Gilbert de la Porrée (Gilbert z Poitiers; ur. 1076, zm. 4 września 1154) – filozof scholastyczny, przedstawiciel szkoły z Chartres, od 1142 roku biskup Poitiers. Był uczniem Bernarda z Chartres, a także jego następcą na stanowisku wielkiego mistrza szkoły. W swych pracach podejmował zagadnienia ontologiczne zarówno w oparciu o filozofię Platona, jak i Arystotelesa. Jego pierwszym dziełem był komentarz do dzieła Boecjusza O Trójcy, który sprowadził na niego podejrzenia o herezje ze strony Bernarda z ClairvauxKuksewicz Z., Zarys filozofii..., s. 152.. Przypisuje się mu także autorstwo Księgi sześciu zasad (łac. Liber sex principiorum), która do XV wieku była stałym elementem nauczania średniowiecznych uniwersytetów.
Filozofia Gilbert wyróżnił dwa rodzaje rzeczy substancję i subsystencję. Subsystencje były to istoty powszechne, a substancje istoty jednostkowe. Na przykład konkretny człowiek był substancją, a jego subsystencją było „człowieczeństwo”. Substancja była połączeniem subsystencji z cechami indywidualnymi (przypadłościowymi), które jedynie różnicowały istoty w obrębie tego samego gatunku lub rodzaju, same natomiast nie wpływały na jego istotę. Subsysytencja zaś nie posiadała cech przypadłościowych.
Jednakże Gilbert uważał, że w rzeczywistości istnieje jedynie substancja, zaś subsystencja jest tylko formą, która w połączeniu z materią tworzy substancję. Bóg w jego rozumieniu był jedynym pełnym bytem, bytem po prostu, jest identyczny ze swą boskością – wszystkie inne byty swe bytowanie zawdzięczają BoguKuksewicz Z., Zarys filozofii..., s. 193-194..
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Biskupi Poitiers Kategoria:Urodzeni w 1076 Kategoria:Zmarli w 1154 Kategoria:Francuscy scholastycy