrzypce i orkiestrę smyczkową 2004 – Quasi una fantasia na skrzypce i orkiestrę smyczkową 2004 – Koncert na wiolonczelę i orkiestrę symfoniczną 2005 – Solemn Concerto na trąbkę, organy i orkiestrę symfoniczną 2005 – Q + O – na kwartet smyczkowy i orkiestrę symfoniczną 2006 – Capriccio per cello solo 2007 – Autumnity na orkiestrę symfoniczną 2007 – Koncert na trzy klarnety i orkiestrę 2008 – New Romantic Temptation na saksofon tenorowy i smyczki 2008 – Koncert jazzowy na skrzypce i orkiestrę 2009 – Quandtophonie na wiolonczelę i orkiestrę symfoniczną 2009 – Stories for Double Bass & Orchestra na kontrabas i orkiestrę symfoniczną 2009 – Dos lid far jidisze fidl na skrzypce i orkiestrę smyczkową 2012 – Musicophilia na akordeon i smyczki 2013 – Concerto for Sax na saksofon i orkiestrę 2013 – Passacaglia per pianoforte & orchestra 2013 – New Miami Sound na orkiestrę 2014 – Back in Kat na symfoniczną orkiestrę dętą 2014 – Koncert na gitarę i orkiestrę 2015 – Oxygenical Sounds Piano Concerto nr. 3 2016 – Musicophilia II na akordeon i orkiestrę 2017 – Musicophillia III na akordeon i orkiestrę 2018 – Jazz Concerto na skrzypce i orkiestrę
Kompozycje wokalno-instrumentalne 1988 – Oratorium Pie Jesu Domine – na sopran, tenor, chór i orkiestrę symfoniczną 1988 – Missa puerorum – na chór chłopięcy, obój, klarnet, fagot, organy, perkusję i orkiestrę smyczkową